ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΑΣ

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΑΣ
Ο Αχιμαδιάς είναι ένα blog που δημιουργήθηκε για να συγκεντρώνει πληροφορίες σχετικά με την παραδοσιακή αλλά και την σύγχρονη γεωργία,καθώς και για τον τρόπο ζωής στο χωριό του χθές και του σήμερα,ενημερώνοντας σας παράλληλα με χρήσιμα αγροτικά νέα.Το blog συνδέεται με forum ειδικά διαμορφωμένα για τους καλλιεργητές θερμοκηπίων,όπου υπάρχει η δυνατότητα ανταλλαγής απόψεων,γνώσης και πληροφοριών.

ΟΙΚΟΣΙΤΑ. Ορνιθες και κοτέτσι.Πάπιες,Κατσίκες,Κουνέλια,

Εκτροφή κοτόπουλων.Παραδοσιακες γνώσεις και συμβουλές.

Κοτόπουλα στην αυλή σας

Απο­φα­σί­σατε, λοι­πόν, να βάλετε κότες στην αυλή σας ή σε μια απο­θήκη. Πώς θα ξεκι­νή­σετε; Τί πρέ­πει να κάνετε από την πρώτη κιό­λας μέρα που θα φέρετε σπίτι τα κοτο­που­λά­κια της μιας μέρας που αγο­ρά­σατε; Πώς να ετοι­μά­σετε τον χώρο τους ώστε να μεί­νουν ζωντανά και υγιή; Τί πρέ­πει να τα ταϊ­ζετε; Σε όλα αυτά τα ερω­τή­ματα και σε αρκετά ακόμα απα­ντά αυτό το άρθρο, σαν μια σύντομη εισα­γωγή στην εκτροφή κοτόπουλων.

ΠΡΩΤΗ ΜΕΡΑ

1. Καθα­ρί­στε και απο­λυ­μά­νετε τον χώρο (κοτέ­τσι ή απο­θήκη) που θα μένουν τα κοτό­πουλα με ένα καλό απο­λυ­μα­ντικό. Για καλύ­τερα απο­τε­λέ­σματα, χρη­σι­μο­ποι­ή­στε ψεκα­στήρα για να πάει το απο­λυ­μα­ντικό σε κάθε χαρα­μάδα και τρύπα. Η σωστή απο­λύ­μανση εμπο­δί­ζει την κοκ­κι­δί­ωση, που είναι μια πολύ σοβαρή αρρώ­στεια των που­λε­ρι­κών και των κουνελιών.
2. Αφή­στε τον χώρο να στε­γνώ­σει καλά πριν εγκα­τα­στή­σετε τα κοτόπουλα.
3. Βεβαιω­θήτε πως ο χώρος δεν έχει ρεύματα.
4. Μέσα στο κοτέ­τσι ή την απο­θήκη που θα βάλετε τα κοτό­πουλα, χωρί­στε ένα μέρος με τει­χώ­ματα από κάρντ­μπορντ ύψους 60 εκα­το­στών με στρογ­γυ­λε­μέ­νες γωνίες. Αν τα κοτό­πουλα τρο­μά­ξουν, θα προ­σπα­θή­σουν να κρυ­φτούν όλα μαζί στις γωνίες και μερικά μπο­ρεί να ποδο­πα­τη­θούν. Αν οι γωνίες είναι στρογ­γυ­λε­μέ­νες, δεν είναι εύκολο να το κάνουν.
5. Θα χρεια­στεί­ται μια στρω­μα­τιά στο δάπεδο από ροκα­νί­δια ή ψιλό άχυρο. Μην ξεκι­νάτε με χοντρό στρώμα γιατί θα κοτό­πουλα θα δυσκο­λευ­τούν να περ­πα­τάνε πάνω του. Μη χρη­σι­μο­ποιείτε οτι­δή­ποτε που γλι­στράει. Όσο είναι μικρά, δεν είναι αρκετά δυνατά κι έτσι τα πόδια τους μπο­ρεί να γλι­στάνε σε αντί­θε­τες κατευ­θύν­σεις και το απο­τέ­λε­σμα είναι τα πόδια τους να μεί­νουν μόνιμα ανοι­χτά και να μη μπο­ρούν να περπατήσουν.
Βάλτε λίγα εκα­το­στά στρω­μα­τιάς στο δάπεδο και καλύψτε με ένα παλιό σεντόνι. Τα κοτό­πουλα τσι­μπο­λο­γούν οτι­δή­ποτε βρί­σκε­ται στα πόδια τους και γι’ αυτό αν δεν καλύ­ψετε το ροκα­νίδι ή το άχυρο, θα το φάνε και θα πεθά­νουν. Μετά από τρεις μέρες έχουν μάθει τι είναι τροφή και τι δεν είναι κι έτσι μπο­ρείτε να αφαι­ρέ­σετε το σεντόνι αφή­νο­ντας την απο­κάτω καθαρή στρω­μα­τιά. Μόλις τα ροκα­νί­δια ή άχυρα βρω­μί­σουν, προ­σθέ­στε κι άλλα από πάνω. Αργό­τερα ίσως χρεια­στεί ν’ αλλά­ξετε όλη τη στρω­μα­τιά. Όταν κάνετε δου­λειές μέσα στον χώρο των κοτό­που­λων, πρέ­πει οι κινή­σεις σας να είναι πολύ αργές γιατί τα που­λιά τρο­μά­ζουν εύκολα και μερι­κές φορές πεθαί­νουν από τον φόβο τους.
6. Προ­σθέ­στε μια κου­τα­λιά της σού­πας μελάσσα σε 4 λίτρα ζεστό νερό και δώστε το στα κοτό­πουλα τις πρώ­τες μια-δύο μέρες για να συνέρ­θουν από τη μετα­φορά. Βάλτε τους το ράμ­φος μέσα στο νερό για να μάθουν πιο γρή­γορα πού βρί­σκε­ται το νερό.
7. ΜΗΝ ΑΦΗΝΕΤΕ ΝΑ ΒΡΑΧΕΙ ΠΟΤΕ Η ΤΡΟΦΗ. Οι μύκη­τες μπο­ρούν να ανα­πτυ­χθούν ταχύ­τατα (μέσα σ’ ένα βράδυ) στη βρεγ­μένη τροφή και τα κοτό­πουλά σας να πεθάνουν.
8. Ελέγ­χετε τακτικά τα κατό­πουλα, κυρίως για να δείτε μήπως κρυώ­νουν ή ζεσταίνονται.

ΓΩΝΙΕΣ

Θυμη­θήτε να τις κάνετε στρογ­γυ­λές ώστε τα κοτό­πουλα να μη μπο­ρούν να στρι­μω­χτούν μαζί και να ποδο­πα­τή­σουν το ένα το άλλο.

ΝΕΡΟ

Δώστε τους χλιαρό νερό με μελάσσα όταν φτά­σουν. Κρα­τή­στε το νερό μακριά από την τροφή ώστε να μη βρέχεται.
ΘΕΡΜΑΝΣΗ
Χρη­σι­μο­ποι­ήτε πάντοτε δύο του­λά­χι­στον λάμπες για την περί­πτωση που θα καεί η μία, καθώς και καλώ­δια ανθε­κτικά στη ζέστη. Είναι καλό να χρη­σι­μο­ποιείτε υπέ­ρυ­θρες λάμπες των 250 βατ και να τις κρε­μάτε από την οροφή στο κατάλ­ληλο ύψος για να εξα­σφα­λί­σετε σωστή θερ­μο­κρα­σία στα κοτό­πουλα. Μην τοπο­θε­τείτε το νερό ή την τροφή κατευ­θείαν απο­κάτω από τις λάμπες.

ΤΡΟΦΗ

Ξεκι­νή­στε θρυμ­μα­τί­ζο­ντας την τροφή. Τα κοτό­πουλα δεν μπο­ρούν να φάνε μεγά­λους σβώ­λους. Βάλτε τα κοτό­πουλα πάνω στην τροφή σ’ ένα χαρ­τόνι για να μπο­ρούν να τη βρουν.

ΑΝΑΓΚΕΣ ΣΕ ΧΩΡΟ

Κοτο­που­λά­κια μιας μέρας: Καλό είναι να τους δίνετε χώρο 0,75μ. x 3,00 μ. ώστε να τοπο­θε­τού­νται σωστά οι λάμπες θέρ­μαν­σης, η τροφή και το νερό. Ο ελά­χι­στος ανα­γκαίος χώρος πάντως είναι 35–40 που­λιά ανά τετρα­γω­νικό μέτρο.
1 μηνός μέχρι 2 μηνών: 15–20 που­λιά ανά τετρα­γω­νικό μέτρο.
2 μηνών μέχρι 3 μηνών: 9–10 που­λιά ανά τετρα­γω­νικό μέτρο.
3 μηνών μέχρι 4 μηνών: 5–6 που­λιά ανά τετρα­γω­νικό μέτρο.
4 μηνών μέχρι ενή­λικα: 4–5 που­λιά ανά τετρα­γω­νικό μέτρο.

ΑΝΑΓΚΕΣ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ

Μετρή­στε τη θερ­μο­κρα­σία στην άκρη του κύκλου θέρ­μαν­σης και στο ύψος της ράχης των πουλιών.
Το ιδα­νικό είναι τα που­λιά να παρα­μέ­νουν στις άκρες του κύκλου θέρ­μαν­σης. Αν στρι­μώ­χνο­νται κάτω από τη λάμπα, τότε κρυώ­νουν. Αν απο­μα­κρύ­νο­νται όσο μπο­ρούν, τότε ζεσταί­νο­νται πολύ. Πρέ­πει επί­σης να εξα­ε­ρι­σμό χωρίς ρεύ­ματα για να απο­μα­κρύ­νε­ται η υγρα­σία που δημιουρ­γούν. Ο εξα­ε­ρι­σμός χρειά­ζε­ται και για να απο­μα­κρύ­νε­ται η σκόνη που δημιουργείται.
Όσο μεγα­λώ­νουν τα που­λιά, μειώ­νετε τη θερ­μο­κρα­σία κατά τρεις περί­που βαθ­μούς τη βδο­μάδα. Αν χρη­σι­μο­ποιείτε υπέ­ρυ­θρες λάμπες των 250 βατ, το πετυ­χαί­νετε σηκώ­νο­ντας τις λάμπες κατά πέντε εκα­το­στά την εβδο­μάδα. Όταν η θερ­μο­κρα­σία που τους παρέ­χετε με τις λάμπες φτά­σει στους 20 βαθ­μούς Κελ­σίου, δεν χρειά­ζε­ται πια να συνε­χί­σετε. Σβή­στε τις λάμπες.

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ

Κοκ­κι­δί­ωση
Η κοκ­κι­δί­ωση είναι μια ασθέ­νεια που προ­κα­λεί­ται από ένα παρά­σιτο το οποίο μετα­φέ­ρε­ται με τις κου­τσου­λιές. Η καλή υγιεινή βοη­θάει στην πρό­ληψή του. Πρέ­πει να αρχί­στε να το υπο­ψιά­ζε­στε όταν δείτε αίμα στις κου­τσου­λιές των κοτό­που­λων. Τα φάρ­μακα στην τροφή βοη­θούν στην πρό­ληψη, αλλά αν δεν θέλετε να χρη­σι­μο­ποιείτε φάρ­μακα, μπο­ρείτε να στα­μα­τή­σετε αρκετά γρή­γορα την ασθέ­νεια βάζο­ντας ξύδι στο νερό που πίνουν τα που­λιά – μια κου­τα­λιά της σού­πας ξύδι σε κάθε λίτρο νερό για τρεις ημέ­ρες. Απο­μα­κρύ­νετε την παλιά στρω­μα­τιά και καθα­ρί­στε το νερό. Μερι­κοί βάζουν ξύδι στο νερό από την αρχή μέχρι να μεγα­λώ­σουν αρκετά τα κοτό­πουλα. Το κοτέ­τσι χρειά­ζε­ται πάντοτε απο­λύ­μανση πριν από την εγκα­τά­σταση νέας φουρ­νιάς κοτόπουλων.
Επι­δρο­μείς
Προ­στα­τέψτε τα κοτό­πουλά σας από διά­φο­ρους επι­δρο­μείς του κοτε­τσιού (αλε­πού­δες, γάτες, ποντί­κια κ.ά.) Καλό είναι να σκε­πά­σετε με κοτε­τσό­συρμα το προ­αύ­λιο του κοτε­τσιού και να λάβετε όλα τα απα­ραί­τητα μέτρα για να απο­φύ­γετε τις απώ­λειες. Αν μάλι­στα έχετε ένα καλό κόκορα, αυτός θα προ­στα­τεύει αρκετά καλά τις που­λά­δες τους, του­λά­χι­στον από τους μικρό­σω­μους επιδρομείς.

ΧΑΛΙΚΙ ΚΑΙ ΤΡΙΜΜΕΝΑ ΟΣΤΡΑΚΑ

Τα κοτό­πουλα χρειά­ζο­νται ψιλο χαλίκι για να αλέ­θουν την τροφή στη γκούσα τους (προ­στό­μα­χος). Αν τα ταϊ­ζετε τροφή του εμπο­ρίου, ελέγ­ξτε για να δια­πι­στώ­σετε μήπως τα που­λιά χρειά­ζο­νται επι­πλέον χαλίκι. Είναι καλύ­τερο να αφή­νετε τις κότες να κατα­πί­νουν όσο θέλουν. Οι ωοτό­κες κότες χρειά­ζο­νται επί­σης τριμ­μένα όστρακα για κάλ­τσιο στα τσό­φλια των αυγών τους.

ΚΟΤΕΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΒΟΣΚΗΣ

Οι κότες είναι από­γο­νοι της ινδι­κής όρνι­θας της ζού­γκλας. Το φυσικό τους ένστι­κτο είναι να σκα­λί­ζουν στα πεσμένα φύλλα και κλα­διά της ζού­γκλας για να βρουν έντομα, Τους αρέ­σει επί­σης η πρα­σι­νάδα. Όταν τις αφή­νετε στο ύπαι­θρο, σκα­λί­ζουν το γυμνό χώμα και τρώνε πολλή πρασινάδα.
Όταν είναι στο ύπαι­θρο, προ­σπα­θούν να έχουν κάλυψη από πάνω τους γιατί φοβού­νται τους ενα­έ­ριους επι­δρο­μείς (π.χ. γερά­κια). Συγκε­ντρώ­νο­νται κάτω από δέντρα με χαμηλά κλα­ριά ή κάτω από στέ­γα­στρα. Επί­σης ψάχνουν να βρουν, συνή­θως κάτω από δέντρα, ένα μέρος για να κάνουν μπά­νιο σκό­νης. Κυλιού­νται εκεί μέχρι να σκε­πά­σει η σκόνη τα φτερά τους, σα να ξέρουν ότι η σκόνη θα βου­λώ­σει τους πόρους των ζωυ­φίων στα φτερά τους και θα απαλ­λα­γούν απ’ αυτά.
Καλό είναι να κρα­τάτε κλει­σμένα τα κοτό­πουλά σας μέχρι να φτά­σουν τις 8 εβδο­μά­δες, επειδή μέχρι τότε δεν έχουν μητέρα να τα προ­στα­τέ­ψει και τα ίδια δεν αντι­λαμ­βά­νο­νται καλά τους κιν­δύ­νους. Μετά απ’ αυτή την ηλι­κία, μπο­ρείτε να τα αφή­νετε έξω τη μέρα και να τα κλεί­νετε στο κοτέ­τσι με το σού­ρωπο. Οι κότες κατα­λα­βαί­νουν πότε αρχί­ζει να χάνε­ται το φως και μαζεύ­ο­νται κοντά στην πόρτα του κοτε­τσιού. Μόλις σκο­τει­νιά­σει, μπαί­νουν μέσα και πηδάνε στις κούρ­νιες για να κοιμηθούν.
Στις κότες αρέ­σει να τις ταϊ­ζετε την αυγή και το σού­ρωπο. Και αν τις αφή­νετε ελεύ­θε­ρες τη μέρα, θα χρειά­ζο­νται μόνο τη μισή τροφή. Την υπό­λοιπη τη βρί­σκουν μόνες τους.
Όταν αρχί­ζουν να γεν­νάνε, κρα­τάτε τες μέσα στο κοτέ­τσι μέχρι το μεση­μέρι για τρεις εβδο­μά­δες για να συνη­θί­σουν και να μάθουν που πρέ­πει να γεν­νάνε. Δια­φο­ρε­τικά θα ψάχνετε να βρίτε τα αυγά στα πιο απί­θανα σημεία.
Πηγή>www.kevio.gr

Το ιδανικό κοτέτσι!!


Ελάτε να φτιάξουμε μαζί, ένα κοτέτσι
γιά κο-κότες!!
 ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ.
Η όρνιθα γενικά πρέπει να περνά καλά,για να είναι αποδοτική και σε αυγά αλλά και σε κρέας.
Πρέπει να λιάζεται το χειμώνα,και να δροσίζεται το καλοκαίρι.
Να αισθάνεται ασφαλής την νύχτα, να μπορεί να προφυλαχθεί από την κακοκαιρία,να είναι ασφαλής απο εξωτερικές επιδρομές και να έχει επαρκή ιδιωτικό χώρο.
Να έχει εύκολη και μόνιμη πρόσβαση σε τροφή
και φρέσκο δροσερό νερό.
Να μπορεί γενικά ο χώρος να καθαρίζεται ευκολα, γρήγορα,με χρήσιμη διαχείριση των αποβλήτων.
Να υπάρχει δυνατότητα φυσικής αναπαραγωγής με ξεχωριστούς χώρους για κλώσσες και κλωσσόπουλα.
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ.
 Στό κοτέτσι που θα φτιάξουμε,χωράνε μόνιμα 30 μεγάλες κότες,ενας κόκορας,μια κλώσσα με τα κλωσσόπουλα της και 10 πουλαδίτσες.
Οι διαστάσεις της επιφάνειας που θα χρειαστούμε,ειναι 6x2.5=15 τετρ.μέτρα.
8 κεντρικές κολώνες μεταλικές 8x8cm  είναι αρκετές για να στηρίξουν την  όλη κατασκευή.
Τα 3 μέτρα είναι το ιδανικό συνολικό  ύψος για κάθε κολώνα,μαζί με το μέρος που θα είναι τσιμενταρισμένο  μεσα στο χώμα.Oι τέσσερεις πίσω κολώνες να είναι κοντύτερες κατά 30 εκατοστά,ωστε να έχουμε την κλίση στην οροφή.Αφού φυτέψουμε τις κολώνες σε κατα μήκος απόσταση 1- 2,5- 2,5 μέτρα, ενώνουμε τις κορυφές τους με στραντζαριστό 4x4 ενυσχυμένο,και βιδώνουμε στην οροφή πάνελ πάχους 5 εκ.μήκους 3 μέτρων.(6 κομάτια) Καλουπώνουμε την χαμοταράτσα πάχους 10 εκατοστών.Πρίν να ρίξουμε την χαμοταράτσα τοποθετούμε ανοξείδωτη κάσα γιά την πόρτα και κολάμε η βιδώνουμε ανοξείδωτο κοτετσόσυρμα μπρός και πίσω στο κεντρικό προαύλιο του κοτετσιού μας,μπροστά και πλάγια στα χωρίσματα για τις κλώσσες και τα μικρά πουλιά και μπροστά απο την χαμηλοτάβανη αυλή που βρίσκεται δεξιά στην πρώτη εικόνα και κάτω απο τον κυρίως χώρο όπου κοιμούνται οι όρνιθες,μέχρι πολύ χαμηλά ώστε να το πιάσει το μπετόν.Τα ανοίγματα στο κοτετσόσυρμα πρέπει να είναι πολύ μικρά για να μην μπαίνει μέσα ούτε ποντικός.Τις υπόλοιπες κατασκευές που φαίνονται στην εικόνα τις φτιάχνουμε με τούβλα τύπου ytong και τα μεσοταρατσάκια με ελαφρό μπετόν.
Στην πρώτη εικόνα φαίνονται καθαρά στο δεξιό τμήμα ο χώρος ύπνου που βρίσκεται ψηλότερα απο το έδαφος κατά 60 εκατοστά και έχει διαστάσεις 2,5 μέτρα πλάτος,2,5 μετρα μήκος και περίπου
1,30 μετρα ύψος. Στην πρόσοψη υπάρχουν οι φωλιές των αυγών όπου οι όρνιθες έχουν πρόσβαση από μέσα αλλά και με καταπακτή απ έξω για τον καθημερινό έλεγχο αλλά και την συλλογή των αυγών Στό πλάι υπάρχει μεγάλη καταπακτή καθαρισμού του χώρου ύπνου .Από κάτω, το βορεινό και το πλαινό μέρος είναι χτισμένα, και ο χώρος χρησιμεύει για την προφύλαξη από τον αέρα το χειμώνα.
 Στη μέση στο κεντρικό προαύλιο που έχει διαστάσεις 2,5x 2,5 μέτρα, φαίνεται η ράμπα που ανεβαίνουν οι κότες για ύπνο.Το χαμηλό προαύλιο επικοινωνεί με το μεσαίο.Οι ταίστρες και οι ποτίστρες μπαίνουν με συρταρωτή κατασκευή στο χαμηλό προαύλιο. Το μεσαίο προαύλιο στήν πλάτη αλλά καί στην πρώσοψη κλείνει μόνο με κοτετσόσυρμα η πλέγμα με πολύ μικρά ανοίγματα.Ετσι δημιουργούμε τον δροσερό χώρο για το καλοκαίρι.

Αριστερά στην κατασκευή μας,υπάρχουν δύο διαμερίσματα με δικό τους χώρο ύπνου και προαύλιο.
Το πάνω διαμέρισμα χρησιμεύει γιά την κλώσσα με τα μικρά της.

Το κάτω,είναι ο προθάλαμος όπου μεγαλώνουν τα μικρά πουλιά μέχρι να μπορούμε να τα ελευθερώσουμε στο κεντρικό κοτέτσι.Και τα δύο διαμερίσματα έχουν χώρο ύπνου με διαστάσεις1x1μέτρο και υψος 1 μετρο και επίσης προαύλιο κλειστό με σίτα ψιλή και τις ίδιες διαστάσεις.Διαθέτουν πλαινές πόρτες καθαρισμού καί φωλιές για την κλώσσα και τα μικρά της .Στην τελευταία φωτογραφία φαίνεται το πίσω μέρος της όλης κατασκευής.

Ελπίζω να σας έδωσα κάποιες ιδέες για ένα καλό κοτέτσι,ζεστό το χειμώνα και δροσερό τους καλοκαιρινούς μήνες.
ΜΕΝΕΛΑΟΣ.
Τις κότες πρέπει να τις βάζουμε σε κοτέτσι θερμό καλά κλεισμένο και που να το φτάνει ο καπνός του σπιτιού. Στους τοίχους του κοτετσιού κάνουμε τις φωλιές για να γεννούν οι κότες, από σανίδες και από κάτω στρώνουμε άχυρα για να μην πέφτουν σε σκληρό μέρος τα αυγά και σπάζουν. Μπήχνουμε δε και ραβδιά στους τοίχους για να κουρνιάζουν οι κότες. Στις κότες βάζουμε να τρώνε φάρο βρασμένο ή κεχρί ή πίτουρα ή ήρα από σιτάρι. Αυτή είναι η καλύτερη τροφή. Επίσης τους βάζουμε και χλωρά φύλλα από τριφυλλόκλαδο που τις κάνουν πολύ γόνιμες. Όταν κάνουν αυγά οι κότες πρέπει να προσέχουμε να μην τρώνε τσίπουρα γιατί γίνονται στείρες. Τις κότες που τρώνε τα αυγά τις ξεσυνηθίζουμε με τον εξής τρόπο. Βγάζουμε το ασπράδι του αυγού και στο κρόκο μέσα βάζουμε γύψο υγρό που θα κοκαλώσει. Και έτσι όταν λιχουδέψουν να φάνε το αυγό δεν θα βρίσκουν τίποτα και γρήγορα θα κόψουν την συνήθεια να τρώνε αυγά. Οι κότες γίνονται παχύτατες όταν τις έχουμε μέσα σε κοτέτσι σκοτεινό και ζεστό και τους μαδήσουμε τα μεγάλα φτερά. Τους δίνουμε δε να τρώνε κριθαράλευρο ζυμωμένο με νερό. Άλλοι τους δίνουν κριθάρι και αλεύρι από ήρα ή κριθάρι και σπόρο λιναριού μαζί με αλεύρι από αφρυγάνιστο κριθάρι. Άλλοι βάζουν και αλεύρι και μερικοί χύνουν και κρασί μέσα. Άλλοι μουσκεύουν σιτάλευρο σε κρασί και το δίνουν στις κότες. Οι περισσότεροι τις τρέφουν με κεχρί. Όποιος θέλει να κάνει κότες πρέπει να διαλέξει αυτές που γεννάνε πιο πολύ. Καταλαβαίνουμε τις πιο πολύγονες από την πείρα και άλλα σημάδια. Γενικά οι ξανθωπές κότες και όσες έχουν μονά δάχτυλα και μεγάλα μάτια και λειρί ορθό, καθώς και όσες έχουν μαύρα φτερά και είναι μεγαλόσωμες, μπορούν εύκολα να κρατούν τα κοκόρια από πάνω τους και γεννοβολούν καλύτερα και κάνουν μεγάλα αυγά, από τα οποία βγαίνουν και μεγάλα πουλιά. Σε κάθε σπίτι δεν πρέπει να τρέφονται περισσότερες από 50 κότες. Γιατί όταν είναι στεναχωρημένες ψοφούν. Τα κοκόρια πρέπει να είναι το 1/6 από τις κότες.
Αναπαραγωγή
Τα αυγά πρέπει να τα παίρνουμε αμέσως μόλις γεννήσουν και να τα βάζουμε σε δοχεία με πίτουρα. Όταν θέλουμε να κλωσήσει η κότα στρώνουμε καθαρά άχυρα στη φωλιά της και βάζουμε ανάμεσα και ένα σιδερένιο καρφί. Καθώς λένε τούτο την προφυλάγει από κάθε ζημιά. Στις καλές κότες βάζουμε όχι περισσότερα από 23 αυγά, στις καλύτερες λιγότερα, ανάλογα με την δύναμή τους. Πάντοτε όμως πρέπει να είναι μονός ο αριθμός των αυγών και να αρχίζει το κλώσσημα όταν μεγαλώνει το φεγγάρι, δηλαδή από την πρώτη ημέρα έως της 14 του σεληνιακού μηνός. Για κλώσσημα πρέπει να βάζουμε αυγά που έχουν γεννηθεί από την εποχή που αρχίζει να φυσάει ο ζέφυρος έως την φθινοπωρινή ισημερία. Δηλαδή από της 20 του Φεβρουαρίου έως της 5 Οκτωβρίου. Για αυτό τα αυγά που γεννιούνται αυτή την εποχή τα χωρίζουμε για να τα βάλουμε στην κλώσα. Όσα αυγά γεννιούνται πριν ή μετά την εποχή αυτή είναι ακατάλληλα για κλώσημα, όπως και όλα τα πρωτότοκα. Γιατί είναι άγονα ή είναι ατελή τα πουλιά της. Η καλύτερη εποχή για το κλώσσημα, είναι η Ανοιξιάτικη ισημερία, δηλαδή από τις 6 του Απρίλη. Πρέπει δε να βάζουμε κλώσες τις κότες που είναι προχωρημένες σε ηλικία γιατί γεννούν λιγότερο και όχι τις νέες και γερές που μπορούν να γεννούν. Οι καλύτερες για το γεννοβόλημα κότες είναι οι χρονιάρικες, ιδίως όμως οι δίχρονες. Δεν πρέπει να βάζουμε για κλώσες τις κότες που έχουν από πίσω νύχι σαν του πετεινού, γιατί τρυπούν τα αυγά. Αφού βάλουμε τα αυγά στη φωλιά, μπάζουμε μέσα και την κότα και την κλείνουμε για να τα ζεστάνει όλη την ημέρα και όλη τη νύχτα. Το πρωί και το δειλινό ανοίγουμε τη φωλιά και βάνουμε στη κλώσα τη συνηθισμένη τροφή και νερό και κατόπι πάλι την κλείνουμε. Όσες κότες δεν μπαίνουν μόνες τους στη φωλιά τις αναγκάζουμε να μπουν. Τα αυγά τα καταλαβαίνουμε αν έχουν πουλί εάν τα κοιτάξουμε στον ήλιο, αφού τα κλωσήσει η κότα 4 ημέρες. Αν φαίνονται μέσα κλωστές και σαν να έχει αίμα, το αυγό θα κάνει πουλί. Αν όμως το αυγό είναι διαφανές, θα είναι άγονο και πρέπει να το αντικαταστήσουμε με άλλο. Δεν πρέπει να φοβόμαστε ότι θα χαλάσουν τα αυγά αν τα στριφογυρίσουμε σιγά-σιγά πολλές φορές. Γιατί από αυτό δεν παθαίνουν καμιά βλάβη. Την ίδια ημέρα δεν πρέπει να βάζουμε μόνο μία κότα να κλωσήσει αλλά 3 ή 4 μαζί. Και τα πουλιά που βγαίνουν πρέπει να παίρνουμε από την κάθε κλώσα και να τα δίνουμε σε εκείνη που έβγαλε λιγότερα πουλιά. Τα αυγά της τελευταίας αυτής, όσα δεν έχουν βγάλει πουλιά, τα μοιράζουμε στις άλλες κότες που κλωσάζουν ακόμη, για να ζεσταθούν μαζί με τα άλλα και να βγάλουν πουλιά. Στην κότα αυτή που έβγαλε τα λιγότερα δε πρέπει να δίνουμε περισσότερα από 30 κλωσσόπουλα. Τις κότες τις πειράζει περισσότερο από οτιδήποτε άλλο το κρύο. Τα αυγά τα δοκιμάζουμε αν είναι καλά με τον εξής τρόπο. Τα βάζουμε στο νερό και όσα είναι λειψά μένουν από πάνω και είναι άχρηστα, όσα δε είναι γεμάτα πάνε στον πάτο. Δεν πρέπει να κουνάμε τα αυγά για να τα δοκιμάσουμε, γιατί με το κούνημα χαλάει το έμβρυο που έχουν μέσα τους. Μερικοί βάζουν στις κότες να κλωσήσουν και ξένα αυγά. Η κότα κλωσάζει αυγά του φασιανού, όπως και τα δικά της σε 21 ημέρες. Του παγωνιού και της χήνας σε 29. Πρέπει επομένως να λογαριάζουμε, όταν βάνουμε στην κότα τέτοια αυγά ότι θα τα κλωσήσει 7 ή 8 ημέρες ύστερα από τα δικά της.
Πως τρέφονται τα κλωσόπουλα
Τα πουλιά μόλις βγουν τα βάζουμε μέσα σε κοφίνι και τα κρεμούμε πάνω από λίγο καπνό. Τις 2 πρώτες μέρες δεν τους δίνουμε τροφή και βουλώνουμε το δοχείο όπου βάνουμε την τροφή με σβουνιά. Στα κλωσόπουλα τις πρώτες 15 ημέρες δίνουμε την εξής τροφή. Αλεύρι με σπόρο από κάρδαμο μουσκεμένα σε κρασί και νερό. Θυμιατίζουμε δε και το κοτέτσι με ένα από τα φάρμακα που διώχνουν τα ερπετά. Έως τις 40 ημέρες τα πουλιά πρέπει να είναι πάντα κάτω από σκεπή και σε πάρα πολύ ζεστό κοτέτσι, γιατί τα πειράζει πάρα πολύ το κρύο.
Εάν δέσουμε κάτω από τις φτερούγες της κότας απήγανο δεν τις πειράζει ούτε ο αγριόγατος ούτε η αλεπού, ούτε κανένα άλλο άγριο ζώο.
Για να γενούν και να κάνουν οι κότες μεγάλα αυγά
Οι κότες γεννούνε μεγάλα αυγά εάν κοπανίσουμε ένα κοχύλι  και το ανακατέψουμε με πίτουρα και κατόπιν τα ζυμώσουμε με κρασί και τα δώσουμε στις κότες. Επίσης εάν δώσουμε στις κότες να φάνε 20 δράμια κοπανισμένο κοχύλι με μιάμιση οκά πίτουρα. Μερικοί για να κάνουν αυγά λιώνουν κοκκινόχωμα και το ανακατεύουν με την τροφή. Οι κότες δεν απορρίχνουν αν ψήσουμε ασπράδι από αυγά και το ζυμώσουμε με άλλα τόσα τριμμένα ξερά σταφύλια φαγουλάτα και τους τα δώσουμε να τα φάνε πριν από άλλη τροφή.
Ο Αγάπιος μοναχός γράφει για το πώς να γενούν κάθε μέρα οι κότες:
Δίνε τους να τρώνε ρύζι με τη φλούδα και τα άνθη της τσουκνίδας και εάν δεν είναι άνθη ας τρώνε τις κορφές τους. Βράσε τη βρώμη ή το κριθάρι ή ότι άλλο ταΐζεις τις κότες, με το σπόρο της τσουκνίδας και με το καρπό αυτό τάιζε τις κότες, να γενούν κάθε ημέρα.
Η Maria Thun στο βιβλίο της the biodynamic year αναφέρει ότι τάιζε τα χηνάκια τους όταν ήταν μικρή, με ένα καλάθι φρέσκιες τσουκνίδες κάθε μέρα και ότι όλα έμεναν υγιή και αναπτύσσονταν σωστά.
Πως διατηρούνται τα αυγά
Τα αυγά τα διατηρούμε το χειμώνα στα άχυρα και το καλοκαίρι στα πίτουρα. Άλλοι τα ξεπλένουν με νερό και τα αλείφουν με αλάτι ψιλό και έτσι τα διατηρούν. Μερικοί τα βαφτίζουν σε χλιαρή άλμη, τα αφήνουν 3-4 ώρες και κατόπιν τα βγάζουν και τα χώνουν μέσα σε πίτουρα ή άχυρα. Από τα αυγά που βάζουμε μέσα σε άλμη ή αλάτι μερικά χαλούν. Καταλαβαίνουμε δε ποιο είναι γεμάτο αυγό και πιο δεν είναι όταν τα βάλουμε μέσα σε νερό. Τα λειψά στέκουν από πάνω και τα γεμάτα πάνε κάτω.
Πως θεραπεύονται από αρρώστιες οι κότες
Τα μάτια της κότας θεραπεύονται αν τα αλείψουμε από έξω με γυναικείο γάλα ή με χυλό αντράκλας. Η αν τα αλείψουμε με κοπανισμένο αμμωνιακό αλάτι, ή κύμινο ανακατωμένο με άλλο τόσο μέλι και κατόπιν την βάλουμε στον ίσκιο. Όταν έχουν διάρροια οι κότες τις γιατρεύουμε αν τις δώσουμε να φάνε πριν από άλλη τροφή μια χούφτα αλεύρι και άλλο τόσο κερί ανακατωμένο με κρασί. Η ζουμί από μήλα ή κυδώνια βρασμένα. Τις ωφελούν δε και τα ψητά μήλα ή κυδώνια. Για να γιατρευτούν από τις ψείρες οι κότες, τις αλείφουμε με κύμινο καβουρδισμένο και άλλα τόσα ξερά σταφύλια ανακατωμένα και κοπανισμένα μαζί, κατόπιν δε με κρασί. Έπειτα τις ξεπλένουμε με ζουμί από βρασμένα άγρια λούπινα. Οι κότες πιάνουν κόρυζα από το ακάθαρτο νερό για αυτό πρέπει να τους δίνουμε καθαρό. Τις γιατρεύουμε από την κόρυζα αν κόψουμε σε ψιλά κομμάτια σκόρδα και τα βάλουμε σε ζεστό λάδι και ξεπλύνουμε το στόμα της. Αν το φάνε το φάρμακο αυτό καλύτερα, γιατρεύονται. Επίσης τις ωφελεί η αγριοσταπίδα ανακατωμένη με ρόβι, καθώς και η σκιλλοκρεμμύδα, όταν τη φάνε καθαρισμένη και μουσκεμένη στο νερό και ανακατωμένη με αλεύρι. Αν έχουνε όμως περισσότερη κόρυζα τις χαρακώνουμε με μαχαίρι στο κατωσάγωνο και ζουλίζουμε γύρω από τα μάτια, τις πληγές δε που έγιναν τις τρίβουμε με ψιλό αλάτι. Μερικοί τις θυμιατίζουν με ρίγανη και ύσσωπο και θυμάρι, κρατώντας από πάνω από το θυμίαμα το κεφάλι τους ή μουσκεύουν ρίγανη στο νερό και τους δίνουμε να πιούν.
Μερικοί καθαρίζουν το κοτέτσι, τις φωλιές και τις ίδιες τις κότες με θειάφι και κατράμι και δαδιά. Στις φωλιές βάνουν και ένα κομμάτι σίδερο ή κεφάλι από καρφί και κλωνάρια δάφνης. Η δάφνη είναι για να μην πειράζονται οι κότες από τα αστραπόβροντα.
Οι πετεινοί
Πρέπει να διαλέγουμε τους πιο πολεμικούς πετεινούς. Τους καταλαβαίνουμε ποιοί είναι από την πείρα και από άλλα σημάδια. Οι καλύτεροι πετεινοί είναι εκείνοι που έχουν σφιχτό κορμί, κόκκινο λειρί, κοντή μύτη και είναι όμορφοι και έχουν μαύρα μάτια και σκουλαρίκια τρανταφυλλόμορφα και λαιμό δυνατό και είναι παρδαλοί και έχουν πόδια λεπιδωτά και περισσότερο παχιά παρά μακριά και τα νύχια τους είναι στερεά και σουβλερά και έχουν πυκνή και μεγάλη ουρά. Επίσης δε όταν είναι θυμώδεις και φωνακλάδες και δεν νικιούνται εύκολα όταν πιάνονται. Και όσοι δεν δίνουν αφορμή για μάχη, αλλά όταν τους επιτεθούν υπερασπίζονται με δύναμη. Ακόμα όσοι δεν φεύγουν από τα βλαβερά ζώα αλλά όταν τα ιδούν να επιτίθενται στις κότες τα εμποδίζουν. Στους πετεινούς δίνουμε τροφή σπόρο από τριφυλλόκλαδο και φύλλα χλωρά ή βρεγμένα σε νερό που τα τρέφουν όχι λιγότερο από τα χλωρά.
Πηγή: Γεωπονικά-Κασσιανός Βάσσος
Εγώ το μόνο που έχω να προσθέσω για τα εντερικά προβλήματα των πτηνών, είναι να φυτέψετε αψιθιά, απήγανο, τανάκητο και άλλα φαρμακευτικά φυτά στην εξωτερική πλευρά του φράχτη του κοτετσιού σας. Όταν μεγαλώσουν τα φυτά που (συνήθως μέσα σε ένα χρόνο σε καλό έδαφος), τα κλαδιά τους θα διαπερνάνε το φράχτη και οι κότες θα τρώνε άνετα από αυτά.

Τα κοτόπουλα, κλωσσόπουλα

Περιγραφή εξωτερικών χαρακτηριστικών των ορνίθων
Καλή ωοτόκος
Λειρί: Μεγάλο, έντονο κόκκινο, μαλακό στιλπνό
Πρόσωπο: Λεπτό, αδυνατισμένο, μαλακό
Πρωκτός: Διεσταλμένος, μεγάλος, επιμήκης, μαλακός, υγρός
Οστά λεκάνης: Λεπτά, εύκαμπτα. Οι κορυφές τους στρέφονται προς τα έξω και σχηματίζουν μεγάλο άνοιγμα, που χωρεί 2 έως 3 δάκτυλα
Κοιλιακή χώρα: Εκτεταμένη, μαλακή, εύκαμπτη
Στέρνο: Εξέχον με κλίση προς τα κάτω που σχηματίζει άνοιγμα μεταξύ οστών λεκάνης 3-4 δακτύλων
Δέρμα: Μαλακό, απαλό
Μάτια: Εξέχοντα, φωτεινά, ζωηρά
Πτέρωμα: Φθαρμένο, λερωμένο, άτονο αλλά πυκνό
Πόδια: Άσπρα, λεπτά, πλακουδερά, λιπαρά
Σκάρτη
Λειρί: Μικρό, ξεθωριασμένο, ξηρό, λεπιασμένο
Πρόσωπο: Σαρκώδες, ξηρό, τραχύ
Πρωκτός: Μικρός, συνεσταλμένος, στρογγυλός, ξηρός
Οστά λεκάνης: Χοντρά, άκαμπτα. Οι κορυφές τους στρέφονται προς τα μέσα και σχηματίζουν μικρό άνοιγμα που χωρεί μόνο 1 έως 2 δάκτυλα
Κοιλιακή χώρα: Περιορισμένη, παχιά, σκληρή
Στέρνο: Κλίνει προς τα επάνω και περιορίζει το διάστημα μεταξύ οστών λεκάνης σε 2 δάκτυλα
Δέρμα: Χονδρό, ξηρό με υπόστρωμα λίπους
Μάτια: Ρουφηγμένα, άτονα, σκυθρωπά
Πτέρωμα: Σημεία πτερόρροιας, αραιό
Πόδια: Κίτρινα, στρογγυλά, λεία
Γενικές αρρώστιες
-C.R.D. χρόνια αναπνευστική νόσος
-Μολυσματική κόρυζα
-Εσωτερική διφθερίτη
-Ψευδοπανώλη
-Κοκκιδίαση
-Εντερίτις
-Σκουλήκια
-Ψείρες και τσιμπούρια
Για την εντερίτιδα μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε γαλαζόπετρα (θεϊκό χαλκό) σκόνη 1 – 1.5 κιλό σε ένα τόνο φύραμα (καλή πρόσμιξη) επί 3-5 ημέρες. Με διακοπή μιας βδομάδας επαναλαμβάνετε αν είναι ανάγκη 3 ακόμα ημέρες.
Η γαλαζόπετρα μπορεί να δοθεί και με το νερό έως εξής:
Πρώτα παρασκευάζουμε ένα βασικό διάλυμα με αναλογία 32 γραμ. γαλαζόπετρα σκόνη, 4 κιλά νερό και μισό κιλό ξύδι. Βάζουμε σε ένα δοχείο την μισή ποσότητα του νερού (τα 2 κιλά) ρίχνουμε τη γαλαζόπετρα και μετά το μισό κιλό ξύδι. Αναταράσσουμε καλά για να διαλυθεί η γαλαζόπετρα και μετά προσθέτουμε και τα υπόλοιπα 2 κιλά νερό. (Μη χρησιμοποιείτε μεταλλικά δοχεία παρά μόνο πήλινα, ξύλινα, εμαγιέ ή πλαστικά).
Αυτό είναι το βασικό διάλυμα. Είναι δηλητήριο και πρέπει να προσέχετε τα παιδιά σας. Για περισσότερη ασφάλεια κολλήστε απάνω ετικέτα με την ένδειξη δηλητήριο.
Από το βασικό διάλυμα παρασκευάζουμε την διάλυση που δίνουμε στα πουλιά. Δύο μεγάλες κουταλιές βασικό διάλυμα σε κάθε 3.5 κιλά νερό (διάλυμα 1:2000).
Εμβολιασμοί
Οι νεοσσοί πρέπει να εμβολιάζονται στον καιρό τους. Εμβολισμοί γίνονται εναντίον 2 ασθενειών. Της ψευδοπανώλους και της διεφθερίτιδος.
Πρόγραμμα εμβολιασμών
4 ημερών
Σταγόνα στο μάτι ή στο πόσιμο νερό για την ψευδοπανώλη
4 εβδομάδων
Στο πόσιμο νερό για την ψευδοπανώλη
10-12 εβδομάδων
Τσίμπημα στη μεμβράνη της φτερούγας για τη διφθερίτιδα
4 μηνών
Ένεση στο στήθος για την ψευδοπανώλη
Καθαρισμός και απολύμανση του κοτετσιού
Πλύνετε καλά το δάπεδο με βούρτσα και διάλυση καυστικής ποτάσας 2-3% και καθαρίστε τις ταΐστρες και ποτίστρες με την ίδια διάλυση καυστικής ποτάσας. Η καθαριότητα είναι το πρώτο βήμα για την πρόληψη των ασθενειών.
Απολύμανση εναντίον των παρασίτων
Μετά την καθαριότητα ακολουθεί η απολύμανση και η εξόντωση των εξωτερικών παρασίτων των ορνίθων (ψείρες, τσιμπούρια κλπ.) Για να επιτύχουμε καλή απολύμανση ψεκάζουμε με ψεκαστήρα όλες τις εξωτερικές επιφάνειες, προσπαθώντας ώστε το φάρμακο να εισχωρεί σε όλες τις ρωγμές και χαραμάδες όπου κυρίως καταφεύγουν και κρύβονται τα παράσιτα. Αυτό γίνετε γιατί το συγκεκριμένο φάρμακο δρα με την επαφή, δηλαδή σκοτώνει τα παράσιτα μόνο όταν τα αγγίξει. Φάρμακα κατάλληλα για αυτό το σκοπό είναι το γαλάκτωμα πετρελαίου και γενικά όλα τα παρασκευάσματα που έχουν ως βάση το πετρέλαιο.
Απολύμανση εναντίον των μικροβίων
Μετά το καθάρισμα και την απολύμανση των κοτετσιών εναντίον των εξωτερικών παρασίτων ακολουθεί απολύμανση εναντίον των μικροβίων. Η απολύμανση αυτή μπορεί να παραληφθεί κάτω από κανονικές συνθήκες, καθίσταται όμως απαραίτητη, ύστερα από ξέσπασμα αρρώστιας.
Δεν υπάρχει πιο δραστικό απολυμαντικό εναντίον των μικροοργανισμών από τη φορμόλη. Έχει και το πλεονέκτημα ότι είναι φθηνή. Διαλύουμε 5% φορμόλη σε νερό και ψεκάζουμε με ψεκαστήρα πιέσεως τους τοίχους, το δάπεδο και τις φωλιές. Αν δε διαθέτουμε ψεκαστήρα κάνουμε την ίδια δουλειά με βούρτσα.
Κατά την διάρκεια του καθαρισμού ή της απολυμάνσεως έχουμε τις πόρτες και τα παράθυρα ανοιχτά για να φεύγουν τα αέρια έξω και φυσικά παίρνουμε τις απαραίτητες προφυλάξεις ρούχα, γάντια, μάσκα κλπ.
Παλιότερα η απολύμανση γινόταν ρίχνοντας στο βρεγμένο ακόμα κοτέτσι αμέσως μετά τον καθαρισμό του, άσβεστο ασβέστη σε σκόνη.
Απλά όμως άγνωστα
Πόσο νερό πίνουν οι κότες
Κατανάλωση νερού από 100 πουλιά ανάλογα με την ηλικία
1η εβδομάδα 4 κιλά την ημέρα
2η εβδομάδα 8 κιλά την ημέρα
3η εβδομάδα 8 κιλά την ημέρα
4η εβδομάδα 8 κιλά την ημέρα
6η εβδομάδα 12 κιλά την ημέρα
8η εβδομάδα 12 κιλά την ημέρα
10η εβδομάδα 16 κιλά την ημέρα
12η εβδομάδα και πάνω 20 κιλά την ημέρα
Πόση κοπριά παράγουν οι όρνιθες
100 κότες μέσου ζωντανού βάρους 2.2 κιλών παράγουν τον χρόνο 1930 κιλά κοπριά που περιέχει 20 κιλά άζωτο, 7 κιλά κάλιο και 16 κιλά φώσφορο
Διάρκεια εκκολάψεως αυγών
Όρνιθας 21 ημέρες
Πάπιας 28 ημέρες
Πάπιας (Μοσκόβου) 35-37 ημέρες
Χήνας 28-32 ημέρες
Ινδιάνου 28 ημέρες
Φραγκόκοτας 28 ημέρες
Περιστεριού 18-20 ημέρες
Καναρινιού 14 ημέρες
Κύκνου 42 ημέρες
Φασιανού 21-24 ημέρες
Θερμοκρασία περιβάλλοντος νεοσσών
Την 1η εβδομάδα 34 βαθμούς
Την 2η εβδομάδα 32 βαθμούς
Την 3η εβδομάδα 30 βαθμούς
Την 4η εβδομάδα 28 βαθμούς
Και μετά κάθε εβδομάδα 3 βαθμούς χαμηλότερη έως τους 16 βαθμούς. Η θερμοκρασία περιβάλλοντος, όπου τρώνε και κινούνται οι νεοσσοί είναι χαμηλότερη γύρω στους:
20-18 βαθμούς τις πρώτες 2-3 εβδομάδες
16-15 βαθμούς μετά την 3η εβδομάδα
Πηγή: Πρακτικές οδηγίες για την διατροφή και επίβλεψη των ορνιθών υπό Ιωαν. Κυλάβου/Αθήναι Νοέμβριος
Για να αναπτυχθεί η εκμετάλλευση της κότας στις γεωργικές οικογένειες και για να γίνει μια αληθινή πηγή κέρδους για την γεωργική τάξη, πρέπει αυτοί που θέλουν να κάμουν κότες να έχουν υπόψη τους τα εξής :
1) Η κότα θέλει υγιεινό κοτέτσι και καθαριότητα στο φαγητό και στο νερό.
2) Πρέπει να κρατάμε τις κότες που μας γεννάνε τακτικά, δηλ. όχι κάτω από 120 αυγά το χρόνο και από αυτές να βάζουμε αυγά στις κλώσες για πουλιά.
3) Μόλις βλέπουμε ότι μια κότα στέκεται μαζεμένη, δεν τρώει με όρεξη και μαυρίζει το λειρί της ή τρέχει η μύτη της, αμέσως πρέπει να την βάζουμε χώρια και το καλύτερο να την σφάζουμε και να απολυμαίνουμε το κοτέτσι.
4) Πρέπει απαραιτήτως οι κότες μας να έχουν όλο τον χρόνο πράσινο.
Α’. Και τώρα τι εννοούμε με το υγιεινό κοτέτσι
Όλοι ξέρουμε πως οι κότες στα χωριά κοιμούνται ή μέσα στους στάβλους, για ζέστη το χειμώνα, ή κάτω από της σκάλες, ή στο υπόγειο, όχι πάντως σε ξεχωριστό μέρος.
Έτσι πρώτα πρώτα κοιμούνται σε μία ατμόσφαιρα, η οποία είναι ανθυγιεινή, δεύτερο δεν καθαρίζονται τακτικά οι κοτσουλιές και τρίτον το σπουδαιότερο εάν παρουσιαστή μία ασθένεια στο κοτέτσι δεν μπορούμε να την κυνηγήσουμε όπως πρέπει. Πολλές φορές είναι ανάγκη να βάλουμε φωτιά στο κοτέτσι πράγμα που δεν μπορούμε να κάνουμε σήμερα, γιατί θα κάψουμε το στάβλο ή το σπίτι.
Ποιό πρέπει να είναι το κοτέτσι
Το κοτέτσι για να είναι υγιεινό πρέπει να είναι ανατολικό-μεσημβρινό και ευρύχωρο, υπολογίζοντας για κάθε κότα 0,20- 0,25 τ. μ. (δηλ. για 25 κότες 5-7 τ. μ.), ανάλογα με το σώμα που έχουν οι κότες, δηλ. αν είναι ΡΟΝΤ-ΑΙΛΑΝΤ, ή άλλες μεγαλόσωμες, τότε θα λογαριάσουμε 0,25, αν είναι ΛΕΓ-ΚΟΡΝ ή οι μαύρες βλαχόκοτες ή άλλες μικρόσωμες τότε θα λογαριάσουμε 0,20.
Πρέπει να φωτίζεται καλά και να αερίζεται, άλλα το βράδυ να κλείνει καλά. Δεν πρέπει να είναι ξύλινο αλλά να είναι χτισμένο με πέτρες, πλίθες ή τούβλα και να είναι σοφατισμένοι οι εσωτερικοί τοίχοι και το ταβάνι για να μη μπορούν να φωλιάσουν και να αναπτυχθούν τα διάφορα παράσιτα (τσιμπούρια, ψείρες κλπ.). Να είναι δε το χειμώνα ζεστό και το καλοκαίρι δροσερό.
Το πάτωμα του κοτετσιού πρέπει να είναι από μια πλάκα μπετόν αρμέ έξι (6) εκατοστών πάχους και να είναι ψηλότερα από τη γη 1 1/2 μ. Ο δε χώρος από κάτω να χρησιμοποιείται για τις φωλιές, τις ταΐστρες, ποτίστρες και για να προφυλάσσονται οι κότες από τις βροχές και τον ήλιο (εικόνα 1).
Το κοτέτσι πρέπει να είναι σκεπασμένο επίσης με μια πλάκα λεπτή από μπετόν αρμέ 0,06 μ., ώστε να μπορούμε εν ανάγκη να βάζουμε φωτιά για να καταστρέφουμε διάφορα παράσιτα ή ασθένειες και από επάνω να έχει κεραμίδια, διότι αλλιώς θα είναι το χειμώνα κρύο και το καλοκαίρι ζεστό. Η διαφορά στα έξοδα μεταξύ της ξυλείας που θα χρειαστεί για τη σκεπή με κεραμίδια και της πλάκας μπετόν αρμέ είναι μικρή και μπροστά στο κέρδος που έχουμε για την καλή απολύμανση δεν αξίζει να τη λογαριάζουμε.
Όπως βλέπετε στην εικόνα το κοτέτσι έχει μία μεγάλη πόρτα για να μπαίνουμε να το καθαρίζουμε και ένα παράθυρο για να αερίζεται το κοτέτσι τη νύκτα, το οποίο το κλείνουμε με λίγο συρματόπλεγμα. Οι κότες θα μπαίνουν και θα βγαίνουν από τη μεγάλη πόρτα την οποίαν ανοίγουμε και κλείνουμε εμείς.
Και έτσι αν είναι ανάγκη να μη βγαίνουν πρωί δεν τους ανοίγουμε την πόρτα και τις κρατάμε μέσα, ή αν θέλουμε να πιάσουμε μία κότα κλπ.
Οι κουρνιάστρες (εικόνα 2) δηλ. τα ξύλα πού κοιμούνται οι κότες πρέπει να βρίσκονται πενήντα (0,50 μ.) πόντους πάνω από το πάτωμα και να είναι από καδρόνια 4-8 πόντους πάχους, να απέχουν μεταξύ τους 40 πόντους και να είναι στο ίδιο ύψος όλα, γιατί αλλιώς θα είναι δύσκολο να μονοιάσουν οι κότες στο κούρνιασμα, γιατί όλες θέλουν να ανεβούν στο ψηλότερο μέρος. Τα καδρόνια αυτά πρέπει να τα περάσουμε με κατράμι. Τα στηρίζουμε δε επάνω σε σιδερένια τρίποδα βάζοντας στα πόδια του, ένα μικρό κουτί (από κονσέρβα) με νερό και λίγο φαινικό οξύ.
Πως θα έχουμε καθαριότητα στη τροφή και στο νερό.
Για την τροφή πρέπει να χρησιμοποιούμε την ταΐστρα (εικόνα 3 και 4).
Η ταΐστρα είναι ένα ξύλινο κουτί μήκους 1 – 1 1/2 μέτρου αναλόγως με τις κότες που πρόκειται να εξυπηρετήσει, πλάτους 10 πόντων και βάθους επτά έως οκτώ πόντων ανοιχτό, από πά­νω και στηριγμένο σε δυο πόδια ψηλά 10 πόντους. Στο επάνω μέρος κάνουμε με ψιλές βέργες, χωρίσματα σε απόσταση τόση που να μπορεί η κότα να βάζει το λαιμό της ελεύθερα. Τις βέρ­γες αυτές τις βάζουμε ή σε σχήμα Χ (εικόνα 4) ή σε στεφάνι (εικόνα 3).
Με το ίδιο σύστημα κάνουμε και τις ποτίστρες με μόνη διαφορά πώς το κουτί το κάνουμε από ντενεκέ. Και η ταΐστρα και η ποτίστρα πρέπει κάθε μέρα να καθαρίζεται.
Β’. Πως θα μας δώσουν περισσότερο εισόδημα οι κότες
Για να έχουμε καλό κέρδος από τις κότες πρέπει να έχουμε κότες που να μας γεννούν πολλά αυγά και να κάνουν καλό κρέας. Υπάρχουν ράτσες ξενικές και ντόπιες που μας ικανοποιούν αυτές τις απαιτήσεις μας. Από τις ξενικές είναι οι ΛΕΓΚΟΡΝ για αυγά και οι ΡΟΝΤ-ΑΊ’ΛΑΝΤ για κρέας και για αυγά, από δε τις ντόπιες είναι οι μαύρες για αυγά (βλαχόκοτες), οι λαθουράτες (περδικάτες) και οι άσπρες για κρέας και αυγά. Μία καλή κότα πρέπει να γεννά από 130 και απάνω αυγά το χρόνο (η ΛΕΓΚΟΡΝ γεννάει 160-180 καθώς και η ΡΟΝΤ-ΑΊΛΑΝΤ).
Αλλά δεν αρκεί να έχουμε κότες από την τάδε ή τάδε ρά­τσα για να έχουμε καλή παραγωγή από αυγά, γιατί και μέσα στις πιο καλές ράτσες υπάρχουν κότες που δεν δίδουν πολλά αυγά. Τις κότες αυτές πρέπει να τις σκαρτάρουμε για να μη μας τρώνε τη τροφή άδικα και για αυτό πρέπει να έχουμε τις φωλιές παγίδες (εικόνα 5). Οι φωλιές αυτές αφήνουν την κότα ελευθέρα να μπει για να γεννήσει, άλλα δεν την αφήνουν να βγει και έτσι αναγκάζεται να κακαρίσει για να την βγάλουμε εμείς. Τότε όμως βλέπουμε ποιά κότα γεννά τακτικά και ποια όχι και έτσι κρατούμε μόνον αυτές που γεννούν τακτικά. Για να ξέρουμε ασφαλώς ποιες κότες γεννούν τακτικά και ποιες όχι τους περνάμε ένα δαχτυλίδι στο πόδι που έχει αριθμό. Και έτσι γράφοντας τον αριθμόν ξέρουμε την γεννούσα κότα. Τα δαχτυλίδια αυτά είναι από αλουμίνιο και πουλιούνται στα ειδικά μαγαζιά.
Πως είναι οι φωλιές παγίδες
Για να κάνουμε μία φωλιά παγίδα περνούμε μία κάσσα πετρελαίου ανοικτή από τη μία πλευρά (εικ. 5). Την κάσσα αυτή τη χωρίζουμε, με μία λεπτή σανίδα στο πλάτος της και κατόπιν κλείνουμε το κάτω μέρος της ανοικτής πλευράς με το μισό σκέπασμά της, αφήνοντας περί τους 12 πόντους ανοικτό το επάνω μέρος. Κατόπιν στο ταβάνι της φωλιάς εφαρμόζονται δύο λε­πτά σανίδια (εικόνα 6), τα όποια στο κάτω μέρος έχουν ένα άνοιγμα ή σε σχήμα τριγωνικό, ή σε σχήμα στρογγυλό και τα κρεμούμε στο επάνω μέρος του ανοίγματος της κάσσας με 2 πετσάκια (εικόνα 7), που τη μία άκρη την καρφώνουμε στο εσωτερικό του ταβανιού και με τρόπο ώστε να ανοίγουν από έξω προς τα μέσα. Τα σανίδια αυτά πρέπει να είναι ελαφρά και λίγο μεγαλύτερα σε ύψος από το άνοιγμα, ώστε να μη μπορούν να βγουν έξω από την κάτω σανίδα.
Η κότα βλέποντας από το άνοιγμα του σκεπάσματος το φώλο μέσα στη φωλιά, σπρώχνει με το κεφάλι της το σκέ­πασμα και μπαίνει στη φωλιά για να γεννήσει. Αλλά δεν μπορεί έπειτα να βγει και γι’ αυτό πρέπει να τη βγάλουμε εμείς.
Αφού με τη φωλιά παγίδα, η οποία είναι απαραίτητη και χωρίς την οποία δεν μπορούμε να έχουμε στο κοτέτσι μας της κότες πού θέλουμε, ξεκαθαρίσουμε της κότες μας, πρέπει να σκεφθούμε για την αναπαραγωγή.
Τα αυγά πού θα βάλουμε στη κλώσα μας πρέπει:
α) να προέρχονται όχι μόνο από καλές γεννούσες μάνες, άλλα και από καλούς πετεινούς
β) να μη είναι από πουλάδες, δηλ. να είναι από κότες ενός έως δύο ετών. Άλλη εκδούλευση που θα κάνει η φωλιά παγίδα, γιατί θα βάζουμε στη πάντα τα αυγά από τις πουλακίδες
γ) να μη προέρχονται από κότες πλέον των τριών ετών, γιατί συνήθως είναι άσπορα
δ) να διαλέγουμε τα αυγά να είναι από κότες ήμερες με καλό σώμα, να έχουν πολλά πούπουλα κυρίως στη κοιλιά και λειρί κόκκινο
ε) να είναι όσο το δυνατό πιο φρέσκα, δηλ. το καλοκαίρι έως 8 ημερών και τον χειμώνα έως 20.
Την κλώσσα πριν την καθίσουμε, πρέπει να την καθαρίσουμε από ψείρες και όλο τον καιρό που κλωσά να έχει κοντά της σπόρους, πίτουρο και νερό καθαρό. Επίσης ένα κουτί πλατύ με άμμο για να κάνη αμμόλουτρο.
Στα πουλάκια, άμα βγουν, 24-36 ώρες δεν πρέπει να δώ­σουμε τίποτα. Έπειτα τους δίνουμε λίγη ξερή ψίχα ψωμιού τριμμένη, καλό είναι τη ψίχα του ψωμιού να την ανακατεύ­ουμε με λίγη καρβουνόσκονη, λίγο πίτουρο ψιλό, σουσάμι και πράσινα χόρτα, ψιλά ψιλά κομμένα.
Τις τροφές αυτές πρέπει να τις δίνουμε μέσα σε κάτι που να μοιάζει με την ταΐστρα, με στενότερα διαχωρίσματα, με βάθος και πλάτος 3-4 πόντους και χωρίς πόδια.
Κυρίως πρέπει να καταλάβουμε ότι για να έχουμε κέρδος από το κοτέτσι πρέπει να μην έχομε κότες που δεν γεννάνε ή που είναι γριές, ότι τα κοκόρια μας πρέπει να είναι 1-3 ετών και ότι καλό είναι στα 5-6 χρόνια να παίρνουμε από άλ­λους κοκόρια, δηλ. να αλλάζουμε τα δικά μας, με άλλα από την ίδια ράτσα, αλλά από ξένο κοτέτσι και να δίνουμε μεγάλη σημασία στην καθαριότητα του κοτετσιού, της ταΐστρας, της ποτίστρας καθώς και στην υγεία των κοτών.
Γ. Πως πρέπει να τρέφουμε τις κότες μας
Οι τροφές που πρέπει να δίνουμε στις κότες μας πρέπει να είναι τέτοιες που να τις βοηθούν να είναι καλές γεννούσες. Για αυτό δεν πρέπει να τους δίνουμε πολλές αλλά ούτε και λίγες. Επειδή στα χωριά οι κότες γυρίζουν έξω, βρίσκουν μόνες τους πολλά από όσα τούς χρειάζονται. Αλλά είναι ανάγκη και εμείς να συμπληρώνουμε τις ανάγκες τους με λίγη βρώμη, κυρίως γι’ αυγά, λίγο καλαμπόκι, λίγο πίτυρο με ζεστό νερό φτιαγμένο το χειμώνα και κυρίως πράσινο χορτάρι.
Οι πιο πάνω τροφές εκτός από το χόρτο, πρέπει να αναλο­γούν σε 25 δράμια περίπου στη κάθε κότα την ημέρα.
Πηγή: Η κόττα – Α. Παρασκευόπολου – Αθήναι 1949
Απαραίτητη στο αυτό-διαχειριζόμενο αγρόκτημα είναι και η κατασκευή μεταφερόμενου κοτετσιού, που εξυπηρετεί την κατευθυνόμενη βόσκηση των κοτόπουλων στην περιοχή που θέλουμε πολύ εύκολα.
Έτσι καταφέρνουμε πολλαπλά οφέλη:
-Καταπολεμάμε τα ζιζάνια στην συγκεκριμένη περιοχή που θέλουμε
-Δίνουμε φυσικό λίπασμα στο χωράφι μας στη περιοχή που θέλουμε
-Καθαρίζουμε φυσικά τη συγκεκριμένη περιοχή από διάφορα βλαβερά έντομα και παράσιτα
-Τρέφουμε με φρέσκια φυσική τροφή της κότες μας, χωρίς να καταστρέφουν τα λαχανικά μας
Εδώ και μία πολύ ενδιαφέρουσα κατασκευή για φορητό κοτέτσι






Χειροποίητα κοτέτσια και εξοπλισμός


Το κοτέ­τσι στην αυλή σας είναι ένας παρα­γω­γι­κός χώρος. Καθη­με­ρινά σας προ­σφέ­ρει αυγά και κρέας και χρειά­ζε­ται την προ­σοχή και τη φρο­ντίδα σας. Γι’ αυτό, το κοτέ­τσι σας και ο εξο­πλι­σμός του πρέ­πει να είναι σωστά φτιαγ­μένα ώστε να σας διευ­κο­λύ­νουν, αλλά και να μην προ­κα­λούν στρες στα που­λιά. Ένα κοτέ­τσι μπο­ρεί να γίνει με πολ­λούς τρό­πους. Το ίδιο και ο εξο­πλι­σμός του. Είναι θέμα προ­τι­μή­σεων, είναι θέμα χώρου, είναι θέμα δια­θέ­σι­μων υλι­κών, τελικά είναι οικο­νο­μικό θέμα. Συγκε­ντρώ­σαμε σ’ αυτό το εικο­νο­γρα­φη­μένο άρθρο μας αρκε­τούς τύπους κοτε­τσιών και χει­ρο­ποί­η­του εξο­πλι­σμού που μπο­ρούν να σας δώσουν ιδέες για το πώς να κατα­σκευά­σετε το κοτέ­τσι σας και τον εξο­πλι­σμό του. Αυτό που προ­σέ­ξαμε ιδιαί­τερα σ’ αυτές τις ιδέες είναι να κατα­σκευά­ζο­νται εύκολα και να κοστί­ζουν φτηνά.

Ένα παλιού τύπου κλα­σικό κοτέ­τσι. Μπο­ρεί να γίνει από ξύλο και η στέγη από λαμα­ρίνα ή άλλο δια­θέ­σιμο υλικό. Δια­θέ­τει πόρτα για ανθρώ­πους και πορ­τάκι για τις κότες. Ολό­κληρο το εμπρός μέρος είναι ανοι­χτό και καλύ­πτε­ται από κοτε­τσό­συρμα. Οι δια­στά­σεις του μπο­ρεί να είναι 2,5–3,0 μ. Χ 1,5–2,0 μ. Το ύψος του μπο­ρεί να φτά­νει τα 2,0 μ. Στο διά­γραμμα της κάτο­ψης φαί­νε­ται πως οι φωλιές τοπο­θε­τού­νται στο πιο προ­φυ­λαγ­μένο μέρος.
Ένα αυτό­ματο πορ­τάκι για τις κότες. Το πλαί­σιο τοπο­θε­τεί­ται πάνω στο κοτε­τσό­συρμα. Το πορ­τάκι, που έχει μεντεσέ μόνο στο πάνω μέρος, είναι κομ­μένο κυκλικά στη μέση για να βλέ­πει η κότα πού πάει. Όταν το πουλί σπρώ­ξει με το σώμα του, το πορ­τάκι ανοί­γει και μετά πέφτει και κλεί­νει. Οι κότες έτσι μπο­ρούν να μπουν στο κοτέ­τσι, αλλά δεν μπο­ρούν να βγουν. Μια δια­φο­ρε­τική λύση για αυτό­ματο πορ­τάκι φαί­νε­ται στο σχήμα δεξιά. Το πλαί­σιο είναι αρκετά μεγα­λύ­τερο από το πορ­τάκι για να μπο­ρεί να βλέ­πει η κότα πού πάει. Το πορ­τάκι έχει αναρ­τη­θεί με μεγα­λύ­τερη από­σταση στον επάνω μεντεσέ απ’ ό,τι στον κάτω κι έτσι ανοί­γει όταν η κότα σπρώ­χνει και κλεί­νει αυτό­ματα όταν το πουλί περά­σει μέσα στο κοτέτσι.

Η Ρολλς-Ρόυς των κοτε­τσιών. Ένα κομψό, “αεράτο” κοτέ­τσι φτιαγ­μένο από μαρα­γκό, που προ­σφέ­ρει τη “μεγάλη ζωή” στις κότες σας. Δια­θέ­τει πόρτα και πορ­τάκι, εντε­λώς κλει­στό χώρο με τις κούρ­νιες, εξω­τε­ρι­κές φωλιές με καπάκι για την εύκολη συλ­λογή των αυγών, ακόμα και ράμπα για να ανε­βαί­νουν στις κούρ­νιες οι κότες! Προ­στα­τεύ­ε­ται εξω­τε­ρικά από χοντρό πλέγμα και μπο­ρεί να συρ­θεί (προ­σε­κτικά και λίγο, όμως) στο γρα­σίδι για να μη λερώ­νε­ται το ίδιο σημείο. Αν η δαπάνη της κατα­σκευής του δεν σας απα­σχο­λεί, να μια ιδέα που αξί­ζει να σκε­φθείτε. Αλλά εδώ που τα λέμε, γιατί να μπείτε στον κόπο; Καλύ­τερα να αγο­ρά­ζετε τα αυγά – πιο φτηνά θα σας κοστίζουν!

Τρο­χή­λατο μετα­φε­ρό­μενο κοτέ­τσι για λίγες κότες. Αν έχετε μεγάλη έκταση για κότες ελεύ­θε­ρης βοσκής, να μια λύση για να κουρ­νιά­ζουν τη νύχτα. Γίνε­ται εύκολα από δύο τετρά­γωνα πλαί­σια και δύο τρι­γω­νικά. Το μεγα­λύ­τερο μέρος του καλύ­πτε­ται από πλέγμα (το κοτε­τσό­συρμα κάνει μια χαρά), ενώ το πίσω μέρος είναι από λαμα­ρίνα ή ξύλο και δημιουρ­γεί ένα κλει­στό χώρο για κούρ­νια και φωλιά. Τα τρι­γω­νικά πλαί­σια ανοί­γουν σαν πόρ­τες για τη φρο­ντίδα των που­λε­ρι­κών και τη συλ­λογή των αυγών. Μετα­φέ­ρε­ται εύκολα, ακόμα και κάθε μέρα, ώστε τα που­λιά να έχουν φρέ­σκο γρα­σίδι ή χώμα για σκά­λι­σμα και να μη λερώ­νε­ται το ίδιο σημείο.

Ένα άνετο κοτέ­τσι φτιαγ­μένο εκ των ενό­ντων. Το βασικό στοι­χείο του είναι ένα ξύλινο κουτί με παρά­θυρα που περι­λαμ­βά­νει τις κούρ­νιες και τις φωλιές. Οι κότες ανε­βαί­νουν εκεί από ξύλινη ράμπα. Η ανοι­χτή αυλή έχει σχη­μα­τι­στεί από μακριά, ακα­τέρ­γα­στα κλα­διά δέντρων και κοτε­τσό­συρμα. Από και­ρού σε καιρό, το έδα­φος καλύ­πτε­ται με άχυρα. Αυτή η λύση δεί­χνει πώς μπο­ρούμε να φτιά­ξουμε ένα ασφα­λές και λει­τουρ­γικό κοτέ­τσι με ελά­χι­στα έξοδα, αξιο­ποιώ­ντας τα υλικά που έχουμε στη διά­θεσή μας.
Πώς να μην ανε­βαί­νουν παρά­σιτα και ζωύ­φια στις κούρ­νιες. Μια λύση είναι αυτή που δεί­χνουμε εδώ. Η κούρ­νια Γ (συνή­θως ένα καδρο­νάκι 5 Χ 8 εκ.) ακου­μπάει σ’ ένα στή­ριγμα Α από χοντρό σύρμα, το οποίο στη­ρί­ζε­ται με μεταλ­λι­κές θηλιές Β στον τοίχο, και ακι­νη­το­ποιεί­ται με μια μεγάλη βίδα Δ που φτά­νει μέχρι τον τοίχο. Η κούρ­νια βγαί­νει εύκολα για καθα­ρι­σμό και απολύμανση.
Μια απλή προ­στα­τευ­μένη χει­ρο­ποί­ητη ποτί­στρα. Η κατα­σκευή γίνε­ται εύκολα από ξύλο και πηχά­κια που αφή­νουν το κεφάλι και τον λαιμό της κότας να φτά­σει στο νερό, αλλά εμπο­δί­ζουν το υπό­λοιπο σώμα να πλη­σιά­σει. Έτσι το νερό μένει καθαρό στο ταψάκι ή το μπολ. Η προ­στα­τευ­μένη ποτί­στρα τοπο­θε­τεί­ται σε ένα άνοιγμα στον φρά­χτη ή το κοτε­τσό­συρμα και η αλλαγή του νερού γίνε­ται απ’ έξω από το κοτέτσι.
Μια πολύ καλή ποτί­στρα για το κοτέ­τσι μπο­ρεί να γίνει με ένα μπου­κάλι και ένα μπο­λάκι. Χρειά­ζε­ται μια κατα­σκευή από ξύλο, όπως δεί­χνει το σχέ­διο, για να στη­ρί­ζε­ται με ασφά­λεια το μπου­κάλι. ‘Όταν το νερό λιγο­στέ­ψει πολύ στο μπο­λάκι, περ­νάει λίγος αέρας στο μπου­κάλι και κατε­βαί­νει λίγο νερό. Μια άλλη πολύ καλή λύση είναι ένα πλα­στικό μπου­κάλι 2–3 λίτρων που το τοπο­θε­τούμε όρθιο μέσα σε ένα ταψάκι. Έχουμε ανοί­ξει μια τρύπα με διά­με­τρο ένα περί­που εκα­το­στό κοντά στον πάτο του μπου­κα­λιού και σε ύψος μικρό­τερο από το ύψος των τει­χω­μά­των του ταψιού. Το καπάκι του μπου­κα­λιού πρέ­πει να κλεί­νει αερο­στε­γώς. Για να το γεμί­σουμε, κλεί­νουμε με το δάχτυλό μας την τρύπα και τοπο­θε­τούμε το μπου­κάλι μέσα στο ταψάκι. Όταν απο­μα­κρύ­νουμε το δάχτυλό μας, το ταψάκι γεμί­ζει με νερό έως ένα σημείο και μετά σταματάει.
Κλα­σική χει­ρο­ποί­ητη ταΐ­στρα κοτε­τσιού για σπό­ρους. Κατα­σκευά­ζε­ται από ξύλο ή μοριο­σα­νίδα και επι­τρέ­πει στους σπό­ρους (π.χ. καλα­μπόκι) να κατε­βαί­νουν σιγά σιγά. Παρό­μοια ταΐ­στρα, αλλά πολύ πιο οικο­νο­μική, είναι αυτή που φαί­νε­ται στο σχέ­διο δεξιά. Οι σπό­ροι που τινά­ζο­νται από το ράμ­φος της κότας και κανο­νικά θα έπε­φταν στο έδα­φος τώρα πέφτουν στο κάτω μέρος της ταΐ­στρας και δια­σώ­ζο­νται. Μια άλλη ταΐ­στρα που μπο­ρεί να γίνει ανέ­ξοδα φαί­νε­ται στη φωτο­γρα­φία κάτω. Κατα­σκευά­ζε­ται από ένα πλα­στικό κουβά με καπάκι στον οποίο ανοί­γουμε αρκε­τές μεγά­λες τρύ­πες στο κατώ­τατο σημείο των πλευ­ρι­κών τει­χω­μά­των. Ο κάδος-ταΐστρα τοπο­θε­τεί­ται σε ένα ταψάκι ή πιάτο γλά­στρας με λίγο μεγα­λύ­τερη διά­με­τρο. Όσο λιγο­στεύει η τροφή στο ταψάκι, τόσο κατε­βαί­νει και­νούρ­για μέσα από τον κουβά.

Μια πολύ ενδια­φέ­ρουσα κατη­γο­ρία ταϊ­στρών, που χωράνε πολλή τροφή και δεν χρειά­ζο­νται συχνό γέμι­σμα, είναι οι σωλη­νω­τές. Μπο­ρούν να γίνουν με τον παλιό καλό τρόπο από μπουρί σόμπας ή με τον και­νούρ­γιο τρόπο από σκληρό πλα­στικό σωλήνα. Στο σχέ­διο αρι­στερά μπο­ρείτε να δείτε πώς γίνε­ται μια ταΐ­στρα από μπουρί, η οποία μπο­ρεί να κρε­μα­στεί από την οροφή ή από μια κατα­σκευή σαν αυτή που φαί­νε­ται στο σχέ­διο. Το σχέ­διο δίνει επί­σης τις δια­στά­σεις της κατα­σκευής. Το μπουρί έχει διά­με­τρο γύρω στα 15 εκα­το­στά. Η φωτο­γρα­φία δεξιά δεί­χνει πώς μπο­ρεί να γίνει μιας ταΐ­στρα από σκληρό πλα­στικό σωλήνα, ο οποίος προ­σαρ­τά­ται σε ένα βαθύ δίσκο και κρε­μιέ­ται από το ταβάνι.
Κάτι που οπωσ­δή­ποτε θα χρεια­στεί το κοτέ­τσι σας είναι οι φωλιές. Πρέ­πει να προ­σφέ­ρουν ασφά­λεια και απο­μό­νωση στις κότες σας για να γεν­νούν χωρίς στρες. Το παρα­πάνω σχέ­διο δεί­χνει πώς να κατα­σκευά­σετε ένα σετ πέντε φωλιών από ξύλο, κόντρα πλακέ ή μοριο­σα­νίδα. Το δάπεδο των φωλιών γεμί­ζε­ται με άχυρο. Αν οι πέντε φωλιές είναι πολ­λές για το κοτέ­τσι σας, αφαι­ρέ­στε από το σχέ­διο μία ή περισ­σό­τε­ρες. Κάθε φωλιά έχει πλά­τος περί­που 30 εκατοστά.

Οι καλά κατα­σκευα­σμέ­νες φωλιές κάνουν τα που­λιά πιο παρα­γω­γικό. Οι φωλιές πρέ­πει να τοπο­θε­τού­νται στο πιο απο­μο­νω­μένο σημείο του κοτε­τσιού, να ελέγ­χο­νται καθη­με­ρινά και να συλ­λέ­γο­νται καθη­με­ρινά τα αυγά.
Πηγή>www.kevio.gr

Το ημερολόγιο ενός κοτετσιού.Ενα πολύ ενδιαφέρον ημερολόγιο που αφορά όρνιθες!

Περιμένοντας να βολτάρουν στο κτήμα!
Σας παρουσιάζω σε μορφή ημερολογίου τις προσπάθειές μου για ένα κοτέτσι στο εξοχικό.
Τα σιχαθήκαμε τα κοτόπουλα των εκτροφείων με το αχυρένιο κρέας τους και τα άχρωμα αυγά. Επιτέλους! Θέλουμε να ξέρουμε τι τρώμε και αυτά που τρώμε να ξέρουμε τι ακριβώς τρώγανε μέχρι να φαγωθούν από εμάς!
Το κοτετσάκι το ήθελα από καιρό! Αφού τον χώρο τον έχω, ποιόν μπορεί να ενοχλούσε; Πήρα λοιπόν και την απόφαση αρχές του 2010. Χρειάστηκα μια κουλούρα κοτετσόσυρμα (25 μέτρα μήκος και 1,5 μ. ύψος, 60 σανίδες από παλέτες, καρφιά, μια κουλούρα σύρμα, λίγα παλιά σιδερένια παλούκια. Συνολικό κόστος κατασκευής γύρω στα 80 €. Το στοίχημα ήταν να είναι εξασφαλισμένα τα κοτερά από αέρος, γης και από τους υπό της γης εχθρούς. Οι αρουραίοι δε χαρίζονται στα μικρά κοτοπουλάκια και έχουν τη καταπληκτική ικανότητα να τα εντοπίζουν με εξαιρετική ακρίβεια.
Σκάφτηκε λοιπόν μια τάφρος βάθους 10 εκατοστών και διαστάσεων 3χ3χ3χ3 όπου θα ήταν και οι τελικές διαστάσεις της περίφραξης. Στη συνέχεια μπήκε το κοτετσόσυρμα και θάφτηκε με το χώμα της εκσκαφής. Καρφώθηκαν τα παλούκια στα καθορισμένα όρια και μπήκαν όλες οι πλευρές του πλέγματος και ενώθηκαν (ράφτηκαν) με το λεπτό σύρμα . Κατασκευάστηκε μια σιδερένια βάση ύψους 50 cm για να υποδεχτεί το κοτέτσι. Το κοτέτσι φτιάχτηκε από τα ξύλα των παλετών, σχετικά ακανόνιστα, επίτηδες για να υπάρχουν και μικρά κενά, προκειμένου να αερίζεται καλά το εσωτερικό.
Πριν κλειστεί και η τελευταία πλευρά με το κοτετσόσυρμα τοποθετήθηκε και το κοτέτσι και μετά κλείστηκε και η τελευταία πλευρά. Αγόρασα μια μπάλα άχυρο το οποίο διασκόρπισα και στο εσωτερικό του κοτετσιού για στρωμνή, αλλά και στην αυλή τους για να έχουν τη ζεστασιά που τόσο αγαπούν οι κότες. Πάνω από το πλέγμα της οροφής τοποθέτησα κι ένα πλαστικό για την προστασία από τη βροχή. Αγόρασα 20 κοτοπουλάκια λίγων γραμμαρίων το καθένα, μια ταΐστρα και μια ποτίστρα.
Σε ηλικία 3 μηνών
Έψαξα αρκετά και βρήκα φυράματα βιολογικών καλλιεργειών, αφού τα βιομηχανοποιημένα περιέχουν προσμίξεις ταχείας ανάπτυξης και δε ξέρω τι άλλο.
Μέσα σε 10 ημέρες είχα απώλειες από τα κοτοπουλάκια της τάξης του 30%. Δηλαδή ψόφησαν 6 εξαιτίας αναπνευστικών προβλημάτων. Σε αυτό ευθύνεται απολύτως η πωλήτρια των πουλερικών, που θα έπρεπε να το είχε διαγνώσει και να μη τα διαθέσει καθόλου.
Οι υπόλοιπες 14 τα κατάφεραν και μετά από 3 μήνες ζουν αριστοκρατικά κι ευτυχισμένες στον χώρο τους. Κάθε 2 – 3 μέρες ανοίγω το πορτάκι τους και βολτάρουν σαν τρελές στο κτήμα, χωρίς να απομακρύνονται για πολλή ώρα από το κοτέτσι τους. Λατρεύουν το χλωρό τριφύλλι , αλλά και ένα κέικ που τους παρασκευάζω με ψιλοκομμένα φύλλα κουνουπιδιών, λάχανου, ψωμιού και φυράματος ζυμωμένα με νερό. Στα έξτρα ταψάκια τους τοποθετώ τη λιχουδιά αυτή και σηκώνουν τα κεφάλια μόνο όταν τα αδειάσουν.
Το άχυρο με τις ακαθαρσίες συλλέγεται κάθε 15 ημέρες περίπου και τοποθετείται στο σωρό του κόμποστ μιας και πρόκειται για πρώτης τάξης βιολογικό λίπασμα για το μπαξέ μου. Καλό είναι να γίνεται που και που καμιά απολύμανση στην εγκατάσταση για τα μικρόβια που πιάνουν τα ξύλα του κοτετσιού.
Δυστυχώς οι μέρες των fantastic 14, τελειώνουν μιας κι έχουν θρέψει αρκετά. Θα κρατήσουμε όμως τις 2-3 πιο συμπαθητικές κι αγαπησιάρες σύμφωνα με την μικρή μου κορούλα τη Δήμητρα και οι υπόλοιπες θα οδεύσουν προς κατανάλωση.
10/2/2011
Η πρώτη γενιά τελείωσε με επιτυχία. Οι κότες πέρασαν τα 2 κιλά βάρους η κάθε μια και σφάχτηκαν, ξεπουπουλιάστηκαν και καθαρίστηκαν όλες (δυστυχώς και τις αγαπησιάρες που έγραψα παραπάνω) επειδή τα μικρά της νέας γενιάς θα είχαν σοβαρό πρόβλημα συγκατοίκησης με τις “γριές”…
Στα σπλάχνα μερικών βρέθηκαν 4,5 ακόμα και 6 κρόκοι αυγών σε χρώμα βαθύ πορτοκαλί. Πράγμα που σημαίνει πως σε λίγες μέρες θα είχαμε και τα πρώτα αυγά. Δε πειράζει, με τις επόμενες.
Το κρέας τους δίνει καταπληκτικές σούπες και μακαρονάδες, ενώ απέχει έτη φωτός από τα τυποποιημένα κοτόπουλα των S/M.
Τώρα ετοιμάζομαι για την αγορά 25 μικρών ηλικίας 20 – 25 ημερών κι έχω προετοιμάσει το κοτέτσι κατάλληλα. Καθαρίστηκαν όλα τα άχυρα από τις παλιές και απολυμάνθηκε ο χώρος και οι ταΐστρες και ποτίστρες. Στην αγορά οι τιμές του καθενός κοτόπουλου κυμαίνονται από 1,80 – 2 €. Οι τροφές όσο μεγαλύτερη συσκευασία τόσο φτηνότερα.
15/2/2011
Αγόρασα 25 πουλάκια και μπήκαν στο καθαρισμένο και απολυμασμένο κοτέτσι. Φαίνονται όλα υγιέστατα και τρώνε λαίμαργα. Έκλεισα τις 3 από τις 4 πλευρές του κοτετσιού με πλαστικό για προστασία από το κρύο. Θα το βγάλω όταν ο καιρός ζεστάνει.
15/3/2011
Τα κοτοπουλάκια έχουν μεγαλώσει πολύ. Έχουν αρχίσει και τρώνε το μίγμα που έφτιαχνα και στην πρώτη γενιά. Μου έχει κάνει μεγάλη εντύπωση η ποσότητα νερού που καταναλώνουν. Περίπου 10 λίτρα ημερησίως!! Θα φτιάξω λοιπόν μια πατέντα για να υπάρχει άφθονο νερό, την οποία και θα δημοσιεύσω κι εδώ. Κατά τ’ άλλα όταν τους ανοίγω την πόρτα ξεχύνονται προς τη χλόη και γεμίζει ο τόπος κοτόπουλα. Καμάρι να δεις!!
Η δεύτερη γενιά
Το μόνο κακό είναι πως δε μπορώ να συμφιλιώσω τον Μπέν (ο νέος μας σκυλάκος) με τις κότες. Είναι ημίαιμος με τη μισή του καταγωγή από ποιμενική ράτσα. Για την άλλη του μισή δε ξέρω!!

30/4/2011
Η δεύτερη γενιά μεγάλωσε πολύ! Το ωραίο είναι πως τα κοκόρια και οι κότες είναι μισά – μισά.
Απολαμβάνω να τις βλέπω όταν βόσκουν στο χωράφι. Όταν είναι πεινασμένες και βλέπουν πως αργεί να σερβιριστεί το μενού, τα κοκόρια αποφασίζουν να μας επισκεφτούν στο σπίτι και οι κότες ακολουθούν πίσω τους. Πάντως έχει πλάκα να βλέπεις μια αράδα από 24 πουλερικά να σε ψάχνουν!!
31/5/2011
Τα κοκόρια βαρβάτεψαν και ταλαιπωρούν τις καημένες τις κότες. Ακούς φωνές απελπισίας από τους “βιασμούς” κάθε λίγο και λιγάκι. Οι παλιοί λέγανε 6 κότες στον ένα κόκορα. Κάτι ήξεραν παραπάνω. Αποφασίστηκε με συνοπτικές διαδικασίες η σφαγή 5 μεγαλόσωμων αρσενικών για αρχή, τα οποία μας έδωσαν καθαρό κρέας 15 κιλά!
Την επόμενη κιόλας μέρα 1 Ιουνίου πήραμε χαρά μεγάλη με 2 αυγά που ανακαλύψαμε στο κοτέτσι. Το ένα το βρήκαμε πίσω από τη μεγάλη ποτίστρα και το άλλο δίπλα από τη βάση της σκάλας του κοτετσιού. Τα αυγά πολύ μικρά, σχεδόν τα 2/3 των κανονικών αυγών, αλλά πιστεύουμε πως σύντομα θα παίρνουμε μεγαλύτερα μεγέθη. Άντε και καλή αρχή!
Για να μη το ξεχάσω. Το ένα αυγό το πήραμε για γευστική δοκιμή, το άλλο, αφού γέμισα ένα πλαστικό καφάσι μέχρι τη μέση με άχυρο, το τοποθέτησα απαλά στο κέντρο. Το αυγό αυτό αποτελεί το λεγόμενο “φώλο” ή αλλιώς το κίνητρο για να γεννούν οι κότες σε συγκεκριμένο σημείο κι όχι όπου θέλουν αυτές.
14/6/11
Μέσα στο καφάσι βρήκαμε 11 αυγά. Φαίνεται πως οι κυρίες πήραν μπροστά για τα καλά. Θα σκεφτώ κάτι για κάποια πιο άνετη φωλιά, ίσως και για δύο. Αυτό γιατί όταν κάποια γεννάει και υπάρχουν άλλες στην ουρά, φαίνεται να ανυπομονούν να τελειώσει η πρώτη και κακαρίζουν ανήσυχες μέχρι να το κάνουν κι αυτές. Μερικά από τα αυγά είναι διπλάσια σε μέγεθος από τα υπόλοιπα.
20/6/2011
Κάποια κότα ή κάποιος κόκορας βρίσκει ελκυστικά τα αυγά σαν τροφή και δεν μαζέψαμε κανένα. Άμεση δράση φτιάχνοντας αυγοπαγίδα, σκεφτείτε τις μπάλες του μπιλιάρδου που πέφτουν μέσα στο τραπέζι, καθώς και ένα αυγό που το γέμισα με γύψο. Είναι τακτική που αποδίδει και αποτρέπει τις αυγόφιλες από το να τρώνε αυγά. Αργά χτες το απόγευμα αρχίσαμε να ξαναπαίρνουμε αυγά.
26/6/2011
Σφάξαμε 5 κοκόρια, έτσι έμειναν 2 στο κοτέτσι μαζί με 12 κότες. Ελπίζω τώρα σε μικρότερη ταλαιπωρία και σε λιγότερες κραυγές απελπισίας. Τα αυγά γίνονται όλο και πιο μεγάλα.
28/6/2011
Μετά τη μείωση των κοκοριών έβγαλα την αυγοπαγίδα και ξανατοποθέτησα το κλασσικό πλαστικό καφάσι με άχυρο. Βρήκα 13 αυγά. Έχω αφήσει το γύψινο αυγό, το οποίο φαίνεται πως δούλεψε κανονικά. Παρέλειψα να γράψω πως έχω προσθέσει στη διατροφή τους και σπασμένα κοχύλια, και μια χούφτα αλάτι για να πάρουν όσο ασβέστιο θέλουν και να μη τσιμπολογάνε τα τσόφλια των αυγών τους για να το πάρουν από εκεί.
1/7/2011
Η αυγοπαραγωγή συνεχίζεται μια χαρά. Υπολογίζω γύρω στα 40 αυγά την εβδομάδα. Ήδη ξεκινήσαμε να χαρίζουμε! Αυτό με βάζει σε υπόνοιες πως κάποιος από τους μακαρίτες κόκορες έκανε τη ζημιά…
7/9/2011
Για όσους δεν έχουν κοντινή πρόσβαση με το νερό αφιερώνεται η παρακάτω πατέντα. Η μεγάλη ποτίστρα στην οποία τελικά κατέληξα έχει ως εξής : Παίρνουμε ένα πλαστικό δοχείο λαδιού 50 lt (λίμπα τη λέμε στο χωριό μου) και 2 εκατοστά από τη βάση της κάνουμε μια τρύπα με το τρυπάνι διαμέτρου 0,5 cm. Σιγουρευόμαστε πως το καπάκι δεν επιτρέπει να περνάει αέρας. Αγοράζουμε και ένα μεγάλο πιάτο μεγάλης γλάστρας, το οποίο θα αποτελεί τη βάση της κατασκευής και από κει θα πίνουν το νερό οι κότες μας. Γεμίζουμε το δοχείο με νερό και το σφραγίζουμε πολύ καλά με το καπάκι του. Για να είμαστε σίγουροι πως δεν περνάει αέρας βάζουμε ανάμεσα στο καπάκι και στο χείλος του δοχείου ένα πλαστικό φύλλο. Προσωπικά χρησιμοποίησα ένα κομμάτι νεοπρέν 3 χιλιοστών (είναι το υλικό που φτιάχνουν τις στολές κατάδυσης. Η πατέντα λειτουργεί εξαιρετικά καλά. Το νερό στο πιάτο φτάνει μέχρι το ύψος της τρύπας του δοχείου και πλέον δεν υπάρχει φόβος να ξεμένουν οι κότες από νερό. Προσθέστε κάθε φορά στο δοχείο και την ανάλογη ποσότητα ΕΜ. Δεν αφήνουμε ποτέ το ίδιο νερό πάνω από 5-6 μέρες. Αδειάζουμε το παλιό, καθαρίζουμε το δοχείο και γεμίζουμε με φρέσκο. Την όλη κατασκευή μπορείτε να τη σηκώσετε μέχρι εκεί που φτάνουν οριακά οι κότες να πιούν, αποφεύγοντας τα πολλά λερώματα.
28/11/2011
Ο Μπεν ο σκυλάκος που γαϊδουροποιήθηκε από το πολύ φαί, θέλοντας να σπάσει τη μονοτονία του, εργάστηκε με ιδιαίτερο ζήλο το κοτετσόσυρμα, καταφέρνοντας να ανοίξει τρύπα ικανή να τον χωρέσει και κατάφερε να σκοτώσει τη μια κότα και τραυματίσει σοβαρά τον ένα κόκορα. Θα ήθελα καμιά συμβουλή από αυτούς που γνωρίζουν για αποφύγουμε κι άλλα τέτοια επεισόδια στο μέλλον. Αυτό που θα κάνω εγώ με πρώτη μου ευκαιρία, είναι να ενισχύσω εξωτερικά το κοτέτσι με κουνελόσυρμα. Κάτι δηλαδή που έπρεπε να έχω κάνει από την αρχή.
31/01/2012
Ο λόγος για τον τελευταίο κόκορα. Μιλάμε για πολύ τσαμπουκά! Επιτίθεται σε όλους ανεξαιρέτως με μεγάλη μανία. Όσο και να τον απωθείς αυτός εκεί. Εγώ βρίσκω συνέχεια δικαιολογίες να αναβάλω τη σφαγή του, για την οποία όλοι οι υπόλοιποι επιμένουν. Είμαστε σε αναμονή….
26/03/2012
Το κουνελόσυρμα έχει μπει εδώ κι αρκετό καιρό και έχω γλυτώσει. Τώρα πια οι κότες δεν είναι περιορισμένες στο χώρο του κοτετσιού, αλλά έχουν και μια μεγάλη αυλή για να βολτάρουν με άνεση.
Λυγισμένα σίδερα για συνδέσμους
Η κλούβα για τα μικρά
Το Σ/Κ ολοκλήρωσα και μια κλούβα για τα μικρά πουλάκια που πρόκειται να πάρω. Όσο για το σκύλο αρκείται στο να περιφέρεται περιμετρικά του νέου συρματοπλέγματος και να ξερογλείφεται μελαγχολικά. Ο κόκορας το χαβά του. Επιθετικός και ύπουλος. Τις προάλλες ενώ ήμουν σκυμμένος κι άλλαζα το νερό τους, μου κατάφερε μια γερή τσιμπιά από πίσω. Του ανταπέδωσα τη φιλοφρόνηση αλλά μάλλον χαμογέλασε, παρά στενοχωρήθηκε. Το τσουκάλι περιμένει ακόμα………
Αντικατέστησα το διαφανές πλαστικό με ένα μουσαμά 3 χ 4 μ. που αγόρασα (10 €) από το praktiker. Είναι πολύ καλής κατασκευής αδιάβροχο και αρκετά χοντρό. Τώρα που καλοκαιριάζει θα υπάρχει άφθονη σκιά, ενώ θα γλυτώσουν και τις χειμωνιάτικες διαρροές από τις βροχοπτώσεις. Φαίνεται πως το απολαμβάνουν όσο τίποτε άλλο.
Η νέα κάλυψη με το μουσαμά.
07/04/2012
ΟΙ ΝΕΕΣ ΑΦΙΞΕΙΣ
20 νεοσσοί παρελήφθησαν σε άριστη κατάσταση. Αυτή τη φορά φρόντισα τα κοκόρια να μην είναι πάνω από 4. Τα μικρά ήταν σαφώς κουρασμένα μέχρι να καταλήξουν στην κλούβα και σίγουρα πεινασμένα. Η ταΐστρα τους είναι χειροποίητη από ξύλα παλετών μη εμποτισμένα με φάρμακο, ενώ η ποτίστρα αιωρείται 2-3 εκατοστά από το πάτωμα. Σαν πάτωμα επέλεξα καλής ποιότητας κουνελόσυρμα, ενώ η υπόλοιπη κλούβα ασφαλίστηκε με κοτετσόσυρμα. Τέλος τοποθέτησα μια παλιά πετσέτα μπάνιου στην άλλη άκρη, όπου έδειξαν να απολαμβάνουν τον υπνάκο τους και εκάλυψα με πλαστικό όλη την κλούβα εκτός της κάτω μεριάς και της πόρτας, αφού η ΕΜΥ έχει δώσει βροχές για κάμποσες μέρες. Όταν περάσουν οι μπόρες θα αφαιρεθεί.
Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Τα μωρά από εκεί που προέρχονται έχουν συνηθίσει σε άλλες ταΐστρες και ποτίστρες. Πρέπει λοιπόν να τα βάζουμε ένα ένα απαλά να δοκιμάζουν με το ράμφος τους το φαγητό και το νερό προκειμένου να καταλάβουν τη θέση τους. Δε θέλει και ιδιαίτερη προσπάθεια. Τα μικρά είναι προικισμένα από τη φύση να το αντιλαμβάνονται γρήγορα. Όπως και οι προηγούμενες γενιές, έτσι κι αυτά δείχνουν να αγαπούν να μπαίνουν στην κυριολεξία μέσα στην ταΐστρα και να τρώνε ακατάπαυστα. Αυτό δεν πρέπει να προβληματίζει, απλά να φροντίζουμε μια φορά την εβδομάδα να καθαρίζουμε τελείως την ταΐστρα και να αλλάζουμε πολύ τακτικά το νερό.
Εδώ μέσα θα ζήσουν περίπου 40 ημέρες, αλλά στα μεσοδιαστήματα θα τα βγάζω για βόλτα στον περίβολο του κοτετσιού, αφού πρώτα κλειδώνω τις μεγάλες κότες στο κοτέτσι. Αν και αυτές δεν έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα μικρά και κυρίως ο μοχθηρός μου κόκορας ,ο οποίος παρεμπιπτόντως ζει ακόμα αφού τα κηπευτικά δε μου έχουν δώσει χρόνο για τη σφαγή του. Ίσως κατά βάθος το αποφεύγω κι εγώ.
26/06/2012
Τα μικρά μεγάλωσαν και φυσικά τα έβγαλα από την κλούβα και τοποθέτησα σε αυτή τα 30 ημερών κουνελάκια, αφού την απολύμανα και την τροποποίησα για τη διαβίωσή τους.
Η ποτίστρα
Νομίζω πως χρωστούσα και μια φωτογραφία για το πότισμα των κοτόπουλων. Εδώ βλέπετε μια λίμπα λαδιού χωρητικότητας 50 λίτρων. Στη βάση και 2 εκατοστά ψηλότερα έχει γίνει μια τρύπα με το δράπανο διαμέτρου περίπου ενός τσιγάρου. Σαν βάση τοποθετήθηκε ένα πιάτο για μεγάλη γλάστρα διαμέτρου ικανής να αφήνει χώρο για να μπορούν να πίνουν νερό οι κότες. Το μεγάλο μυστικό είναι να μην υπάρχει διαρροή αέρα από το καπάκι.Γι αυτό έβαλα ένα κομμάτι νεοπρέν (υλικό στολή κατάδυσης) και η στεγανοποίηση είναι τέλεια. Αφού γεμίσω το δοχείο με το νερό κλείνω αμέσως το καπάκι και κατεβαίνει στο πιάτο νερό μέχρι του ύψους της τρυπούλας. όσο πίνουν οι κότες, τόσο κατεβαίνει και το νερό. Καλό είναι να ρίχνουμε και λίγους ενεργούς μικροοργανισμούς για τη καλή ποιότητα του νερού.
Το άχυρο
Έβαλα στον προαύλιο χώρο άχυρο που μάζεψα από την αγριοβρώμη που ξεράθηκε στο χωράφι και τους αρέσει ιδιαίτερα το καινούργιο σκηνικό, αφού συνέχεια σκαλίζουν τα άχυρα και κοιτάζουν για να βρουν ούτε κι εγώ ξέρω τι!
Η γεννήστρα
Τα κοτάκια αφού δέχτηκαν λίγες μικροεπιθέσεις από τις γεροντότερες, σήμερα καταφέρνουν να ζουν ειρηνικά μαζί τους και έχουν βρει τη δική τους θέση στο κοτέτσι.Κι εδώ είναι μια κατασκευούλα για να γεννάνε οι κότες. Γιατί χρειάζεται? Με τα πλαστικά καφάσια κάποιες κότες πηδούσαν άτσαλα μέσα προκειμένου να γεννήσουν και έσπαζαν τα αυγά. Σπασμένα αυγά σημαίνει κίνδυνος να συνηθίσουν την ωραία γεύση τους και να τα σπάζουν στο μέλλον μόνες τους. Με την κατασκευή αυτή των 4 χωρισμάτων, μπαίνουν μέσα μια μια ευλαβικά κάθονται στο πλούσιο άχυρο, γεννάνε το αυγό τους και όλα καλά. Να το κάνετε απαραιτήτως για να γλυτώσετε από πολλά.
27/06/2012
Γελάσαμε σήμερα με τη ψυχή μας! Μέσα στα κανονικά αυγά βρήκαμε κι ένα σε μέγεθος καρυδιού. Πράγμα που σημαίνει πως κάποια από τις νέες κοτούλες ξεκίνησε να γεννάει. Για να δούμε. Πάντως όσες από τις παλιές έχουν μείνει θα σφαχτούν το φθινόπωρο για να επικρατήσει η καινούργια γενιά.
Ένας καλός φίλος και λάτρης της φυσικής ζωής ο κ. Ανδρέας (αυτός που μου σύστησε να φτιάξω τη γεννήστρα) θα μου φέρει 2 κοτοπουλάκια που προέρχονται από φυσιολογική εκκόλαψη. Τέλος θα ήθελα ο καθένας που γνωρίζει, να συμπληρώνει με τα σχόλιά του αυτά που βλέπει πως λείπουν, ή αυτά που θα βοηθήσουν τον κοσμάκη να φτιάξει ένα αξιοπρεπές κοτέτσι ……

Ένα μικρό κοπάδι ωοτόκες πάπιες

Αν θέλετε να’χετε μια οικο­νο­μική και στα­θερή πηγή σπι­τι­κών αυγών, που θα’ναι θρε­πτικά και νόστιμα, το πρώτο που θα σκε­φθείτε είναι οι κότες. Έτσι δεν είναι; Ε λοι­πόν, δεν είναι κατ’ ανά­γκη έτσι. Μπο­ρείτε να εξα­σφα­λί­σετε τα αυγά που θέλετε και με ένα μικρό κοπάδι πάπιες. Κάτω από τις κατάλ­λη­λες συν­θή­κες, έχουν πολύ περισ­σό­τερα πλε­ο­νε­κτή­ματα από τις εξα­δέλ­φες τους τις κότες.
Βασικά πράγ­ματα για τις πάπιες
Το πρώτο που πρέ­πει να ξέρετε είναι πως οι πάπιες είναι γενικά πιο απο­δο­τι­κές σε αυγά από τις κότες. Παρά την επι­στη­μο­νική προ­σοχή που έχει δοθεί τα τελευ­ταία 100 χρό­νια στις κότες και παρά τις έρευ­νες για βελ­τί­ωση της από­δο­σής τους, σπά­νια ένα εμπο­ρικό κοπάδι κότες Leghorns δίνει πρισ­σό­τερα από 250–260 αυγά ανά κότα τον χρόνο. Από την άλλη πλευρά ένα καλό κοπάδι πάπιες Campbell συχνά ξεπερνά τα 300 ή περισ­σό­τερα αυγά ανά πάπια τον χρόνο.
Τα αυγά της πάπιας επί­σης ζυγί­ζουν 140 με 225 γραμ­μά­ρια στη δωδε­κάδα περισ­σό­τερο από τα αυγά της κότας. Παρά τα όσα υπο­στη­ρί­ζουν μερι­κοί, η πρα­κτική εμπει­ρία και τα τεστ που έχουν γίνει σε πανε­πι­στή­μια δεί­χνουν καθαρά ότι τα αυγά της πάπιας δια­τη­ρούν τη φρε­σκάδα τους κατά την απο­θή­κευση σημα­ντικά περισ­σό­τερο από από τα αυγά της κότας.

Ταϊ­στρα για πάπιες. Κρε­μιέ­ται από την οροφή ή από ένα δέντρο.
Είναι αλή­θεια πως όταν ανα­τρέ­φε­ται σε κλει­στό χώρο, μια πάπια 1,5 έως 2 κιλών κατα­να­λώ­νει 20 με 30 τοις εκατό περισ­σό­τερη τροφή από μια παρό­μοιου βάρους κότα Leghorn. Εξαι­τίας όμως του μεγα­λύ­τε­ρου μεγέ­θους και του μεγα­λύ­τε­ρου αριθ­μού των αυγών που παρά­γει μια πάπια, έχει απο­δει­χτεί ότι με την κατάλ­ληλη φρο­ντίδα οι πάπιες είναι πολύ πιο απο­δο­τι­κές όταν λαμ­βά­νουμε υπ’ όψη το βάρος των αυγών που παρά­γουν. Και αφού οι πάπιες είναι πολύ καλύ­τε­ροι τρο­φο­συλ­λέ­κτες στην ελεύ­θερη βοσκή από τις κότες, η απο­δό­τι­κό­τητά τους βελ­τιώ­νε­ται όταν τους επι­τρέ­πουμε να ψάχνουν για τροφή σε νερά, βοσκο­τό­πια ή αυλές με γρασσίδι.
Οι πάπιες ακόμα έχουν απί­στευτη αντί­σταση σε ασθέ­νειες, καθώς και στον κρύο και υγρό καιρό. Η μέση θνη­σι­μό­τητα στα σπι­τικά κοπά­δια είναι σημα­ντικά χαμη­λό­τερη στις πάπιες σε σύγκριση με τις κότες. Λόγω της μεγα­λύ­τε­ρης αντο­χής τους οι πάπιες χρειά­ζο­νται πολύ πιο απλές εγκα­τα­στά­σεις στέ­γα­σης από τις κότες. Και επειδή οι ωοτό­κες πάπιες δεν τα κατα­φέρ­νουν στα άλματα, μπο­ρούμε να τις περιο­ρί­ζουμε με μια περί­φραξη ύψους μόλις 60–90 εκ..
Τί μειο­νε­κτή­ματα έχουν;
Εάν δεν έχετε εκθρέ­ψει ποτέ ωοτό­κες πάπιες, είναι λογικό να ρωτή­σετε, “Εντά­ξει, ποιά είναι τα μειο­νε­κτή­ματά τους;” Η απά­ντηση με δυο λόγια είναι, “Στις συνή­θεις συν­θή­κες ενός σπι­τι­κού κοπα­διού, οι πάπιες δεν έχουν πολλά μειονεκτήματα”.
Στις πάπιες, όπως και στις χήνες, αρέ­σει πολύ να πλέ­νουν συχνά το ράμ­φος και το κεφάλι τους. Γι’ αυτό τον λόγο, το πόσιμο νερό τους πρέ­πει να αλλά­ζε­ται αρκε­τές φορές την εβδο­μάδα – κατά προ­τί­μηση καθη­με­ρινά. Αν είναι στρι­μωγ­μέ­νες σ’ ένα μικρό χώρο με χωμά­τινο δάπεδο και σε υγρό καιρό, θα κάνουν την κατοι­κία τους ένα λασπω­μένο χάος. Η επαρ­κής όμως στρω­μνή (όπως άμμος, άχυρα ή ροκα­νίδι), ο μεγα­λύ­τε­ρος χώρος ή το συρ­μά­τινο δάπεδο διορ­θώ­νουν το πρόβλημα.
Όσοι έχουν γεί­το­νες σε κοντινή από­σταση ανη­συ­χούν καμιά φορά για τον θόρυβο. Γενικά όμως, οι ωοτό­κες πάπιες δεν είναι πιο θορυ­βώ­δεις από τις κότες, ιδίως αν πρό­κει­ται για ένα μικρό κοπάδι με έξι έως οκρώ πουλιά.
Μια συχνή ερώ­τηση είναι: “Μα τα αυγά της πάπιας δεν έχουν μια δυνατή μυρου­διά”; Η μυρου­διά των αυγών εξαρ­τά­ται από τη δια­τροφή των ωοτό­κων που­λιών. Αν οι πάπιες (ή οι κότες) δια­τρέ­φο­νται με φύραμα που περιέ­χει ιχθυά­λευρο ή αν αφή­νουμε τα που­λιά να βοσκούν σε νερά ή βοσκο­τό­πια όπου μπο­τούν να φάνε τρο­φές με δια­πε­ρα­στική μυρου­διά, τίτε και τα αυγά τους θα μυρί­ζουν. Όταν τα αυγά πάπιας και κότας παρά­γο­νται με παρό­μοιες τρο­φές και παρό­μοιο τρόπο. Η γεύση του τελι­κού προ­ϊ­ό­ντος δεν ξεχω­ρί­ζει καθόλου.
Τα τσό­φλια των αυγών της πάπιας σπά­ζουν πιο δύσκολα από τα αυγά της κότας κι έχουν χρώμα λευκό μαρ­γα­ρώ­δες, ενώ το χρώμα των αυγών της κότας είναι λευκό της κιμω­λίας. Αλλά αυτό μάλ­λον δεν είναι μειο­νέ­κτημα. Το ασπράδι των αυγών της πάπιας είναι λίγο πιο σφι­χτό και χρειά­ζε­ται συνή­θως περισ­σό­τερο χτύ­πημα για να γίνει μαρένγκα.
Δια­τροφή
Για να κάνουν αυγά όλο τον χρόνο, οι πάπιες χρειά­ζο­νται επαρ­κείς ποσό­τη­τες τρο­φών ωοτο­κίας που περιέ­χουν του­λά­χι­στον 15–16% πρω­τεϊνη. Οι περισ­σό­τε­ρες τρο­φές για κότες ωοτο­κίας είναι ικα­νο­ποι­η­τι­κές, αν και αυτές που περιέ­χουν φάρ­μακα είναι ύπο­πτες ότι προ­κα­λούν ασθέ­νειες – ακόμα και θάνατο – στις πάπιες, ιδίως όταν τα που­λιά εκτρέ­φο­νται σε κλει­στό χώρο και δεν μπο­ρούν να δια­λύ­σουν τα φάρ­μακα μέσω της ελεύ­θε­ρης βοσκής. Για να μειώ­νε­ται η σπα­τάλη και να μην κιν­δυ­νεύ­ουν οι πάπιες να πνι­γούν, είναι προ­τι­μό­τε­ρες οι τρο­φές σε κόκ­κους, αλλά και τα χοντρο­κομ­μένα μείγ­ματα είναι κατάλ­ληλα. Πρέ­πει να απο­φεύ­γο­νται οι τρο­φές σε λεπτή σκόνη.

Μια χει­ρο­ποί­ητη ταϊ­στρα από ξύλο.
Η τροφή μπο­ρεί να παρα­μέ­νει συνε­χώς μπρο­στά στα που­λιά σε ταϊ­στρα ή να τους προ­σφέ­ρε­ται δύο φορές τη μέρα σε ποσό­τη­τες που τρώ­γο­νται σε 10–15 λεπτά. Η πρώτη μέθο­δος εξα­σφα­λί­ζει ότι δεν λεί­πει ποτέ η τροφή από τις πάπιες, ενώ με τη δεύ­τερη προ­λα­βαί­νουμε τις απώ­λειες από τρω­κτικά και που­λιά και ενθαρ­ρύ­νουμε τις πάπιες να βοσκούν κατά τη διάρ­κεια της μέρας. Βέβαια, δεν πρέ­πει να περι­μέ­νουμε πως οι ωοτό­κες πάπιες θα συνε­χί­σουν να γεν­νούν στα­θερά, ιδίως όταν ο και­ρός είναι κρύος, εάν η λήψη συμπυ­κνω­μέ­νης τρο­φής είναι ανεπαρκής.
Για να έχουν τα αυγά καλή μυρου­διά, πρέ­πει να απο­φεύ­γο­νται τρο­φές που περιέ­χουν ιχθυά­λευρα. Μάλι­στα, ορι­σμέ­νοι ειδι­κοί συνι­στούν να μην χρη­σι­μο­ποιεί­ται ούτε άλευρο βαμ­βα­κό­σπο­ρου στη δια­τροφή της πάπιας επειδή αυτό το συμπλή­ρωμα πρω­τεϊ­νης περιέ­χει μια τοξίνη που μπο­ρεί να περιο­ρί­σει την εκκο­λα­πτι­κό­τητα των αυγών και να τους δώσει περί­εργο χρω­μα­τι­σμό, ιδίως εάν έχουν απο­θη­κευ­τεί κάποιες εβδο­μά­δες πριν κατα­να­λω­θούν. Πρέ­πει επί­σης να γνω­ρί­ζετε ότι τρο­φές όπως το καλα­μπόκι και οι αφυ­δα­τω­μέ­νες ή οι φρέ­σκιες πρα­σι­νά­δες δίνουν κρο­κούς με έντονο χρώμα, ενώ το σιτάρι, η βρώμη και το κρι­θάρι κρο­κούς με ανοι­χτό χρώμα.
Στις περιό­δους ωοτο­κίας οι πάπιες είναι πολύ ευαί­σθη­τες στις ξαφ­νι­κές αλλα­γές στο διαι­το­λό­γιό τους. Για να απο­φύ­γουν τα που­λιά σας την ξαφ­νική φτε­ρό­πτωση και για να μη μειω­θεί η παρα­γωγή αυγών, είναι σοφό να μην αλλά­ζετε δια­τροφή στις πάπιες σας όσο γεν­νο­βο­λούν. Αν πρέ­πει να αλλά­ξετε τη μάρκα ή τον τύπο της τρο­φής που χρη­σι­μο­ποιείτε, κάντε το βαθ­μιαία, κατά προ­τί­μηση σε μια εβδο­μάδα του­λά­χι­στον ή σε δέκα μέρες.
Νερό
Οι πάπιες χρειά­ζο­νται μια στα­θερή πηγή καθα­ρού πόσι­μου νερού. Αν τις αφή­σετε να διψά­σουν, τόσο ο αριθ­μός όσο και το μέγε­θος των αυγών τους θα αρχί­σουν να υποφέρουν.

Αυτό­ματη ποτί­στρα με φλοτέρ.
Οι ποτί­στρες δεν χρειά­ζε­ται να είναι περί­πλο­κες, αν και είναι πολύ καλύ­τερο να έχουν βάθος 10–15 εκα­το­στών για να μπο­ρούν οι πάπιες να πλέ­νουν τα ράμφη και τα μάτια τους. Για κάνα-δυό πάπιες, ένας τενε­κές 3–4 λίτρων επαρ­κεί – και καθα­ρί­ζε­ται εύκολα. Για ένα μεγα­λύ­τερο αριθμό που­λιών, ένας κου­βάς 10–15 λίτρων τοπο­θε­τη­μέ­νος κάτω από μια βρύση που στά­ζει ή που έχει βαλ­βίδα με φλο­τέρ, λει­τουρ­γεί μια χαρά. Τα μεγα­λύ­τερα δοχεία – όπως ένα μπα­νάκι μωρού ή ένας παλιός θερ­μο­σί­φω­νας κομ­μέ­νος στα δύο – θα κάνουν τις πάπιες να χαρούν το μπά­νιο τους, αλλά είναι μπε­λάς στο τακτικό καθά­ρι­σμα. Οι πάπιες δεν χρειά­ζο­νται νερό για μπά­νιο για να είναι υγιείς.

Ποτί­στρα πάνω σε πλατ­φόρμα από δικτυωτό σύρμα, για να μη δημιουρ­γού­νται λάσπες.
Για να μη δημιουρ­γη­θεί λασπου­ριά γύρω από την περιοχή ποτί­σμα­τος, είναι καλό να τοπο­θε­τή­σετε όλα τα δοχεία ποτί­σμα­τος σε μια πλατ­φόρμα από δικτυωτό σύρμα ή να τα βάλετε έξω από το κοτέ­τσι, ώστε τα που­λιά να πρέ­πει να βγά­ζουν το κεφάλι τους έξω από την περί­φραξη για να πιούν.
Όταν κάνει κρύο και το πόσιμο νερό παγώ­νει, μπο­ρείτε να χρη­σι­μο­ποιείτε μια προ­στα­τευ­μένη ηλε­κτρική αντί­σταση ή να προ­σφέ­ρετε στα που­λιά χλιαρό νερό δύο ή τρεις του­λά­χι­στον φορές τη μέρα.
Στέ­γαση
Με τα καλο­λα­δω­μένα φτερά τους και το παχύ τους κάλυμμα με πού­πουλα, οι πάπιες έχουν εκπλη­κτική αντοχή στον κρύο και υγρό καιρό. Γενικά για τις πάπιες, ένας ανε­μο­φρά­χτης με στε­γνή στρω­μνή στην προ­στα­τευ­μένη πλευρά του προ­σφέ­ρει συνή­θως επαρκή προ­στα­σία σε περιο­χές όπου η θερ­μο­κρα­σία πέφτει μερι­σκές φορές στο μηδέν. Για τις ωοτό­κες πάπιες όμως, η μετα­τροπή της τρο­φής σε κρέας και αυγά μπο­ρεί να βελ­τιω­θεί, αν οι πάπιες στε­γά­ζο­νται τη νύχτα όταν η θερ­μο­κρα­σία πέφτει συχνά κάτω από το μηδέν.

Ένα απλό στέ­γα­στρο για πάπιες. Τις προ­στα­τεύει από τον ήλιο και τη βροχή.
Το σπίτι της πάπιας μπο­ρεί να είναι μια απλή κατα­σκευή περί­που ένα μέτρο ύψος και δεν χρειά­ζε­ται υψω­μέ­νες φωλιές κσι κούρ­νιες. Όταν οι πάπιες στε­γά­ζο­νται μόνο τη νύχτα, ο ελά­χι­στος χώρος που απαι­ρεί­ται για κάθε πουλί είναι 1/3–1/2 του τετρα­γω­νι­κού μέτρου. Αν προ­γραμ­μα­τί­ζε­ται να κρα­τάτε μέσα τις πάπιες σας όταν κάνει πολύ κρύο, φρο­ντί­στε να έχει κάθε πουλί 1–1,5 τετρα­γω­νικά μέτρα χώρο για να μπο­ρεί η στρω­μνή να παρα­μέ­νει αρκετά στε­γνή και υγιεινή.
Επειδή οι πάπιες κουρ­νιά­ζουν τη νύχτα στο έδα­φος, είναι ευά­λω­τες στα αρπα­κτικά. Στις περισ­σό­τε­ρες περι­πτώ­σεις, οι πάπιες πρέ­πει να κλεί­νο­νται τη νύχτα σε ένα χώρο με καλή περί­φραξη από δικτυωτό σύρμα με ύψος του­λά­χι­στον 1,2 μέτρα. Σε περιο­χές που είναι γνω­στό ότι κυκλο­φο­ρούν επι­δρο­μείς όπως ασβοί, κου­νά­βια και μεγά­λες κου­κου­βά­γιες, είναι πολύ πιο ασφα­λές να κλεί­νετε τη νύχτα τις πάπιες σε μια απο­θήκη ή σε κοτέτσι.
Φωτι­σμός
Για να είναι στα­θερή η παρα­γωγή αυγών τον χει­μώνα – ιδίως στις κρύες περιο­χές – οι πάπιες, όπως και οι κότες, πρέ­πει να εκτί­θε­νται στο φως της μέρας του­λά­χι­στον 13–14 ώρες καθε­μέρα. Γι’ αυτό, κατά τη διάρ­κεια των σύντο­μων ημε­ρών από τον Σεπτέμ­βριο μέχρι τον Απρί­λιο, τα που­λιά χρειά­ζο­νται συμπλη­ρω­μα­τικό φωτι­σμό. Πολ­λοί ξεχνούν αυτή την προ­ϋ­πό­θεση και στο τέλος απο­γοη­τεύ­ο­νται από την από­δοση των που­λε­ρι­κών τους. Το μάκρος της μέρας έχει μεγάλη σημα­σία γιατί αυτή είναι η φωτο­πε­ρί­ο­δος που ενερ­γο­ποιεί ή απε­νερ­γο­ποιεί αυτό­ματα το γενη­τικό σύστημα των πουλερικών.

Ένα απλό σπίτι για πάπιες με ενσω­μα­τω­μέ­νες φωλιές στο πλάι. Οι πάπιες γεν­νούν τη νύχτα.
Η ένταση του απαι­τού­με­νου φωτός είναι χαμηλή. Μια διά­δανη ή λευκή λάμπα των 25 watt κρε­μα­σμένη 1,8 μέτρα πάνω από το έδα­φος προ­σφέ­ρει επαρκή φωτι­σμό για δέκα περί­που τετρα­γω­νικά μέτρα. Ίσως πιο σημα­ντική από την ένταση είναι η στα­θε­ρό­τητα του φωτι­σμού. Είναι πολύ σημα­ντικό η διάρ­κεια του φωτι­σμού να μη μειώ­νε­ται ποτέ όσο τα που­λιά βρί­σκο­νται στην κορυφή της ωοτο­κίας τους, δια­φο­ρε­τικά ο ρυθ­μός παρα­γω­γής αυγών θα μειω­θεί δρα­στικά ή και θα στα­μα­τή­σει απότομα.
Μια μέθο­δος είναι να μένει το φως ανα­μένο όλη τη νύχτα, γιατί αυτό βοη­θάει τα που­λιά να μένουν ήρεμα. Όμως οι πάπιες που εκτί­θε­νται σε 24ωρο φωτι­σμό έχουν την τάση να αρχί­ζουν να κλω­σούν μετά από λίγους μήνες. Ένα καλύ­τερο σύστημα είναι να βάλετε έναν αυτό­ματο δια­κό­πτη, που θα ρυθ­μι­στεί να φωτί­ζει τα που­λιά 13 έως 16 ώρες καθε­μέρα, ανά­βο­ντας το φως πριν από την αυγή και σβή­νο­ντάς το αφού πέσει το βράδι. Για να προ­λά­βετε το πρό­ωρο κλώ­σι­σμα και την πτε­ρό­πτωση, μην ξεπερ­νάτε τις 16–17 ώρες φωτός καθε­μέρα – γιατί αυτό φαί­νε­ται πως είναι το ανώ­τατο όριο για τις πάπιες. Πηγή>www.kevio.grΜια κατσίκα στην αυλή σας
Οι κατσί­κες είναι έξυ­πνα και περί­εργα ζώα που πολύ συχνά χαί­ρο­νται την ανθρώ­πινη συντρο­φιά και γίνο­νται φιλικά και απο­δο­τικά κατοι­κί­δια. Χρειά­ζο­νται όμως καθη­με­ρινή φρο­ντίδα και γι’ αυτό πρέ­πει να σκε­φθείτε όλες τις πλευ­ρές της φρο­ντί­δας τους πριν απο­φα­σί­σετε να απο­κτή­σετε κατσίκα.
Σε γενι­κές γραμ­μές, απο­κτώ­ντας μια κατσίκα που θα σας δίνει γάλα και κατσι­κά­κια για πώληση ή για κρέας, ανα­λαμ­βά­νετε και ορι­σμέ­νες ηθι­κές υπο­χρε­ώ­σεις απέ­να­ντί της. Μια κατσίκα χρειάζεται:
ο Κατάλ­ληλο περι­βάλ­λον
ο Κατάλ­ληλη δια­τροφή
ο Ικα­νο­ποί­ηση των φυσιο­λο­γι­κών της ανα­γκών
ο Κατάλ­ληλη στέ­γαση μαζί ή χωρι­στά από άλλα ζώα
ο Προ­στα­σία από τον πόνο, τις ασθέ­νειες και τους τραυματισμούς
ΔΕΙΤΕ ΤΟΝ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟ ΜΑΣ ΟΔΗΓΟ ΕΚΤΡΟΦΗΣ ΚΑΤΣΙΚΑΣ. ΜΕΣΑ ΣΕ 10 ΜΟΝΟ ΣΕΛΙΔΕΣ ΘΑ ΒΡΕΙΤΕ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΡΟΦΗ ΜΙΑΣ ΚΑΤΣΙΚΑΣ Ή ΠΟΛΛΩΝ. ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΕΔΩ.
Τι είδους εγκα­τά­σταση χρειά­ζε­ται η κατσίκα;
Οι κατσί­κες είναι κοι­νω­νικά ζώα και γι’ αυτό είναι καλύ­τερο να έχετε δύο κατσί­κες μαζί. Μια περι­φραγ­μένη περιοχή σε ένα μεγάλο κήπο ή σ’ ένα χωράφι ή μια αυλή είναι απα­ραί­τητη για την κατσίκα. Πρέ­πει επί­σης να της εξα­σφα­λί­σετε ένα στε­γνό και καλά αερι­ζό­μενο κατά­λυμα γιατί στις κατσί­κες δεν αρέ­σει να βρέ­χο­νται. Κι αυτό επειδή οι κατσί­κες δεν δια­θέ­τουν φυσική προ­στα­σία από το νερό, σε αντί­θεση με τα πρό­βατα που το δέρμα τους παρά­γει μια ελαιώδη έκκριση που λέγε­ται λανολίνη.
Οι κατσί­κες εξε­ρευ­νούν τα πάντα τσι­μπο­λο­γώ­ντας και μασου­λώ­ντας ακόμα και εξαρ­τή­ματα και εγκα­τα­στά­σεις, όπως ηλε­κτρικά καλώ­δια, και γι’ αυτό όλα αυτά πρέ­πει να βρί­σκο­νται μακριά τους – να θυμά­στε ότι μπο­ρούν να φτά­σουν τα δύο μέτρα ύψος αν σηκω­θούν στα πίσω πόδια τους. Μερικά δια­κο­σμη­τικά φυτά, θάμνοι και δέντρα όπως το ροδό­δε­ντρο είναι δηλη­τη­ριώδη για τις κατσί­κες και γι’ αυτό πρέ­πει να βρί­σκο­νται έξω από την περίφραξη.
Η περί­φραξη πρέ­πει να είναι πολύ γερή γιατί η κατσίκα σας θα προ­σπα­θεί συνε­χώς να φτά­σει ό,τι βρί­σκε­ται στην άλλη πλευρά. Οι κατσί­κες είναι ικα­νές να ανοί­γουν τις πόρ­τες με το στόμα τους – γι’ αυτό φρο­ντί­στε να βάλετε ασφα­λείς μπε­τού­γιες. Οι κατσί­κες είναι φυσι­κοί αναρ­ρι­χη­τές και εξε­ρευ­νη­τές και γι’ αυτό η ζωή τους θα γίνει πολύ πιο ενδια­φέ­ρουσα αν τοπο­θε­τή­σετε μέσα στον χώρο τους ξύλι­νους πάγκους, κορ­μούς δέντρων και μεγάλα ελαστικά.
Τι πρέ­πει να προ­σέ­ξετε όταν αγο­ρά­ζετε κατσίκα
Πριν αγο­ρά­σετε την κατσίκα σας, βεβαιω­θήτε πως είναι υγιής. Οι κατσί­κες είναι ερευ­νη­τικά ζώα και μια υγιής κατσίκα συνή­θως θα σας πλη­σιά­σει, ενώ μια άρρω­στη θα μεί­νει μακριά και θα είναι αδιάφορη.

Σχ. 1. Τί πρέ­πει να προ­σέ­ξετε σε μια γαλα­κτο­πα­ρα­γωγό κατσίκα.
Χρή­σιμο επί­σης είναι να προ­σέ­ξετε τα εξής:
  • Τα αυτιά της κατσί­κας πρέ­πει να είναι όρθια (εκτός από την Αγγλο-νουβική ποι­κι­λία όπου τα αυτιά κανο­νικά πέφτουν).
  • Τα μάτια πρέ­πει να είναι καθαρά και χωρίς εκκρί­σεις και ο επι­πε­φυ­κώς (η μεμ­βράνη γύρω από τις άκρες του ματιού) να έχει ένα υγιές ροζ χρώμα.
  • Το τρί­χωμα πρέ­πει να είναι καθαρό και λαμπερό και πρέ­πει να ψάξετε μήπως υπάρ­χουν μαδη­μέ­νες ή κακα­δια­σμέ­νες περιο­χές επειδή αυτό μπο­ρεί να είναι ένδειξη προ­βλή­μα­τος παρασίτων.
  • Ελέγ­ξτε επί­σης και τα οπί­σθια μήπως υπάρ­χει διάρροια.
  • Προ­σέ­ξετε ιδιαί­τερα τα μαστά­ρια του ζώου. Το Σχ. 1 δεί­χνει τι πρέ­πει να προσέξετε.
  • Και είναι πολύ σημα­ντικό να ελέγ­ξετε αν η ηλι­κία του ζώου είναι πράγ­ματι αυτή που σας λένε. Το Σχ. 2 δεί­χνει πώς υπο­λο­γί­ζε­ται η ηλι­κία του ζώου από τα δόντια.

Σχ. 2. Πώς προ­διο­ρί­ζε­ται η ηλι­κία της κατσί­κας από τα δόντια.
Η δια­τροφή της κατσί­κας σας
Οι κατσί­κες είναι μυρη­κα­στικά και έχουν τέσ­σερα στο­μά­χια. Περ­νάνε το μεγα­λύ­τερο μέρος της ημέ­ρας τρώ­γο­ντας και έχουν περιό­δους ανά­παυ­σης όπου ξανα­φέρ­νουν στο στόμα τους την τροφή, την μασούν καλύ­τερα και την ξανα­κα­τα­πί­νουν. Η δια­δι­κα­σία αυτή λέγε­ται μυρηκασμός.
Στη φυσική τους κατά­σταση, οι κατσί­κες βόσκουν και τρώνε μια μεγάλη ποι­κι­λία χορ­τα­ριών, θάμνων και κλα­διών. Στην αυλή σας, καλό είναι να τις αφή­νετε να βοσκή­σουν το χορ­τάρι, αν υπάρ­χει, και να τους φέρ­νετε κλα­διά από δέντρα – π.χ. ελιάς, μου­ριάς, κ.ά. – για να συνε­χί­σουν τη φυσική τους συμπε­ρι­φορά. Μη τους δίνετε κλα­διά που είναι δηλη­τη­ριώδη για τις κατσί­κες, π.χ. ροδό­δε­ντρο. Αυτός ο τρό­πος δια­τρο­φής πρέ­πει να συμπλη­ρώ­νε­ται, ιδίως τους χει­μω­νιά­τι­κους μήνες, με σανό καλής ποιό­τη­τας, άχυρο και έτοιμη τροφή σε κόκ­κους που περιέ­χει βιτα­μί­νες και μεταλ­λικά άλατα.
Αν δια­τρέ­φετε την κατσίκα σας με σανό, μπο­ρείτε να συμπλη­ρώ­νετε τη δια­τροφή της με δημη­τριακά, όπως σιτάρι, κρι­θάρι ή βρώμη, αλλά η δια­τροφή αυτή πρέ­πει να συμπλη­ρώ­νε­ται με βιτα­μί­νες και μεταλ­λικά άλατα. Η δια­τροφή αυτή μπο­ρεί να οδη­γή­σει σε δια­τα­ρα­χές αν είναι υπερ­βο­λική σε ποσό­τητα ή αν την ξεκι­νή­στε απότομα.
Για να είναι η κατσίκα σας υγιής
Καλό είναι να φωνά­ξετε κτη­νί­α­τρο για να εξε­τά­σει την κατσίκα σας μόλις την αγο­ρά­σετε και να σας δώσει ένα πρό­γραμμα που θα την κρα­τή­σει υγιή και ζωηρή. Το πρό­γραμμα αυτό θα πρέ­πει να περιλαμβάνει:
  • Εμβό­λια (ιδίως για την κλω­στρι­διακή ασθένεια)
  • Έλεγχο παρα­σί­των (όπως σκου­λή­κια και ψείρες)
  • Φρο­ντίδα των ποδιών
  • Έλεγχο ασθε­νειών (αν η κατσίκα συγκα­τοι­κεί με άλλα ζώα, όπως πρό­βατα ή μοσχάρια)
  • Πρό­γραμμα ενερ­γειών για συγκε­κρι­μένα γεγο­νότα, όπως εγκυ­μο­σύνη και φρο­ντίδα νεο­γέν­νη­των. Οι πρω­τά­ρη­δες στην εκτροφή κατσι­κιών θα πρέ­πει πάντως να λάβουν υπ’ όψη τους ότι η εκτροφή δεν συνι­στά­ται επειδή απαι­τεί ιδιαί­τε­ρες γνώ­σεις και πείρα.
Τα συνη­θέ­στερα προ­βλή­ματα υγείας
Παρά­σιτα (σκου­λή­κια) – Είναι συχνό και δυνη­τικά σοβαρό πρό­βλημα στις κατσί­κες, ιδίως σ’ εκεί­νες που βόσκουν σε περιο­ρι­σμένο χώρο.. Οι ενδεί­ξεις περι­λαμ­βά­νουν σοβαρή διάρ­ροια, γρή­γορη απώ­λεια βάρους, αφυ­δά­τωση και νεφρική ανε­πάρ­κεια. Ένα παρά­σιτο (Haemonchus contortus) μάλι­στα προ­κα­λεί σοβαρή αναι­μία επειδή ρου­φάει αίμα από τα τει­χώ­ματα του στο­μα­χιού. Τα περισ­σό­τερα παρά­σιτα που προ­κα­λούν προ­βλή­ματα στις κατσί­κες επη­ρε­ά­ζουν και τα πρό­βατα. Αντί­θετα όμως με τα πρό­βατα, οι κατσί­κες δεν απο­κτούν ανο­σία και μπο­ρεί να μεί­νουν ευά­λω­τες σε όλη τους τη ζωή. Συζη­τή­στε με ένα κτη­νί­α­τρο πώς να ελέγ­ξετε τα παρά­σιτα. Το Σχ. 3 εξη­γεί τον κύκλο ζωής των παρασίτων.

Σχ. 3. Ο κύκλος ζωής των παρα­σί­των της κατσίκας.
Κλω­στρι­διακή ασθέ­νεια – Τα βακτη­ρί­δια που προ­κα­λούν αυτή την κατά­σταση είναι τμήμα της φυσιο­λο­γι­κής πανί­δας του στο­μα­χιού και προ­κα­λούν προ­βλή­ματα μόνο αν μια σοβαρή εντε­ρική δια­τα­ραχή πυρο­δο­τή­σει την υπε­ρα­νά­πτυξή τους και κατά συνέ­πεια μεγάλη παρα­γωγή τοξι­νών. Οι ενδεί­ξεις περι­λαμ­βά­νουν υπερ­βο­λική διάρ­ροια, συχνά με αίμα και βλέν­νες, και σε πολύ σοβα­ρές περι­πτώ­σεις η κατσίκα μπο­ρεί να βρε­θεί νεκρή χωρίς προη­γού­με­νες ενδεί­ξεις ασθέ­νειας. Ο έλεγ­χος βασί­ζε­ται στον εμβο­λια­σμό, με εξα­μη­νιαίες ανα­μνη­στι­κές δόσεις. Πρέ­πει επί­σης να απο­φεύ­γετε τις από­το­μες αλλα­γές στη δια­τροφή του ζώου, οι οποίες μπο­ρεί να δια­τα­ρά­ξουν τα βακτη­ρί­δια του εντέρου.
Δερ­μα­τι­κές ασθέ­νειες – Οι κατσί­κες είνει επιρ­ρε­πείς σε μια μεγάλη γκάμα δερ­μα­το­πα­θειών που περι­λαμ­βά­νουν τις ψεί­ρες, την ψωρί­αση και τις λει­χή­νες. Η θερα­πεία και ο έλεγ­χος εξαρ­τώ­νται από την έγκαιρη διά­γνωση και τη γρή­γορη επι­βε­βαί­ωση της αιτίας ώστε να μπο­ρεί να δοθεί η κατάλ­ληλη αγωγή. Οι κατσί­κες μπο­ρεί να μετα­δώ­σουν κάποιες από αυτές τις κατα­στά­σεις σε όποιον τις φρο­ντί­ζει (βλ. Ζωο­νό­σοι παρακάτω).
Προ­βλή­ματα ποδιών – Τα πόδια όλων των μυρη­κα­στι­κών, και φυσικά της κατσί­κας, μεγα­λώ­νουν συνε­χώς στη διάρ­κεια της ζωής τους (όπως περί­που μεγα­λώ­νουν τα δικά μας νύχια) και μπο­ρεί να χρεια­στούν κόψιμο για να μη μεγα­λώ­σουν πολύ. Μη δοκι­μά­σετε να το κάνετε μόνος σας αν δεν σας έχει δεί­ξει τον τρόπο ένας ειδι­κός, επειδή το υπερ­βο­λικό κόψιμο μπο­ρεί να ξεγυ­μνώ­σει τον ευαί­σθητο ιστό από κάτω και να προ­κα­λέ­σει σοβαρό πόνο και αγω­νία στην κατσίκα σας. Κάθε κατσίκα που κου­τσαί­νει πρέ­πει να εξε­τά­ζε­ται αμέ­σως – μπο­ρεί να είναι κάτι απλό όπως ένα χαλίκι ή ένα αγκάθι πια­σμένο ανά­μεσα στις χηλές ή μπο­ρεί να είναι κάτι πιο σοβαρό και να χρεια­στεί να φωνά­ξετε κτηνίατρο.
Ζωο­νό­σοι – Είναι ασθέ­νειες που μπο­ρούν να μετα­δο­θούν σ’ έναν άνθρωπο ο οποίος έρχε­ται σε στενή επαφή με ένα ζώο. Οι κατσί­κες με δερ­μα­τικά προ­βλή­ματα μπο­ρεί να μετα­δώ­σουν λει­χή­νες ή ψωρί­αση. Τα κατσι­κά­κια με διάρ­ροια μπο­ρεί να έχουν ένα παρά­σιτο που ονο­μά­ζε­ται Κρυ­πτο­σπο­ρί­διο και το οποίο ενδε­χο­μέ­νως μπο­ρεί να προ­κα­λέ­σει διάρ­ροια σε ανθρώ­πους, ιδίως σε μικρά παι­διά. Άλλες λοι­μώ­ξεις, όπως το κολο­βα­κτη­ρί­διο (Escherichia Coli) μπο­ρεί να προ­κα­λέ­σουν σοβα­ρές ασθέ­νειες σε ανθρώ­πους. Ο χρυ­σός κανό­νας είναι όποιοι φρο­ντί­ζουν την κατσίκα να αντι­λαμ­βά­νο­νται την ανά­γκη να πλέ­νουν τα χέρια τους πριν φάνε ή πιούν. Επί­σης, το γάλα της κατσί­κας πριν κατα­να­λω­θεί πρέ­πει να βρά­ζε­ται για να κατα­στρα­φούν πιθα­νοί παθο­γό­νοι μικροοργανισμοί.
Πηγή>www.kevio.gr

Αγωγή για τσιμπούρια

Εμμανουηλίδης Ηλίας|        agronews.gr        
Τα ακάρεα των φυτών τρέφονται μυζώντας τους χυμούς. Τα ακάρεα των ζώων, που λέγονται τσιμπούρια, τρέφονται μυζώντας αίμα.
Η απομάκρυνση ενός τσιμπουριού από το δέρμα του ζώου ή του ανθρώπου πρέπει να γίνεται μετά την επικάλυψή του με λάδι ή οινόπνευμα το οποίο φράσσει τα αναπνευστικά του στίγματα και το αναγκάζει να απαγκιστρωθεί  από το δέρμα. Στα ζώα η εύρεση των τσιμπουριών είναι δύσκολη κυρίως λόγω του τριχώματός τους. Τα ζώα που έχουν τσιμπούρια αδυνατίζουν, εμφανίζουν ανησυχία, μείωση της γαλακτοπαραγωγής, καχεξία και αναιμία.
Για τα τσιμπούρια υπάρχουν φάρμακα που χρησιμοποιούνται με τη μορφή λουτρού, ψεκασμού, επίπασης ή επάλειψης πάνω στο σώμα του ζώου.
Η επιλογή του κατάλληλου φαρμάκου γίνεται πάντοτε από κτηνίατρο και εξαρτάται από το βαθμό της μόλυνσης και από τη γαλακτοπαραγωγή των ζώων.
Η εφαρμογή των φαρμάκων πρέπει να γίνεται τακτικά και να φτάνουν και στις πιο δυσπρόσιτες περιοχές του σώματος. Οι αντιπαρασιτικές αγωγές πρέπει να ξεκινούν νωρίς την άνοιξη πριν την έντονη εμφάνιση των τσιμπουριών.


Η εκτροφή κουνελιών με λίγα λόγια

Ολα τα άρθρα για τα κουνελια προέρχονται απο το www.kevio.gr.

Γιατί να βάλετε κουνέλια

  • Χρειά­ζο­νται πολύ λίγο χρόνο
  • Η εκτροφή τους δεν κοστί­ζει πολύ
  • Τρώνε σχε­δόν τα πάντα
  • Προ­σφέ­ρουν κρέας υψη­λής ποιότητας
  • Μπο­ρείτε να τα που­λάτε και να βγά­λετε χρήματα

Εγκα­τά­σταση

Οι κλω­βοί για κου­νέ­λια μπο­ρούν να γίνουν εύκολα από συρ­μά­τινο πλέγμα ή από ξύλο ή από τον συν­δυα­σμό των δύο αυτών υλικών.
Για ένα μεσαίου μεγέ­θους κου­νέλι, ο κλω­βός πρέ­πει να έχει τις εξής δια­στά­σεις: Μήκος 80 εκ., πλά­τος 60 εκ. και ύψος 60 εκ.
Απ’ ό,τι υλικό κι αν είναι φτιαγ­μέ­νος ο κλω­βός, πρέ­πει οπωσ­δή­ποτε να έχει δάπεδο από συρ­μά­τινο πλέγμα (όχι κοτε­τσό­συρμα) με τρύ­πες που να επι­τρέ­πουν να πέσουν οι ακα­θαρ­σίες, αλλά όχι τόσο μεγά­λες που να κιν­δυ­νεύ­ουν να πια­στούν τα πόδια των κου­νε­λιών. Η κοπριά του κου­νε­λιού, όταν την αφή­σουμε να χωνέ­ψει, γίνε­ται εξαι­ρε­τικό οργα­νικό λίπα­σμα για τον λαχα­νό­κηπό σας ή τις γλά­στρες σας.
Αν ο κλω­βός έχει σκε­λετό από ξύλο, το συρ­μά­τινο πλέγμα πρέ­πει να τοπο­θε­τεί­ται στην εσω­τε­ρική πλευρά του σκε­λε­τού, γιατί δια­φο­ρε­τικά τα κου­νέ­λια θα ροκα­νί­σουν το ξύλο.
Οι κονι­κλο­μη­τέ­ρες χρειά­ζο­νται επι­πλέον ένα κουτί-φωλιά για να κρα­τάνε ζεστά τα μωρά τους. Το κουτί πρέ­πει να έχει δια­στά­σεις 38 x 25 x 25 εκ.
Ο κλω­βός πρέ­πει να καθα­ρί­ζε­ται συχνά και να μένει στε­γνός για να προ­λα­βαί­νουμε τις αρρώστιες.
Προ­στα­τέψτε τους κλω­βούς σας από τον ήλιο, τον αέρα και τη βροχή. Δεν είναι απα­ραί­τητο να τοπο­θε­τή­σετε τους κλω­βούς μέσα σε κτί­ριο για να προ­στα­τέ­ψετε τα κου­νέ­λια από το κρύο επειδή αυτά τα ζώα αντέ­χουν καλύ­τερα το κρύο από τη ζέστη. Σημα­σία έχει να μη βρέ­χο­νται και να μην τα χτυ­πάει ο αέρας και ο ήλιος.
Τα κου­νέ­λια χρειά­ζο­νται άφθονο καθαρό αέρα. Γι’ αυτό οι κλω­βοί τους πρέ­πει να αερί­ζο­νται καλά.
Φρο­ντί­στε να τοπο­θε­τή­σετε τους κλω­βούς σε ένα ήσυχο μέρος όπου τα σκυ­λιά, οι γάτες και τα ποντί­κια δεν μπο­ρούν να φτά­σουν τα κουνέλια.

Δια­τροφή

Τα κου­νέ­λια τρώνε σχε­δόν τα πάντα που φυτρώ­νουν στο έδα­φος. Μπο­ρείτε να τα ταϊ­ζετε έτοιμη τροφή του εμπο­ρίου (κου­νε­λίνη) ή φρέ­σκες φυσι­κές τροφές.
Το διαι­το­λό­γιο ενός κου­νε­λιού μπο­ρεί να περι­λαμ­βά­νει τρι­φύλλι, χορ­τάρι, πρά­σινο καλα­μπόκι, καρότα, γογ­γύ­λια, λάχανο (μην τους δίνετε πολύ) και μαρούλι. Μη δίνετε λάχανο στα θηλυκά που είναι σε γαλα­κτο­φο­ρία γιατί θα μειω­θεί η παρα­γωγή γάλα­κτος για τα μικρά τους.
Τα κου­νέ­λια απο­λαμ­βά­νουν επί­σης το καλα­μπο­κά­λευρο, το κουρ­κούτι (χυλό από αλεύρι), το ψωμί, τον χυλό από καλα­μπο­κά­λευρο και τα φύλλα των οπω­ρο­φό­ρων δέντρων (π.χ. μουριά).
ΠΡΟΣΟΧΗ: Τα φύλλα της πατα­τιάς και της τομα­τιάς είναι ΔΗΛΗΤΗΡΙΩΔΗ για τα κουνέλια.
Μην αλλά­ζετε από­τομα τη δια­τροφή των κου­νε­λιών σας.
Καθα­ρές τρο­φές: Μη δίνετε στα κου­νέ­λια σας λαχα­νικά που έχουν “ανά­ψει”, τροφή που έχει ψεκα­στεί με εντο­μο­κτόνα και ζιζα­νιο­κτόνα, χαλα­σμέ­νες τρο­φές ή μου­χλια­σμένα άχυρα.
Τα κου­νέ­λια πρέ­πει να ταϊ­ζο­νται νωρίς το πρωί και αργά το από­γευμα. Το μεγα­λύ­τερο μέρος της τρο­φής πρέ­πει να δίνε­ται το απόγευμα.
Μπο­ρείτε να καλ­λιερ­γή­σετε δική σας πρά­σινη τροφή για τα κου­νέ­λια σας.

Επι­λογή των ανα­πα­ρα­γω­γι­κών ζώων

Όταν αγο­ρά­ζετε κου­νέ­λια για ανα­πα­ρα­γωγή, βεβαιωθ’ητε πως έχουν λαμπερά μάτια, στε­γνή μύτη και καθαρά αυτιά και πόδια.
Η γούνα του κου­νε­λιού πρέ­πει να είναι στρωτή και καθαρή και τα δόντια του ευθυγραμμισμένα.
Μην αγο­ρά­σετε ενή­λικα θηλυκά επειδή δεν μπο­ρείτε να ξέρετε πάτοτε τι ηλι­κία έχουν τα ζώα. Π.χ., ένα τέτοιο θηλυκό μπο­ρεί να έχει φτά­σει στο τέλος της ανα­πα­ρα­γω­γι­κής του ζωής και να είναι άχρηστο.
Αγο­ρά­στε ανα­πα­ρα­γω­γικά ζώα που έχουν ηλι­κία γύρω στους έξη μήνες.
Τα μακριά νύχια δεί­χνουν ότι το κου­νέλι είναι ηλικιωμένο.
Προ­τι­μή­στε κου­νέ­λια από γονείς με καλο ιστο­ρικό αναπαραγωγής.
Τα ανα­πα­ρα­γω­γικά ζώα πρέ­πει να αντι­κα­θί­στα­νται μετά από τρία χρόνια.
Φτιάξτε δικά σας ανα­πα­ρα­γω­γικά ζώα από γονείς με καλές απο­δό­σεις και κατά δια­στή­ματα αγο­ρά­ζετε από άλλους ένα-δυό ζώα για να εμπλου­τί­ζετε τα γονί­δια του κοπα­διού σας.

Ανα­πα­ρα­γωγή

Τα θηλυκά κου­νέ­λια είναι έτοιμα για ανα­πα­ρα­γωγή σε ηλι­κία 4 με 6 μηνών και τα αρσε­νικά όταν φτά­σουν τους 5 με 6 μήνες.
Τα αρσε­νικά πρέ­πει να τα κρα­τάτε σε χωρι­στά κλουβιά.
Πάντοτε πρέ­πει να βάζετε τα θηλυκά στον κλωβό του αρσε­νι­κού. Αν το ζευ­γά­ρωμα είναι επι­τυ­χές, το αρσε­νικό πέφτει κάτω.
Αν το θηλυκό δεν είναι έτοιμο για ζευ­γά­ρωμα, θα προ­σπα­θή­σει να το σκάσει.
Αν τα ζώα σεν ζευ­γα­ρώ­σουν, αφή­στε το θηλυκό στον κλωβό του αρσε­νι­κού για τις επό­με­νες πέντε — έξη μέρες.
Τα θηλυκά είναι πιο παρα­γω­γικά την άνοιξη, το καλο­καίρι και στις αρχές φθινοπώρου.
Τους χει­μω­νιά­τι­κους μήνες το ζευ­γάρω μα δεν συνι­στά­ται λόγω κρύου.
Η εγκυ­μο­σύνη διαρ­κεί ένα μήνα περίπου.

Γέννα

Περί­που 25 μέρες μετά το ζευ­γά­ρωμα, βάλτε καθαρό ξερό χορ­τάρι σε μια καθαρή και στε­γνή φωλιά και τοπο­θε­τή­σετε την στον κλωβό του θηλυ­κού. Η κου­νέλα θα προ­σθέ­σει στο χορ­τάρι λίγο από το τρί­χωμά της.
Μεί­νετε μακριά από τον κλωβό μέχρι να γεν­νη­θούν τα κουνελάκια.
Τα κου­νε­λά­κια γεν­νιού­νται συνή­θως νωρίς το πρωί.
Εξε­τά­στε προ­σε­κτικά τα μωρά για να δείτε αν είναι ζωντανά και υγιή.
Πετάξτε αμέ­σως όσα κου­νε­λά­κια είναι νεκρά ή ελαττωματικά.
Μην αγγί­ζετε τα μωρά εκτός εάν είναι απο­λύ­τως απα­ραί­τητο. Η κου­νέλα μπο­ρεί να απορ­ρί­ψει τα μωρά της αν μυρί­σει πάνω τους τη μυρω­διά σας. Γι’ αυτό είναι καλό να τοπο­θε­τείτε στη μύτη της κου­νέ­λας μια μη τοξική ουσία με δυνατή οσμή (π.χ. Vicks Vapo Rub) πριν πιά­σετε τα μωρά.
Τα κου­νε­λά­κια πρέ­πει να βρί­σκο­νται κοντά το ένα στο άλλο μέσα στη φωλιά.
Βεβαιω­θήτε ότι όλα τα μωρά θηλά­ζουν και είναι καλοταϊσμένα.
Οι πρω­τό­γεν­νες κου­νέ­λες μπο­ρεί να φάνε τα μωρά τους. Αυτό είναι κάτι που συμ­βαί­νει μερι­κές φοράς.
Η κου­νέλα δεν μπο­ρεί πάντοτε να θρέ­ψει τα μωρά της εάν είναι πολλά. Τότε, μερικά απ’ αυτά πρέ­πει να δοθούν σε άλλες κου­νέ­λες με λίγα μωρά. Τα μωρά θα πρέ­πει να έχουν την ίδια περί­που ηλι­κία με τα μωρά της θετής μητέρας.
Το γάλα αγε­λά­δας ή κατσί­κας είναι καλό υπο­κα­τά­στατο όταν η κου­νέλα δεν μπο­ρεί να θρέ­ψει τα παι­διά της.

Απο­γα­λα­κτι­σμός

Τα κου­νε­λά­κια πρέ­πει να απο­γα­λα­κτί­ζο­νται όταν γίνουν 30–35 ημερών.
Σ’ αυτή την ηλι­κία μπο­ρούμε να τα απο­μα­κρύ­νουμε από τη μητέρα τους. Τοπο­θε­τή­στε τα θηλυκά σε χωρι­στό κλωβό από τα αρσενικά.
Ανά­λογα με τη δια­τροφή και το πρό­γραμμα εκτρο­φής, η κου­νέλα μπο­ρεί να ξανα­ζευ­γα­ρώ­σει από 2–3 ημέ­ρες έως ένα μήνα μετά τη γέννα.
Τα νεαρά κου­νέ­λια είναι συνή­θως έτοιμα για σφαγή ή πώληση στους τρεις έως τέσ­σε­ρις μήνες. Αν τα κρα­τή­σετε περισ­σό­τερο, θα τρώνε περισ­σό­τερη τροφή και τα αρσε­νικά θ’ αρχί­σουν να τσακώνονται.

Πώς να χειρίζεστε τα κουνέλια

Όταν εκτρέ­φετε κου­νέ­λια, θα χρεια­στεί πολ­λές φορές να τα πιά­σετε και να τα σηκώ­σετε. Λόγου χάρη, για να τους αλλά­ξετε κλουβί, για να μετα­φέ­ρετε μια κου­νέλα στον κού­νελο, για να τα εξε­τά­σετε αν έχουν πρό­βλημα υγείας ή για να δια­πι­στώ­σετε αν μια κου­νέλα είναι έγκυος. Πρέ­πει να πιά­νετε πολύ προ­σε­κτικά τα κου­νέ­λια σας. Όσο ήμερα κι αν είναι από τη φύση τους, μπο­ρεί να φοβη­θούν όταν τα πιά­νετε και να αρχί­σουν να παλεύ­ουν, ενδε­χο­μέ­νως με πολύ δυσά­ρε­στα απο­τε­λέ­σματα. Όλα τα κου­νέ­λια μπο­ρεί να πάθουν κάταγμα της σπον­δυ­λι­κής στή­λης, ιδίως αν ζουν σε κλου­βιά και η δια­τροφή τους δεν είναι σωστή, οπότε μπο­ρεί να έχουν οστε­ο­πώ­ρωση. Είναι λοι­πόν πολύ σημα­ντικό να υπο­στη­ρί­ζετε τη ράχη και τη λεκάνη τους όταν τα σηκώνετε.

Εικόνα 1. Τα κου­νέ­λια σηκώ­νο­νται σωστά όταν τα κρα­τάμε με το ένα χέρι από τον σβέρκο και με το άλλο στη­ρί­ζουμε τα οπί­σθιά τους.

Εικόνα 2. Εναλ­λα­κτι­κός τρό­πος σωστού κρα­τή­μα­τος των κου­νε­λιών. Τα κρα­τάμε με το ένα χέρι κάτω από το στή­θος και με το άλλο στη­ρί­ζουμε τα οπί­σθιά τους.
Ποτέ, ποτέ, ποτέ μην πιά­νετε τα κου­νέ­λια από τα αυτιά τους. Πρέ­πει να τα σηκώ­νετε απαλά από τον σβέρκο με το ένα χέρι, ενώ με το άλλο να υπο­στη­ρί­ζετε τα απί­σθιά τους (Εικόνα 1). Ένας εναλ­λα­κτι­κός τρό­πος είναι να τα σηκώ­νετε με το ένα χέρι κάτω από το στή­θος, ενώ με το άλλο υπο­στη­ρί­ζετε τα οπί­σθιά τους (Εικόνα 2). Κρα­τάτε τα κου­νέ­λια κολ­λη­μένα στο σώμα σας για να μην παλεύει το κουνέλι.

Εικόνα 3. Τα κου­νέ­λια μπο­ρούν επί­σης να κρα­τιού­νται με το ένα χέρι να υπο­στη­ρί­ζει τη ράχη και να κρα­τάει το ελεύ­θερο πίσω πόδι, ενώ το άλλο χου­φτώ­νει το στήθος.
Για να εξε­τά­σετε ένα κου­νέλι, ο καλύ­τε­ρος τρό­πος είναι να το τοπο­θε­τείτε σε μια επι­φά­νει που δεν γλι­στράει και να το κρα­τάτε συνε­χώς από τον σβέρκο. Μερικά κου­νέ­λια ηρε­μούν αν καλύ­ψετε τα μάτια τους με το άλλο σας χέρι. Οι περισ­σό­τε­ρες εξε­τά­σεις των κου­νε­λιών μπο­ρούν να γίνουν από αυτή τη θέση, αν και είναι ευκο­λό­τερο να βάλετε το κου­νέλι ανά­σκελα όταν θέλετε να εξε­τά­σετε τους κοπτή­ρες του ή να του κόψετε τα νύχια. Για να γίνει αυτό, ο βοη­θός σας κρα­τάει το κου­νέλι κολ­λη­μένο στο σώμα του και με το ένα χέρι υπο­στη­ρί­ζει τη ράχη του, ενώ κρα­τάει το ελεύ­θερο πίσω πόδι . Το άλλο χέρι χου­φτώ­νει το στή­θος (Εικόνα 3).

Εκόνα 4. Το κου­νέλι μπο­ρεί να κρα­τιέ­ται από τον σβέρκο με το ένα χέρι, ενώ η ράχη του υπο­στη­ρί­ζε­ται από το μπράτσο.
Εναλ­λα­κτικά, το κου­νέλι μπο­ρεί να κρα­τιέ­ται από τον σβέρκο με το αρι­στερό χέρι και η ράχη του να υπο­στη­ρί­ζε­ται από το αρι­στερό μπρά­τσο (Εικόνα 4). Αυτό απε­λευ­θε­ρώ­νει το άλλο χέρι για άλλες δου­λειές. Τα κου­νέ­λια μένουν ήρεμα σ’ αυτή τη θέση και αν ο χει­ρι­στής τους αρχί­σει να χαϊ­δεύει απαλά τη μύτη του ενώ τους μιλάει ήρεμα και χαμη­λό­φωνα, πέφτουν σε έκσταση (υπνω­τί­ζο­νται) (Εικόνα 5). Οι χτύ­ποι της καρ­διάς και ο ρυθ­μός της ανα­πνοής δεν αυξά­νο­νται σ’ αυτή τη θέση, πράγμα που δεί­χνει ότι έτσι δεν στρεσσάρονται.

Εικόνα 5. Τα κου­νέ­λια μπο­ρούν να πέσουν σε κατά­σταση έκστα­σης, αν ο χει­ρι­στής τους τους χαϊ­δεύει απαλά τη ράχη της μύτης και ταυ­τό­χρονα τους μιλάει απαλά.
Για να ψηλα­φί­σετε την κοι­λιά, είναι καλύ­τερο να κρα­τάτε όρθιο το κου­νέλι, με τη ράχη του πάνω στο σώμα σας και το ένα χέρι σας να στη­ρί­ζει το στή­θος του ζώου (Εικόνα 6). Έτσι το άλλο χέρι σας απε­λευ­θε­ρώ­νε­ται για να ψηλα­φή­σετε το ζώο.

Πώς να στεγάσετε τα κουνέλια σας, Ι


Εικ. 1. Κότες και κου­νέ­λια. Πίνα­κας του Άγγλου ζωγρά­φου Edgar Hunt.
Το απο­φα­σί­σατε, λοι­πόν! Θα βάλετε μερικά κου­νέ­λια. Αλλά είτε λίγα είναι είτε πολλά, πριν τα αγο­ρά­σετε και τα φέρετε στο σπίτι ή στο κτήμα σας, είναι απα­ραί­τητο να τους εξα­σφα­λί­σετε κατοι­κία. Τα κου­νέ­λια δεν είναι σαν τις κότες. Τις κότες τις βολεύ­ετε πιο εύκολα – ένα ομα­δικό σπι­τάκι (κοτέ­τσι) για να κουρ­νιά­ζουν και λίγη αυλή για να σου­λα­τσά­ρουν. Όμως τα κου­νέ­λια δεν μπο­ρείς να τα αφή­σεις στο έδα­φος, έστω και σε περι­φραγ­μένο χώρο. Δεν ξέρεις ποτέ πού θα σκά­ψουν και πού θα τα βγά­λουν τα λαγού­μια τους και αν θα τα ξανα­δείς ποτέ. Άσε που περ­πα­τώ­ντας μέσα στις κοπριές είναι πολύ εύκολο να κολ­λή­σουν κοκκιδίωση.
Τα κου­νέ­λια χρειά­ζο­νται κλου­βιά. Και υπάρ­χουν πολ­λοί τύποι κλου­βιών. Ποιόν τύπο θα δια­λέ­ξετε και πώς θα τα κατα­σκευά­σετε; Ένας τρό­πος για να απο­φα­σί­σετε είναι να επι­σκε­φθείτε εκτρο­φείς κου­νε­λιών για να πάρετε μια ιδέα. Αλλά προ­σέξτε: Δεν έχει νόημα να επι­σκε­φθείτε μια επαγ­γελ­μα­τική μονάδα με 500 κονι­κλο­μη­τέ­ρες όταν στό­χος σας είναι να βάλετε 10 κου­νέ­λια στην αυλή σας. Άλλη κλί­μακα, άλλες ανά­γκες, άλλη λογική. Αλλά και μια μικρή εγκα­τά­σταση να επι­σκε­φθείτε, μπο­ρεί οι δικές σας ανά­γκες να είναι δια­φο­ρε­τι­κές και ο δικός σας χώρος να επι­βά­λει δια­φο­ρε­τι­κές λύσεις. Πώς θα δια­λυ­θεί, λοι­πόν, όλη αυτή η σύγ­χυση και πώς θα καταλήξετε;
ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΕΤΕ
Ας πάρουμε τα πράγ­ματα από την αρχή κι ας δούμε πρώτα απ’ όλα τι πρέ­πει να εξα­σφα­λί­ζει η εγκα­τά­σταση (χώρος και κλου­βιά) που θα προ­σφέ­ρετε στα κου­νέ­λια σας.
Η εγκα­τά­σταση πρέ­πει να είναι άνετη για τα κουνέλια

Εικ. 2.
Ο κανό­νας είναι ότι τα κλου­βιά πρέ­πει να προ­σφέ­ρουν 1.400 τετρα­γω­νικά εκα­το­στά για κάθε κιλό σωμα­τι­κού βάρους. Λόγου χάρη ένα ενή­λικο κου­νέλι με βάρος 5 κιλά χρειά­ζε­ται κλουβί με εμβα­δόν δαπέ­δου 0,7 τ.μ. (5 κιλά x 1.400 τ.εκ. = 7.000 τ.εκ. ή 0,7 τ.μ.) Έτσι, ένα κλουβί με δια­στά­σεις δαπέ­δου 70 Χ 100 εκ. προ­σφέ­ρει άνετη δια­βί­ωση στο κου­νέλι. Το ύψος του κλου­βιού πρέ­πει να είναι 45 εκα­το­στά. Οι δια­στά­σεις αυτές προ­σφέ­ρουν ιδα­νι­κές συν­θή­κες δια­βί­ω­σης στα κου­νέ­λια, αλλά δεν είναι βεβαίως υπο­χρε­ω­τι­κές. Πολ­λοί εκτρο­φείς προ­τι­μούν μικρό­τε­ρες δια­στά­σεις κλου­βιών (0,5 ή 0,6 τετρα­γω­νικά μέτρα) και υπο­στη­ρί­ζουν ότι τα κου­νέ­λια τους δεν έχουν κανέ­ναν πρό­βλημα. Εσείς απο­φα­σί­ζετε, αλλά συνι­στούμε να μην κατα­λή­ξετε σε κλου­βιά με εμβα­δόν δαπέ­δου μικρό­τερο από 0,5 τετρα­γω­νικό μέτρο.
Ο δεύ­τε­ρος παρά­γο­ντας άνε­σης είναι να μην τραυ­μα­τί­ζε­ται το κου­νέλι από το κλουβί. Δηλαδή να μην υπάρ­χουν αιχ­μη­ρές προ­ε­ξο­χές (π.χ. κακο­κομ­μέ­νες άκρες στο συρ­μά­τινο πλέγμα) ή ανώ­μαλο δάπεδο. Πριν βάλετε μέσα το κου­νέλι, εξε­τά­στε προ­σε­κτικά το κλουβί.
Τρί­τος παρά­γο­ντας άνε­σης είναι να υπάρ­χει άφθο­νος καθα­ρός αέρας και επαρ­κής εξα­ε­ρι­σμός στον χώρο και το κλουβί. Τα ούρα των κου­νε­λιών παρά­γουν ουρία, η οποία συν­δυά­ζε­ται με το νερό και σχη­μα­τί­ζει αμμω­νία. Η αμμω­νία είναι ένα αέριο που ερε­θί­ζει τη μύτη και τα μάτια του κου­νε­λιού και μπο­ρεί να υπο­βαθ­μί­σει την υγεία και την παρα­γω­γι­κό­τητά του. Αν και είναι αδύ­νατο να απο­φύ­γουμε την αμμω­νία, πρέ­πει να προ­σφέ­ρουμε καλό αερι­σμό του χώρου κι αυτό βοη­θάει επί­σης να μειώ­νε­ται ο αριθ­μός των μικρο­ορ­γα­νι­σμών στον αέρα, άρα και η πιθα­νό­τητα να αρρω­στή­σουν τα κουνέλια.
Ο χώρος εκτρο­φής πρέ­πει να είναι ηλιό­λου­στος, αλλά τα κου­νέ­λια να μπο­ρούν να μετα­κι­νη­θούν σε ένα σημείο με σκιά μέσα στο κλουβί τους. Το φως του ήλιου περι­λαμ­βά­νει υπε­ριώ­δεις ακτί­νες που λει­τουρ­γούν σαν απο­λυ­μα­ντικό και βοη­θούν να βρί­σκο­νται υπό έλεγχο οι ασθέ­νειες. Τα κου­νέ­λια χρειά­ζο­νται επί­σης λίγο ηλιακό φως για να δημιουρ­γή­σουν την απα­ραί­τητη βιτα­μίνη D, η οποία γενικά δεν περι­λαμ­βά­νε­ται στις κου­νε­λο­τρο­φές που κυκλοφορούν.
Τέλος, η ιδα­νική θερ­μο­κρα­σία για τα κου­νέ­λια είναι 12–13ο Κελ­σίου. Οι υψη­λές θερ­μο­κρα­σίες περιο­ρί­ζουν τη λήψη τρο­φής, άρα και την απο­δο­τι­κό­τητα του ζώου, ενώ στις χαμη­λές θερ­μο­κρα­σίες πάλι μειώ­νε­ται η απο­δο­τι­κό­τητα επειδή ένα μέρος της ενέρ­γειας από την τροφή δαπα­νά­ται για να δια­τη­ρη­θεί ζεστό το κου­νέλι. Η σχε­τική υγρα­σία πρέ­πει να είναι 35% έως 50%. Σ’ αυτά τα επί­πεδα το δάπεδο και ο σωρός της κοπριάς παρα­μέ­νουν στε­γνά. Η λιγό­τερη υγρα­σία μπο­ρεί προ­κα­λέ­σει ανα­πνευ­στικά προ­βλή­ματα, ενώ η περισ­σό­τερη μπο­ρεί να αυξή­σει τα επί­πεδα αμμωνίας.
Η εγκα­τά­σταση πρέ­πει να περιο­ρί­ζει τα κου­νέ­λια και να μην τα αφή­νει να το σκάσουν
Για να μεί­νουν περιο­ρι­σμένα τα κου­νέ­λια σας, πρέ­πει να χρη­σι­μο­ποι­ή­σετε τα κατάλ­ληλα υλικά στα κλου­βιά τους. Λόγου χάρη, το πλέγμα του κλου­βιού πρέ­πει να είναι αρκετά δυνατό για να μην το δια­λύ­σουν τα κου­νέ­λια και τα ξύλινα μέρη να είναι καλυμ­μένα για να μην τα ροκα­νί­σουν και δρα­πε­τεύ­σουν. Επί­σης, τα κλου­βιά πρέ­πει να έχουν πλέγμα ακόμα και στην οροφή γιατί τα κου­νέ­λια είναι καλοί άλτες και καλού­τσι­κοι αναρριχητές.
Η εγκα­τά­σταση πρέ­πει να προ­στα­τεύει τα κου­νέ­λια από επιδρομείς

Εικ. 3. Λευκό κου­νέλι Νέας Ζηλανδίας.
Οι σκύ­λοι, οι γάτες, τα φίδια, οι αλε­πού­δες και πολλά άλλα ζώα απο­λαμ­βά­νουν τα δεί­πνα με κου­νέλι, όταν τους δοθεί η ευκαι­ρία. Αρκετά ζώα μπο­ρούν να ανοί­ξουν τους κλω­βούς με τα νύχια και τα δόντια τους, οπότε είναι σοφό να φτιά­ξετε ένα γερό φρά­χτη αν τα κου­νέ­λια σας ζουν στο ύπαι­θρο ή να ασφα­λί­σετε με κάποιον τρόπο το κτί­ριο αν βρί­σκο­νται σε στε­γα­σμένο χώρο. Επί­σης, οι άνθρω­ποι μπο­ρεί να σας δημιουρ­γή­σουν προ­βλή­ματα. Λόγου χάρη, ένα παιδί μπο­ρεί να αφή­σει ανοι­χτή την πόρτα ενός κλου­βιού και να το σκά­σει το κου­νέλι. Επί­σης, βάν­δα­λοι μπο­ρεί να κατα­στρέ­ψουν τα κλου­βιά και σκο­τώ­σουν τα ζώα σας ή κλέ­φτες μπο­ρεί να κλέ­ψουν μερικά από αυτά. Ο μόνος τρό­πος να απο­φύ­γετε τις ανθρω­πο­γε­νείς ζημιές είναι να ασφα­λί­σετε τον χώρο και να τον κρα­τάτε κλει­δω­μένο. Ένας σκύ­λος συνη­θι­σμέ­νος στα κου­νέ­λια θα είναι πολύ χρή­σι­μος για την ασφά­λειά τους.
Η εγκα­τά­σταση πρέ­πει να προ­στα­τεύει τα κου­νέ­λια από τις και­ρι­κές συνθήκες
Τα κου­νέ­λια είναι πολύ ανθε­κτικά ζώα, αλλά πρέ­πει να τα κρα­τάτε στε­γνά και προ­στα­τευ­μένα από τον κρύο άνεμο, τη ζέστη και το άμεσο ηλιό­φως. Τα κου­νέ­λια αντέ­χουν στο κρύο και νιώ­θουν πολύ άνετα ακόμα κι αν κάνει παγω­νιά εφ’ όσον προ­στα­τεύ­ο­νται από τον αέρα και είναι στε­γνά. Το καλο­καίρι, τα κου­νέ­λια χρειά­ζο­νται σκιά και καλό εξα­ε­ρι­σμό. Αν η θερ­μο­κρα­σία ανε­βεί πολύ, μπο­ρεί να γίνει απα­ραί­τη­τος κάποιος τρό­πος δρο­σί­σμα­τος (π.χ. ανεμιστήρας).
Η εγκα­τά­σταση πρέ­πει να προ­σφέ­ρει εύκολη κι άνετη πρό­σβαση στον φρο­ντι­στή των κουνελιών
Τα κου­νέ­λια χρειά­ζο­νται καθη­με­ρινή φρο­ντίδα. Ο φρο­ντι­στής των κου­νε­λιών πρέ­πει να μπο­ρεί να βλέ­πει και να φτά­νει εύκολα μέσα στα κλου­βιά, για να βγά­λει το κου­νέλι για ζευ­γά­ρωμα, ψηλά­φηση ή περι­ποί­ηση, για να καθα­ρί­σει ή επι­σκευά­σει το κλουβί και για να συντη­ρή­σει το σύστημα ή τα σκεύη ποτί­σμα­τος και ταΐ­σμα­τος. Τα κλου­βιά πρέ­πει να είναι σχε­δια­σμένα έτσι ώστε η εργα­σία και οι επι­σκευές να είναι όσο γίνε­ται πιο άνε­τες. Δια­φο­ρε­τικά, τα κου­νέ­λια δεν θα μπο­ρούν να έχουν την ποιό­τητα παρα­κο­λού­θη­σης και φρο­ντί­δας που πρέ­πει να έχουν.
Η εγκα­τά­σταση πρέ­πει να είναι εύκολη στο καθάρισμα
Η πρό­ληψη των ασθε­νειών είναι πολύ σημα­ντική στην εκτροφή κου­νε­λιών για τους εξής λόγους:
  1. Είναι λίγα τα φάρ­μακα που θερα­πεύ­ουν τις ασθέ­νειες των κου­νε­λιών και συχνά είναι δύσκολο ή αδύ­νατο να ξέρουμε ποιό πρέ­πει να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουμε πριν είναι αργά.
  2. Το κόστος του φαρ­μά­κου πολ­λές φορές αξί­ζει περισ­σό­τερο από το κουνέλι.
  3. Το ξέσπα­σμα πολ­λών ασθε­νειών των κου­νε­λιών είναι τόσο γρή­γορο που δεν υπάρ­χει χρό­νος για θεραπεία.

Εικ. 4. Κου­νέλι Καλι­φόρ­νιας, λευκό με μαύρα άκρα.
Η καθα­ριό­τητα μαζί με τον εξα­ε­ρι­σμό και την καλή φρο­ντίδα βοη­θάνε πάρα πολύ στην πρό­ληψη των ασθε­νειών. Η καθα­ριό­τητα, όπως ήδη ανα­φέ­ραμε, είναι απα­ραί­τητη για να μειω­θούν οι οσμές που μπο­ρεί να ανα­πτυ­χθούν στην εγκα­τά­σταση εκτρο­φής. Τα κλου­βιά πρέ­πει να είναι σχε­δια­σμένα έτσι ώστε να μη χρειά­ζε­ται ο φρο­ντι­στής των κου­νε­λιών να βάλει μέσα το κεφάλι και τους ώμους του για να τα καθα­ρί­σει. Γι’ αυτό τον λόγο, γενικά η μπρος-πίσω από­σταση στα κλου­βιά δεν πρέ­πει να είναι μεγα­λύ­τερη από 75 εκα­το­στά και οι πόρ­τες τοπο­θε­τη­μέ­νες έτσι ώστε να φτά­νει εύκολα ο φρο­ντι­στής στις γωνίες των κλου­βιών. Επί­σης κάτω από το δικτυωτό δάπεδο του κλου­βιού δεν πρέ­πει να υπάρ­χουν υπο­στη­ρίγ­ματα επειδή πολύ γρή­γορα θα μαζευ­τούν εκεί ακα­θαρ­σίες και ούρα και το καθά­ρι­σμα θα γίνει πολύ δύσκολο και δυσάρεστο.
Τα κου­νέ­λια χάνουν συνε­χώς τρί­χωμα και οι έγκυες κου­νέ­λες μαδάνε τη γούνα τους για να φτιά­ξουν τη φωλιά τους. Απο­τέ­λε­σμα είναι τα πλαϊνά και η οροφή των κλου­βιών, καθώς και το εσω­τε­ρικό του χώρου εκτρο­φής, να καλυ­φθούν από ένα στρώμα τρί­χες, που πρέ­πει να καθα­ρί­ζε­ται τακτικά για να διευ­κο­λυν­θεί η κυκλο­φο­ρία του αέρα και να απο­φεύ­γο­νται δερ­μα­τικά προ­βλή­ματα, όπως λει­χή­νες. Οι τρί­χες απο­μα­κρύ­νο­νται με βούρ­τσα ή ηλε­κτρική σκούπα. Οι τρί­χες στα πλαϊνά και την οροφή των κλου­βιών μπο­ρούν να καούν με ένα καμι­νέτο. Εννο­εί­ται ότι αυτό γίνε­ται αφού απο­μα­κρύ­νουμε το ζώο από το κλουβί. Για να κάψουμε τις τρί­χες περ­νάμε γρή­γορα τη φλόγα πάνω από το σύρμα, αλλά δεν πρέ­πει ποτέ να αφή­νουμε να ζεστα­θεί το σύρμα γιατί έτσι θα κατα­στρα­φεί το γαλ­βά­νι­σμα και η προ­στα­σία που προ­σφέ­ρει. Δεν χρη­σι­μο­ποιούμε ποτέ καμι­νέτο στους τοί­χους του κτι­ρίου για να μην προ­κα­λέ­σουμε πυρκαγιά.
ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΚΛΟΥΒΙΩΝ
Η εκτροφή των κου­νε­λιών μπο­ρεί να γίνε­ται στο ύπαι­θρο ή σε κλει­στό χώρο. Οι υπαί­θριοι κλω­βοί συνή­θως είναι φτη­νό­τε­ροι και λόγω του καλύ­τε­ρου εξα­ε­ρι­σμού που προ­σφέ­ρουν κρα­τάνε πιο υγιή τα κου­νέ­λια από τα κλου­βιά εσω­τε­ρι­κού χώρου. Το μειο­νέ­κτημα που έχουν είναι ότι παρέ­χουν λιγό­τερη ασφά­λεια και η προ­στα­σία των ζώων από τις και­ρι­κές συν­θή­κες δεν είναι τόσο καλή. Μην ξεχνάτε ότι και ο φρο­ντι­στής των κου­νε­λιών χρειά­ζε­ται προ­στα­σία από τον καιρό. Όταν κάνει κρύο, χιο­νί­ζει ή βρέ­χει, ο φρο­ντι­στής είναι κι αυτός εκτε­θει­μέ­νος στις κακές και­ρι­κές συν­θή­κες και εκ των πραγ­μά­των θα προ­σφέ­ρει λιγό­τερη φρο­ντίδα στα ζώα επειδή νιώ­θει άσχημα ή βιάζεται.
Η εγκα­τά­σταση εκτρο­φής σε κλει­στό χώρο είναι πιο ακριβή, αλλά προ­σφέ­ρει καλύ­τερη προ­στα­σία από τις και­ρι­κές συν­θή­κες, καλύ­τερη ασφά­λεια και μεγα­λύ­τερη απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα από τις υπαί­θριες εγκα­τα­στά­σεις. Στα μειο­νε­κτή­ματα αυτών των εγκα­τα­στά­σεων περι­λαμ­βά­νε­ται το κόστος, τα προ­βλή­ματα με τον έλεγχο της θερ­μο­κρα­σίας και της υγρα­σίας και η δυσκο­λία εξα­ε­ρι­σμού. Έχουμε επί­σης περισ­σό­τε­ρες ασθέ­νειες, κυρίως ανα­πνευ­στικά προ­βλή­ματα. Στις κλει­στές εγκα­τα­στά­σεις οι κλω­βοί είναι συνή­θως εξ ολο­κλή­ρου μεταλ­λι­κοί και ακριβότεροι.
Τα αυτό­νομα υπαί­θρια κλου­βιά συνή­θως κατα­σκευά­ζο­νται από ξύλο και συρ­μά­τινο πλέγμα. Το ξύλο χρη­σι­μο­ποιεί­ται για να κατα­σκευα­στεί το πλαί­σιο και το συρ­μά­τινο πλέγμα για το δάπεδο και κάποια από τα πλαϊνά ή μόνο τη μπρο­στά όψη. Η οροφή γίνε­ται από λαμα­ρίνα (κυμα­τι­στή ή επί­πεδη) ή κάποιο άλλο υλικό που προ­στα­τεύει από τη βροχή. Το ξύλο στα κλου­βιά των κου­νε­λιών μπο­ρεί να δημιουρ­γή­σει προ­βλή­ματα. Στα κου­νέ­λια αρέ­σει το ροκά­νι­σμα και το κατε­ξο­χήν υλικό που προ­τι­μούν γι’ αυτή τη δου­λειά είναι το ξύλο. Γι’ αυτό, το ξύλο που χρη­σι­μο­ποιεί­ται στα κλου­βιά πρέ­πει να προ­στα­τεύ­ε­ται από το ροκά­νι­σμα των κου­νε­λιών. Το ξύλο επί­σης απορ­ροφά τα ούρα κι αυτό οδη­γεί στο σάπι­σμά του και προ­κα­λεί άσχη­μες οσμές. Όλα αυτά τα προ­βλή­ματα μπο­ρούν να απο­φευ­χθούν με τον σωστό σχε­δια­σμό των κλου­βιών, έτσι ώστε κάτω από τα πόδια των κου­νε­λιών να υπάρ­χει μόνο συρ­μά­τινο πλέγμα.
Τι είδους συρ­μά­τινο πλέγμα να χρησιμοποιήσετε

Εικ. 5. Το κοτε­τσό­συρμα είναι πολύ λεπτό και γι’ αυτό ακα­τάλ­ληλο για κλου­βιά κουνελιών.
Στα κλου­βιά των κου­νε­λιών μπο­ρούν να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν διά­φο­ροι τύποι συρ­μά­τι­νου πλέγ­μα­τος. Η πείρα όμως δεί­χνει πως οι επι­λο­γές μας πρέ­πει να είναι πολύ περιο­ρι­σμέ­νες. Και πρώτα απ’ όλα, δεν πρέ­πει ποτέ να χρη­σι­μο­ποιούμε κοτε­τσό­συρμα στα κλου­βιά κου­νε­λιών. Το κοτε­τσό­συρμα (εικ. 5) είναι ένα πολύ ελα­φρό εξα­γω­νικό πλέγμα που γίνε­ται από λεπτό σύρμα. Αν το χρη­σι­μο­ποι­ή­σουμε στο δάπεδο κλου­βιών, σε λίγο θα κάνει “κοι­λιά” από το βάρος του κου­νε­λιού και το ζώο θα έχει πρό­βλημα να κινη­θεί μέσα στο κλουβί. Αν το χρη­σι­μο­ποι­ή­σουμε στα πλαϊνά του κλου­βιού, το κου­νέλι μπο­ρεί να το σπά­σει και να δρα­πε­τεύ­σει, ενώ το ίδιο μπο­ρεί να κάνει ένας σκύ­λος ή μια αλε­πού και να φύγει με το κου­νέλι στο στόμα.

Εικ. 6. Το κολ­λητό συρ­μά­τινο πλέγμα είναι το καλύ­τερο υλικό για κλου­βιά κου­νε­λιών. Η πείρα έχει απο­δεί­ξει ότι οι δια­στά­σεις της τρύ­πας του πλέγ­μα­τος πρέ­πει να είναι ~2 εκα­το­στά και το πάχος του σύρ­μα­τος ~2 χιλιοστά.
Το πιο κοινό και δοκι­μα­σμένο συρ­μά­τινο πλέγμα είναι το κολ­λητό πλέγμα (εικ. 6). Κατα­σκευά­ζε­ται απλώ­νο­ντας σταυ­ρωτά σύρ­ματα και ηλε­κτρο­συ­γκολ­λώ­ντας τα σημεία που δια­σταυ­ρώ­νο­νται. Πρέ­πει να προ­τι­μούμε το πλέγμα με διπλό γαλ­βά­νι­σμα – δηλαδή γαλ­βα­νι­σμένο πριν και μετά το κόλ­λημα. Και τούτο επειδή η ηλε­κτρο­συ­γκόλ­ληση μπο­ρεί να δημιουρ­γή­σει μικρές ρωγ­μές στο αρχικό γαλ­βά­νι­σμα και να οδη­γή­σει σε σκου­ριά. Το κολ­λητό πλέγμα περι­γρά­φε­ται με τρεις αριθ­μούς – π.χ. 1/2” Χ 1”, 14 ga. Οι δύο πρώ­τοι αριθ­μοί είναι οι δια­στά­σεις σε ίντσες κάθε τρύ­πας του πλέγ­μα­τος (μισή επί μία ίντσα) και ο τρί­τος αριθ­μός είναι η διά­με­τρος του σύρ­μα­τος που χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε στο πλέγμα σε μονά­δες gauss.
Πολ­λοί χρη­σι­μο­ποιούν συρ­μά­τινο πλέγμα με μακρό­στε­νες τρύ­πες 1/2” X 1” (~1,25 Χ 2,5 εκα­το­στά). Όμως, και πάλι η πείρα έχει δεί­ξει πως η καλύ­τερη επι­λογή είναι συρ­μά­τινο πλέγμα με τετρά­γωνη τρύπα δια­στά­σεων 3/4” X 3/4” (~2 Χ 2 εκα­το­στά) τόσο για το δάπεδο όσο και για τα πλαϊνά. Μικρό­τερη τρύπα δεν συνι­στά­ται επειδή μπο­ρεί να συγκρα­τεί την κοπριά και να είναι προ­βλη­μα­τι­κός ο καθα­ρι­σμός του κλου­βιού. Όσο για την προ­τι­μη­τέα διά­με­τρο του σύρ­μα­τος, συνι­στούμε 14 ga, δηλαδή σύρμα ~2 χιλιο­στών. Έτσι ο τύπος συρ­μά­τι­νου πλέγ­μα­τος που πρέ­πει να προ­τι­μή­σετε είναι 3/4” X 3/4”, 14 ga.

Εικ.7. Το κλιπ “J” προ­σφέ­ρει καθα­ρές, σφι­χτές ενώ­σεις για τη συναρ­μο­λό­γηση των κλου­βιών. Εφαρ­μό­ζε­ται με ειδική πένσα (δεξιά άνω) και μπο­ρεί να αφαι­ρε­θεί με άλλη ειδική πένσα (δεξιά κάτω).
Τα εξ ολο­κλή­ρου μεταλ­λικά κλου­βιά συναρ­μο­λο­γού­νται χρη­σι­μο­ποιώ­ντας κλιπ “J” και ειδική πένσα για το σφί­ξιμό τους. Τα κλιπ “J” είναι λωρί­δες από γαλ­βα­νι­σμένη λαμα­ρίνα με δια­στά­σεις περί­που 8 επί 13 χιλιο­στά που έχουν δια­μορ­φω­θεί σε σχήμα “J” (εικ. 7). Όταν τα τοπο­θε­τή­σουμε στην ειδική πένσα και σφί­ξουμε, το κλιπ τυλί­γε­ται σε κύκλο. Αν έχουμε φρο­ντί­σει αυτός ο κύκλος να σχη­μα­τι­στεί γύρω από διπλανά σύρ­ματα, τότε τα σύρ­ματα ενώ­νο­νται. Τα κλιπ “J” – μπο­ρεί να τα βρείτε και σε ελα­φρώς δια­φο­ρε­τι­κές δια­στά­σεις – προ­σφέ­ρουν μια καθαρή, σφι­χτή ένωση στη συναρ­μο­λό­γηση των μεταλ­λι­κών κλουβιών.
ΤΑ ΕΞ ΟΛΟΚΛΗΡΟΥ ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΚΛΟΥΒΙΑ
Τα εξ ολο­κλή­ρου μεταλ­λικά κλου­βιά μπο­ρούν να είναι είτε τετρά­γωνα είναι ημι­κυ­λιν­δρικά. Τα τετρά­γωνα κλου­βιά υπο­διαι­ρού­νται σε αυτά με άνοιγμα (πόρτα) στην μπρο­στινή πλευρά και σε κλου­βιά με άνοιγμα από πάνω (στην οροφή). Μια τρίτη υπο­διαί­ρεση των τετρά­γω­νων κλου­βιών είναι εκείνα με το πλα­για­στό άνοιγμα – μια ενδιά­μεση και σπα­νιό­τερη λύση.
Τετρά­γωνα κλου­βιά με άνοιγμα μπροστά

Εικ. 8. Τα τετρά­γωνα μεταλ­λικά κλου­βιά με την πόρτα μπρο­στά εξυ­πη­ρε­τούν όταν θέλουμε να στή­σουμε μια πολυό­ροφη εγκα­τά­σταση. Για τις μονώ­ρο­φες εγκα­τα­στά­σεις, η καλύ­τερη λύση είναι οι πόρ­τες να βρί­σκο­νται στο πάνω μέρος του κλουβιού.
Τα κου­τιά με άνοιγμα μπρο­στά (εικ. 8 ) είναι χρή­σιμα όταν έχετε πρό­γραμμα να κάνετε διώ­ροφη ή τριώ­ροφη εγκα­τά­σταση ή όταν υπάρ­χει κάποιος άλλος ειδι­κός λόγος . Σ’ αυτή την περί­πτωση, η πόρτα του κλου­βιού τοπο­θε­τεί­ται στη μια πλευρά της μπρο­στι­νής όψης του κλου­βιού και η ταΐ­στρα στην άλλη. Η διά­ταξη αυτή ίσως δυσκο­λεύει την πρό­σβαση του χεριού στο βάθος του κλου­βιού. Όταν η πόρτα πρέ­πει ανοί­γει προς τα μέσα, επειδή λ.χ. ο διά­δρο­μος είναι στε­νός, τότε την κρε­μάμε από το πάνω μέρος και πρέ­πει να έχουμε ένα κλιπ ή άλλο κρε­μα­στάρι για να παρα­μέ­νει ανοι­χτή όσο χρειά­ζε­ται. Η δυσκο­λία μ’ αυτή την πόρτα είναι ότι όταν ο φρο­ντι­στής βάζει το χέρι ή τον ώμο του μέσα για να πιά­σει το κου­νέλι ή κάτι άλλο, πολ­λές φορές χωρίς να το θέλει παρα­σύ­ρει το κλιπ και η πόρτα πέφτει δημιουρ­γώ­ντας εμπό­δια και εκνευ­ρι­σμούς. Αν η πόρτα στα κλου­βιά με μπρο­στινό άνοιγμα ανοί­γει προς το πλάι, τότε ναι μεν χρειά­ζε­ται μεγα­λύ­τερο πλά­τος δια­δρό­μου για να ανοί­ξει, αλλά προ­σφέ­ρει ένα πολύ βολικό μέρος για να τοπο­θε­τη­θεί η ταΐ­στρα. Αν απο­φα­σί­σουμε να τοπο­θε­τή­σουμε την ταΐ­στρα πάνω στην πόρτα, τότε το άνοιγμα της πόρ­τας μπο­ρεί να γίνει στο κέντρο του κλου­βιού, οπότε η πρό­σβαση στο εσω­τε­ρικό του γίνε­ται πολύ πιο εύκολα. Οι μονώ­ρο­φες σει­ρές κλου­βιών με άνοιγμα μπρο­στά μπο­ρούν να τοπο­θε­τού­νται σε μεγα­λύ­τερο ύψος από το πάτωμα κι έτσι να διευ­κο­λύ­νε­ται η δου­λειά από κάτω (λόγου χάρη, για την απο­μά­κρυνση της κοπριάς) ή οι επισκευές.
Τετρά­γωνα κλου­βιά με άνοιγμα από πάνω
Αυτά τα κλου­βιά έχουν το άνοιγμα της πόρ­τας τους στην οροφή ή ολό­κληρη η οροφή ανοί­γει σαν πόρτα για να επι­τρέ­ψει εύκολη πρό­σβαση στο εσω­τε­ρικό. Τα κλου­βιά αυτά πρέ­πει να τοπο­θε­τού­νται χαμη­λό­τερα από τα κλου­βιά με μπρο­στινό άνοιγμα για να μπο­ρεί ο φρο­ντι­στής να φτά­νει στο εσω­τε­ρικό τους. Αν τοπο­θε­τη­θούν στο σωστό ύψος, η εργα­σία γίνε­ται πολύ άνετη, αλλά δυσκο­λεύει η απο­μά­κρυνση της κοπριάς κάτω από τα κλουβιά.
Ημι­κυ­λιν­δρικά κλουβιά

Εικ. 9. Μια εγκα­τά­σταση με ημι­κυ­λιν­δρικά μεταλ­λικά κλου­βιά κρε­μα­σμένα με σύρ­ματα από την οροφή του κτιρίου.
Τα ημι­κυ­λιν­δρικά κλου­βιά (εικ. 9 ) έχουν το ίδιο εμβα­δόν δαπέ­δου με τα τετρά­γωνα, αλλά το πάνω μέρος τους είναι καμπυ­λωτό. Αυτός ο τύπος μεταλ­λι­κού κλου­βιού χρειά­ζε­ται λιγό­τερο συρ­μά­τινο πλέγμα από το τετρά­γωνο επειδή το μόνο πλέγμα που πρέ­πει να διπλω­θεί είναι το πλέγμα του δαπέ­δου και δεν χρειά­ζο­νται πολλά κοψί­ματα και φύρα. Η πόρτα των ημι­κυ­λιν­δρι­κών κλου­βιών βρί­σκε­ται στην καμπυ­λωτή επι­φά­νεια και ανοί­γει προς τα πάνω έτσι ώστε να μην εμπο­δί­ζει όταν είναι ανοι­χτή και να είναι εύκολο να κλεί­σει ακόμα και με γεμάτα τα χέρια.

Εικ. 10. Το κόψιμο των συρ­μά­των στο άνοιγμα της πόρ­τας πρέ­πει να είναι πολύ προ­σε­κτικό για να απο­φύ­γουμε τραυ­μα­τι­σμούς ή ζημιές κατά τη φρο­ντίδα των ζώων.
Το άνοιγμα για πόρτα γίνε­ται με το κόψιμο μιας τετρά­γω­νης τρύ­πας δια­στά­σεων 35 Χ 45 εκα­το­στά είτε στο πάνω μέρος είτε στο πλάι. Δεν υπάρ­χουν στά­νταρ ανοίγ­ματα πόρ­τας. Απλώς βεβαιω­θήτε ότι το άνοιγμα είναι αρκετά μεγάλο ώστε να περ­νούν εύκολα τα κου­νέ­λια και οι φωλιές. Όταν κόβετε το σύρμα, αφή­στε να εξέ­χουν 1,5–2 εκα­το­στά. Λυγί­στε με μια πένσα αυτές τις άκρες προς τα μέσα για να μην υπάρ­χουν μυτε­ρές προ­ε­ξο­χές που μπο­ρεί να γδά­ρουν χέρια και να σκί­σουν ρούχα. Στα σημεία που κόπη­καν τα σύρ­ματα πρέ­πει να λιμα­ρι­στούν (εικ. 10). Αν κόψετε τελείως τα σύρ­ματα, τότε το καλύ­τερο είναι να βάλετε καβάλα στο άνοιγμα της πόρ­τας έναν πλα­στικό οδηγό για να καλύ­ψετε τις μυτε­ρές άκρες. Αν δεν βρείτε στην αγορά τέτοιον οδηγό, μπο­ρείτε να τον φτιά­ξετε με μια πλα­στική σωλήνα που θα της κάνετε μια κατά μήκος τομή και θα την περά­σετε καβάλα στο πλέγμα (δείτε εικ. 8).
Η πόρτα πρέ­πει να είναι 2 εκα­το­στά μεγα­λύ­τερη από το άνοιγμα και να αναρ­τη­θεί στο κλουβί με 2 ή τρία κλιπ “J”. Η λύση αυτή είναι καλύ­τερη από το να ανοί­ξετε την τρύπα από τις τρεις πλευ­ρές και να λυγί­ζετε το πλέγμα για να ανοί­ξετε το κλουβί. Στην περί­πτωση αυτή, θα σπά­σει το γαλ­βά­νι­σμα στα σημεία λυγί­σμα­τος και σύντομα το σύρμα θα σκου­ριά­σει. Επί­σης, για να μπο­ρεί να κλεί­νει η πόρτα, θα πρέ­πει να αφή­σετε τα κομ­μένα σύρ­ματα να εξέ­χουν, πράγμα επι­κίν­δυνο και για τα κου­νέ­λια και για σας.

Εικ. 11.Ένα ακόμα πλε­ο­νέ­κτημα των μεταλ­λι­κών ημι­κυ­λιν­δρι­κών κλου­βιών είναι πως δημιουρ­γούν αυτό­ματα παχνί για τα κου­νέ­λια, όταν τα τοπο­θε­τούμε πλάτη-πλάτη σε διπλή σειρά.
Αν σκο­πεύ­ετε να δίνετε στα κου­νέ­λια σας σανό (π.χ. τρι­φύλλι) ή λαχα­νικά, θα πρέ­πει να σκε­φθείτε να συμπε­ρι­λά­βετε στο σχέ­διο των κλου­βιών σας ένα παχνί. Ο σανός και τα λαχα­νικά δεν πρέ­πει να ρίχνο­νται στο δάπεδο του κλου­βιού επειδή πολύ γρή­γορα θα λερω­θούν από την κοπριά του ζώου και το τακτικό καθά­ρι­σμα του κλου­βιού θα γίνει πιο δύσκολο. Τα ημι­κυ­λιν­δρικά κλου­βιά που τοπο­θε­τού­νται πλάτη-πλάτη σε διπλές σει­ρές, αυτο­μά­τως απο­κτούν παχνί (εικ. 11).
Η κατα­σκευή των μεταλ­λι­κών κλουβιών

Εικ. 12. Για την κατα­σκευή ημι­κυ­λιν­δρι­κών κλου­βιών, χρεια­ζό­μα­στε δύο κομ­μά­τια συρ­μά­τι­νου πλέγ­μα­τος. Μόνο το κάτω κομ­μάτι θα χρεια­στεί να διπλω­θεί. Για να φτιά­ξουμε μια συστοι­χία τριών κλου­βιών μαζί, θα πρέ­πει το επάνω κομ­μάτι να κοπεί στα τρία για να μπο­ρούν να μπουν τα δια­χω­ρι­στικά, όπως δεί­χνει το σχέ­διο. Τα επάνω κομ­μά­τια μπαί­νουν “φορετά” στο κάτω και δένο­νται με κλιπ “J”.

Εικ. 13. Λεπτο­μέ­ρειες από τη συναρ­μο­λό­γηση του πάνω μέρους των κυλιν­δρι­κών κλουβιών.
Ποιός θα φτιά­ξει τα κλου­βιά σας; Η αλή­θεια είναι πως η κατα­σκευή κλου­βιών είναι δύσκολη και ειδι­κευ­μένη δου­λειά και, αν την ανα­θέ­σετε σε κάποιον άλλο, σίγουρα θα σας κοστί­σει. Το ζήτημα είναι ότι έχουμε μπει σε δύσκο­λους και­ρούς και τα χρή­ματα δεν περισ­σεύ­ουν. Γι’ αυτό προ­σπα­θούμε εδώ να ανα­λύ­σουμε όσο γίνε­ται πιο λεπτο­με­ρειακά το ζήτημα της κατα­σκευής των κλου­βιών ώστε να προ­σπα­θή­σετε εσείς ο ίδιος να τα φτιά­ξετε με επι­τυ­χία. Προ­σοχή όμως: Βεβαιω­θήτε πρώτα πως έχετε κατα­λή­ξει στον τύπο κλου­βιών που θέλετε, έχετε κάνει με προ­σοχή τα σχέ­διά σας, έχετε γρά­ψει ανα­λυ­τικά τι χρειά­ζε­στε και πού θα το βρείτε, έχετε κοστο­λο­γή­σει με ακρί­βεια το πρό­γραμμά σας και έχετε βρει τα κατάλ­ληλα εργα­λεία. Και τότε μόνο ξεκινήστε.
Για να κατα­σκευά­σετε ένα καλό τετρά­γωνα κλουβί χρη­σι­μο­ποι­ή­στε ένα κομ­μάτι συρ­μά­τι­νου πλέγ­μα­τος που το έχετε διπλώ­σει σε σχήμα Π για να σχη­μα­τί­σετε την οροφή, το εμπρός και το πίσω του κλου­βιού. Τα υπό­λοιπα δύο πλαϊνά, καθώς και το δάπεδο, δένο­νται πάνω σ’ αυτό με κλιπ “J”. Επειδή το σύρμα είναι πολύ σκληρό, καλό είναι να βρείτε ή να φτιά­ξετε σ’ ένα σιδερά ένα κατάλ­ληλο εργα­λείο για το δίπλωμα.
Η κατα­σκευή της ορο­φής και των δύο πλαϊ­νών από ένα διπλω­μένο κομ­μάτι προ­σφέ­ρει πολύ πιο ανθε­κτικά κλου­βιά και χρειά­ζε­ται λιγό­τερο σύρμα απ’ το να κόψετε χωρι­στά κάθε κομ­μάτι και μετά να τα δέσετε μαζί. Αν και τα σχέ­δια που σας παρου­σιά­ζουμε σ’ αυτό το άρθρο ανα­φέ­ρο­νται σε χωρι­στά κλου­βιά, συνή­θως δύο ή τρία κλου­βιά κατα­σκευά­ζο­νται μαζί σαν μια μονάδα. Αυτό αξιο­ποιεί καλύ­τερα το πλέγμα και δίνει ανθε­κτι­κό­τερα κλουβιά.
Πολ­λοί άνθρω­ποι που εκτρέ­φουν μεγα­λό­σωμα είδη κου­νε­λιών, όπως ο Φλα­μαν­δι­κός Γίγα­ντας, προ­τι­μούν να έχουν συμπαγή δάπεδα για να μειώ­σουν όσο γίνε­ται τα πλη­γω­μένα πόδια στα ζώα τους. Για να εξα­σφα­λί­σετε αφ’ ενός τον εύκολο καθα­ρι­σμό που προ­σφέ­ρει το συρ­μά­τινο δάπεδο και την καλή υπο­στή­ριξη των ποδιών από το συμπα­γές δάπεδο, θα είναι καλό να τοπο­θε­τή­σετε μέσα στο κλουβί ένα κομ­μάτι πλα­στι­κού ή μοριο­σα­νί­δας. Το ζώο μπο­ρεί να ξεκου­ρά­ζε­ται πάνω του, αλλά μπο­ρεί και να βγαί­νει για καθα­ρι­σμό και απολύμανση.
Τα κλου­βιά που τοπο­θε­τού­νται μέσα σε κτί­ρια πολ­λές φορές στη­ρί­ζο­νται από σύρ­ματα που κρέ­μο­νται από τα δοκά­ρια της στέ­γης ή εν μέρει από σύρ­ματα και εν μέρει από κάποιο πλαί­σιο. Πρέ­πει να φρο­ντί­ζουμε ώστε όποια ξύλινα υπο­στη­ρίγ­ματα υπάρ­χουν να μην είναι εκτε­θει­μένα στα ούρα των κου­νε­λιών. Επί­σης, ο φρο­ντι­στής πρέ­πει να μπο­ρεί να κινεί­ται ελεύ­θερα μέσα στον χώρο της εγκα­τά­στα­σης για να καθα­ρί­ζει τους τοί­χους και το πάτωμα. Είναι καλύ­τερα να μην τοπο­θε­τούμε κλου­βιά σύριζα σε τοί­χους. Ένας διά­δρο­μος κατά μήκος των τοί­χων κάνει ευκο­λό­τερη την απο­μά­κρυνση της κοπριάς, μειώ­νει το λέρωμα των τοί­χων από τα ούρα και κρα­τάει τα κου­νέ­λια μακριά από την πιο ζεστή και πιο κρύα, ανά­λογα με την εποχή, περιοχή της εγκα­τά­στα­σης. Το κρέ­μα­σμα των κλου­βιών από τα δοκά­ρια προ­σθέ­τει φορ­τίο στη στέγη. Γενι­κός κανό­νας είναι ότι κάθε μονώ­ροφη σειρά κλου­βιών προ­σθέ­τει 5 κιλά ανά τετρα­γω­νικό μέτρο φορ­τίο στη στέγη, εκτός από αυτό που χρειά­ζε­ται για το χιόνι, τον αέρα και το νεκρό βάρος. Αν η κατα­σκευή δεν είναι αρκετά γερή, ίσως χρεια­στεί να φτιά­ξουμε ένα πλαί­σιο στή­ρι­ξης των κλου­βιών ή να ενι­σχύ­σουμε τα δοκά­ρια της στέγης.
Το ύψος που βρί­σκο­νται τα κλου­βιά πρέ­πει να επι­τρέ­πει στο άτομο που φρο­ντί­ζει τα ζώα να φτά­νει εύκολα σε όλα τα σημεία του κλου­βιού. Για τα κλου­βιά που θα κρε­μα­στούν με σύρ­ματα από τη στέγη, πολ­λοί περ­νάνε ένα λεπτό πλα­στικό σωλήνα, π.χ. σαν αυτούς για ηλε­κτρικά καλώ­δια, εσω­τε­ρικά κατά μήκος της επάνω γωνίας των κλου­βιών. Τα σύρ­ματα κατό­πιν δένο­νται στον σωλήνα και όχι στο κλουβί. Αυτό βοη­θάει να κατα­νε­μη­θεί το βάρος σε ολό­κληρο το κλουβί και να μην περιο­ρί­ζε­ται σε ένα μόνο σημείο, πράγμα που μπο­ρεί να παρα­μορ­φώ­σει το κλουβί.
Μερι­κοί εκτρο­φείς με αρκετά ζώα προ­τι­μούν να χρη­σι­μο­ποιούν δύο ή τρεις ορό­φους κλου­βιών. Αυτό βέβαια επι­τρέ­πει περισ­σό­τερα κλου­βιά σε ένα χώρο, αλλά αυξά­νει τα προ­βλή­ματα εξα­ε­ρι­σμού, ανα­πνευ­στι­κών ασθε­νειών και καθα­ριό­τη­τας. Δυσκο­λεύει επί­σης την εργα­σία σε ορι­σμέ­νους από τους ορό­φους. Απο­τέ­λε­σμα είναι τα κου­νέ­λια που βρί­σκο­νται στον χαμη­λό­τερο ή τον ψηλό­τερο όροφο να μην έχουν την ίδια καλή φρο­ντίδα με τα κου­νέ­λια σε πιο προ­σι­τούς ορό­φους. Για ένα μικρό πάντως κοπάδι κου­νε­λιών, ένα σύστημα κλου­βιών με λοξά τοπο­θε­τη­μέ­νους πλα­στι­κούς ή μεταλ­λι­κούς δίσκους για την απο­μά­κρυνση της κοπριάς και των ούρων μπο­ρεί να λει­τουρ­γή­σει ικανοποιητικά.
ΥΠΑΙΘΡΙΑ ΚΛΟΥΒΙΑ

Εικ. 14.Ένα τυπικό υπαί­θριο διπλό κλουβί. Δια­θέ­τει παχνί στη μέση για σανό και λαχα­νικά, ενώ η ταΐ­στρα είναι συρ­τα­ρωτή ακρι­βώς από κάτω. Οι μεγά­λες πόρ­τες διε­κο­λύ­νουν πολύ την πρό­σβαση στο κλουβί.

Εικ. 15. Άνετο διπλό υπαί­θριο κλουβί. Ολό­κληρο το μπρο­στά μέρος είναι πόρτα και πάνω της βρί­σκε­ται η ταΐ­στρα. Η οροφή είναι από γαλ­βα­νι­σμένη κυμα­τι­στή λαμαρίνα.
Το υπαί­θριο κλουβί είναι μια πλή­ρης μονάδα που μπο­ρεί να στε­γά­σει ένα ή περισ­σό­τερα κου­νέ­λια. Τα υπαί­θρια κλου­βιά συνή­θως έχουν δική τους προ­στα­σία από τον καιρό, τα τρω­κτικά και τους άλλους επι­δρο­μείς. Κατά την κατα­σκευή τους, πρέ­πει να δίνε­ται προ­σοχή στα πόδια ή τα υπο­στη­ρίγ­ματα, στην περιοχή που θα ζει το κου­νέλι και στη στέγη και τα πλαϊνά που θα προ­σφέ­ρουν στο ζώο προ­στα­σία από τις και­ρι­κές συνθήκες.

Εικ. 16. Προ­ο­πτικό σχέ­διο διπλού κλου­βιού με παχνί και συρ­τα­ρωτή ταΐ­στρα (βλ. και εικ. 14). Τα πόδια είναι από καδρο­νάκι 5 Χ 5 εκ.

Εικ. 17. Ίδια κατα­σκευή με την εικ. 16, αλλά διώ­ροφη. Οι ακα­θαρ­σίες και τα ούρα από τον επάνω όροφο κυλούν στην κεκλιμ­μένη στέγη και πέφτουν στο πίσω μέρος.
Τα περισ­σό­τερα υπαί­θρια κλου­βιά στη­ρί­ζο­νται σε ξύλινα πόδια από δοκα­ράκι 5 Χ 5 εκ., που επι­τρέ­πουν να απο­μα­κρύ­νε­ται εύκολα η κοπριά, κρα­τάνε τα ζώα σε ένα βολικό για τη φρο­ντίδα τους ύψος και εμπο­δί­ζουν στα σκυ­λιά και τις γάτες να τα ενο­χλούν. Τα πόδια, αν είναι ξύλινα, πρέ­πει να έχουν υπο­στεί επε­ξερ­γα­σία ενα­ντίον του σαπί­σμα­τος. Επειδή θα βρί­σκο­νται στο έδα­φος, θα βρέ­χο­νται τόσο από την υγρα­σία του χώμα­τος όσο και από τα ούρα και το νερό των κου­νε­λιών. Το σάπι­σμα του ξύλου θα μειω­θεί, αν βάλουμε τού­βλα ή κάποιο παρό­μοιο υλικό κάτω από τα πόδια.

Εικ. 18. Για να μην ανε­βαί­νουν στα κλου­βιά ποντί­κια και φίδια, φτιά­ξετε σε κάθε πόδι του κλου­βιού ένα κώνο από τενεκέ στις δια­στά­σεις που δεί­χνει το σχέδιο.
Αν φτιά­ξουμε κώνους από λαμα­ρίνα και τους τυλί­ξουμε γύρω από κάθε πόδι σε κάποιο ύψος πάνω από το έδα­φος (εικ. 18), θα εμπο­δί­σουμε τα ποντί­κια, τους αρου­ραί­ους και τα φίδια να σκαρ­φα­λώ­νουν στα πόδια για να φτά­σουν στην τροφή των κου­νε­λιών ή στα ίδια τα ζώα. Αν έχετε πρό­βλημα με τα μυρ­μή­γκια, τυλίξτε στα πόδια πανιά και βρέξτε τα με μηχα­νέ­λαιο. Κι ακόμα καλύ­τερα, ρίξτε στα πανιά και κάποιο εντομοκτόνο.
Η κατα­σκευή των υπαί­θριων κλου­βιών εξαρ­τά­ται σε μεγάλο βαθμό από τα δια­θέ­σιμα υλικά και από το πόση προ­στα­σία χρειά­ζο­νται τα ζώα από τον καιρό και τους επι­δρο­μείς. Τα συνη­θέ­στερα υλικά είναι ένας συν­δυα­σμός ξύλου και συρ­μά­τι­νου πλέγ­μα­τος. Όπως και στα μεταλ­λικά κλου­βιά, πρέ­πει να χρη­σι­μο­ποιούμε κολ­λητό πλέγμα επειδή είναι αρκετά γερό για να κρα­τάει μέσα τα κου­νέ­λια και έξω τους επι­δρο­μείς (σκυ­λιά, αλε­πού­δες κλπ.) Αν θέλουμε τα πλαϊνά ή/και το πίσω μέρος του κλου­βιού να είναι συμπαγή, τότε χρη­σι­μο­ποιούμε λαμα­ρίνα ή ξύλο ή μοριο­σα­νίδα. Η χρήση γαλ­βα­νι­σμέ­νων καρ­φιών στις περιο­χές που θα είναι εκτε­θει­μέ­νες στον καιρό θα παρα­τεί­νει τη ζωή της μονά­δας. Και μην ξεχνάτε επί­σης ότι στα κου­νέ­λια αρέ­σει το ροκά­νι­σμα και πολύ γρή­γορα τρώνε κάθε ξύλο που μπο­ρούν να φτά­σουν. Γι’ αυτό τον λόγο, το ξύλο θα πρέ­πει να περιο­ρί­ζε­ται εκεί που δεν μπο­ρούν να φτά­σουν τα κου­νέ­λια ή, αν πρέ­πει να υπάρ­χει ξύλο κοντά στα κου­νέ­λια, να γίνε­ται συνε­χώς έλεγ­χος για να είμα­στε βέβαιοι ότι τα κου­νέ­λια δεν το ροκα­νί­ζουν. Επί­σης, βεβαιω­θήτε ότι τα κου­νέ­λια δεν πρέ­πει με κανέ­ναν τρόπο να ροκα­νί­σουν επε­ξερ­γα­σμένο ξύλο επειδή οι ουσίες που χρη­σι­μο­ποιού­νται στην επε­ξερ­γα­σία του ξύλου είναι συνή­θως τοξικές.
Τα υπαί­θρια κλου­βιά, ιδίως εκείνα που σχε­διά­ζο­νται από ανθρώ­πους που βάζουν κου­νέ­λια για πρώτη φορά, πολ­λές φορές είναι πολύ μεγάλα και γι’ αυτό δεν μπο­ρούν να καθα­ρί­ζο­νται καλά. Η καθα­ριό­τητα είναι σημα­ντική και τα κλου­βιά και οι εγκα­τα­στά­σεις εκτρο­φής πρέ­πει να έχουν σχε­δια­στεί ώστε να διευ­κο­λύ­νουν το καθά­ρι­σμα. Αν οι μονά­δες είναι πολύ μεγά­λες, τότε ο φρο­ντι­στής θα πρέ­πει να χώνε­ται μέσα στο κλουβί για να το καθα­ρί­σει. Οι ανά­γκες χώρου των κου­νε­λιών είναι οι ίδιες άσχετα από τον τύπο κλου­βιού. Γι’ αυτό δεν υπάρ­χει κανέ­νας λόγος τα κλου­βιά να είναι μεγα­λύ­τερα από 75 εκα­το­στά από εμπρός μέχρι πίσω και να μην μπο­ρεί κανείς να φτά­σει σε οποιο­δή­ποτε σημείο του κλου­βιού μέσα από την ανοι­χτή πόρτα.
Οι πόρ­τες των κλου­βιών πρέ­πει να είναι καλά φτιαγ­μέ­νες και να έχουν γερούς μεντε­σέ­δες. Πρέ­πει επί­σης να υπάρ­χει κάποιο είδος κλεί­στρου που δεν θα μπο­ρεί να ανοί­ξει από ένα τυχαίο άγγι­σμα ή από ένα σκύλο που πηδάει πάνω του. Μια κλάπα με κρίκο και λου­κέτο είναι ένας σίγου­ρος τρό­πος για την ασφά­λεια της πόρ­τας του κλουβιού.

Εικ. 19. Αν αφή­σουμε να χτυ­πάει ο ήλιος κατευ­θείαν την οροφή του κλου­βιού, ιδίως το καλο­καίρι, η θερ­μο­κρα­σία μέσα θα γίνει αφό­ρητη. Με ένα πρό­χειρο στέ­γα­στρο σκε­πα­σμένο με κλα­διά ή με μια κλη­μα­τα­ριά, η κατά­σταση ελέγ­χε­ται και τα κου­νέ­λια ζουν άνετα.
Η οροφή του κλου­βιού είναι πολύ σημα­ντική επειδή πρέ­πει να προ­στα­τεύει τα κου­νέ­λια από τον ήλιο και τη βροχή. Η οροφή πρέ­πει να εξέ­χει απ’ όλες τις πλευ­ρές έτσι ώστε ο αέρας να μην πηγαί­νει τη βροχή πάνω στα κου­νέ­λια. Κάποια πρό­βλεψη πρέ­πει επί­σης να υπάρ­χει για την προ­στα­σία των κου­νε­λιών από τη ζέστη που αντα­να­κλά­ται από την εκτε­θει­μένη στον ήλιο στέγη (εικ. 19). Αυτό μπο­ρεί, λόγου χάρη, να γίνει είτε απλώ­νο­ντας κλα­διά πάνω στην οροφή είτε μονώ­νο­ντας το εσω­τε­ρικό της ορο­φής (βεβαιω­θήτε πως τα κου­νέ­λια δεν μπο­ρούν να ροκα­νί­σουν τη μόνωση) είτε κατα­σκευά­ζο­ντας διπλή οροφή με κενό ανά­μεσα στα δύο στρώ­ματα είτε τοπο­θε­τώ­ντας το κλουβί κάτω από ένα δέντρο ή κάποια άλλη πηγή σκιάς.
Ο εξα­ε­ρι­σμός είναι πολύ σημα­ντι­κός για τα κου­νέ­λια, αλλά πρέ­πει να προ­σέ­ξετε ώστε τα κου­νέ­λια σας να μην εκτί­θε­νται σε κρύ­ους και υγρούς ανέ­μους. Ανά­λογα με τον τύπο κλου­βιού, ίσως χρεια­στεί να προ­σφέ­ρετε στα κου­νέ­λια κάποιο είδος προ­στα­σίας εκεί όπου είναι συχνοί οι κρύοι και υγροί άνε­μοι. Σε περιο­χές με δρι­μείς χει­μώ­νες, ίσως θα πρέ­πει να προ­βλέ­ψετε το κλεί­σιμο των ανοι­χτών πλευ­ρών του κλου­βιού με κάποιο φλαπ

Βασικός εξοπλισμός εκτροφής κουνελιών

 
Οι ταΐ­στρες σας και πώς να τις φτιάξετε

Εικόνα 1.
Η απλού­στερη ταΐ­στρα είναι ένας πήλι­νος κεσές ή ένα εμα­γιέ μπωλ. Αν έχετε δύο-τρεις κλω­βούς, δύο-τρεις ταΐ­στρες αυτού του τύπου φτά­νουν και περισ­σεύ­ουν, αρκεί να τις δένετε με σύρμα από τα πλαϊνά του κλω­βού για να μην τις ανα­πο­δο­γυ­ρί­ζουν τα κου­νέ­λια. Η λύση αυτή βέβαια επι­βάλ­λει καθη­με­ρινό καθά­ρι­σμα, καθώς τα κου­νέ­λια σας δεν πρό­κει­ται να τηρή­σουν τους κανο­νι­σμούς καθα­ριό­τη­τας! Η εικόνα 1 σας δίνει μια ιδέα τι θα συμ­βεί ύστερα από λίγες ώρες. Τρο­φές και σκου­πί­δια έχουν γίνει ένα μέσα στο μπωλ…

Εικόνα 2.
Αν όμως θέλετε μια πιο νοι­κο­κυ­ρε­μένη εγκα­τά­σταση ή αν έχετε έναν αριθμό κλω­βών που επι­βάλ­λει μεγα­λύ­τερη απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα, τότε θα πρέ­πει να σκε­φθείτε άλλες λύσεις, με πρώτη-πρώτη την αγορά έτοι­μων μεταλ­λι­κών ταϊ­στρών τύπου χοά­νης. Κάθε κατα­σκευα­στής προ­σφέ­ρει δικά του μεγέθη και σχέ­δια, αλλά όλες τοπο­θε­τού­νται εξω­τε­ρικά στο μπρο­στινό μέρος του κλω­βού και από ένα άνοιγμα στο δικτυωτό σύρμα του κλω­βού η χοάνη μπαί­νει μέσα στον κλωβό. Έτσι το γέμι­σμά τους με τροφή γίνε­ται χωρίς να χρειά­ζε­ται να ανοί­ξει η πόρτα του κλω­βού. Τα κου­νέ­λια έχουν πρό­σβαση στην τροφή από μέσα, δηλαδή από το στό­μιο της χοά­νης. Η εικόνα 2 δεί­χνει μια μεταλ­λική ταΐ­στρα με λεπτό πλέγμα στον πάτο για να πέφτει κάτω η σκόνη από τις τρο­φές και να μην ερε­θί­ζο­νται τα ρου­θού­νια των κουνελιών.

Εικόνα 3.
Στην εικόνα 3 παρου­σιά­ζουμε μια μεγα­λύ­τερη μεταλ­λική ταΐ­στρα. Προ­σέξτε τη θήκη για την καρ­τέλα του κου­νε­λιού στο πίσω μέρος της ταΐ­στρας. Αν θέλει κάποιος να κάνει σοβαρή εκτροφή κου­νε­λιών και να βελ­τιώ­νει συνε­χώς το κοπάδι του, θα πρέ­πει για κάθε ανα­πα­ρα­γω­γικό ζώο (κονι­κλο­μη­τέ­ρες και επι­βή­το­ρες) να τηρεί με αυστη­ρό­τητα καρ­τέλα με πλη­ρο­φο­ρίες κατα­γω­γής, ηλι­κίας, ανα­πα­ρα­γω­γι­κής από­δο­σης κλπ. Η εικόνα αυτή δει­χνει πώς τοπο­θε­τεί­ται η ταΐ­στρα τύπου χοά­νης στο κλουβί: Κόβουμε στο πλέγμα του κλω­βού ένα κατάλ­ληλο άνοιγμα απ’ όπου περ­νάει το κάτω μέρος της ταΐ­στρας και τη στη­ρί­ζουμε πάνω στον κλωβό με ένα σύρμα. Έτσι η ταΐ­στρα γεμί­ζει εύκολα απ’ έξω, ενώ το ζώο βρί­σκει εύκολα την τροφή του.

Εικόνα 4.
Η εικόνα 4 δεί­χνει πώς λει­τουρ­γεί η ταΐ­στρα τύπου χοά­νης. Η τροφή προ­στί­θε­ται απ’ έξω και όσο το κου­νέλι την κατα­να­λώ­νει, περισ­σό­τερη τροφή κατε­βαί­νει με τη βαρύτητα.
Παρα­καλώ μόνο μη με ρωτή­σετε ποιος φτιά­χνει ή που­λάει τέτοιες ταΐ­στρες γιατί έχουν περά­σει πολλά χρό­νια από τότε που ασχο­λιό­μουν μ’ αυτά τα πράγ­ματα. Θα πρέ­πει να κάνετε μόνοι σας τη σχε­τική έρευνα αγοράς.
Αν δεν μπο­ρείτε να βρείτε έτοι­μες ταΐ­στρες ή δεν θέλετε να ξοδέ­ψετε, υπάρ­χει και η λύση να τις κατα­σκευά­σετε εσείς ο ίδιος. Με σχέ­δια και οδη­γίες σας εξη­γούμε παρα­κάτω πώς μπο­ρούν να κατα­σκευα­στούν τέσ­σε­ρες τύποι χει­ρο­ποί­η­της ταΐστρας.
1. Ταΐ­στρα από μεγάλη κον­σέρβα. Κατα­σκευά­ζε­ται από ένα μεγάλο κυλιν­δρικό δοχείο – π.χ. του μισού κιλού καφέ ή κάποιο παρό­μοιο μέγε­θος. Χρη­σι­μο­ποιώ­ντας ένα ψαλίδι λαμα­ρί­νας, κάνουμε δύο τομές στο δοχείο σε σχήμα ανά­πο­δου L, όπως δεί­χνει το σχήμα της εικό­νας 5. Η πρώτη (κάθετη) τομή φτά­νει μέχρι τα 5 εκα­το­στά περί­που από τον πάτο. Η άλλη (ορι­ζό­ντια) τομή γίνε­ται παράλ­ληλα προς τον πάτο, κόβο­ντας λιγό­τερο από τη μισή περι­φέ­ρεια του δοχείου. Κατό­πιν ισιά­ζουμε το εν μέρει κομ­μένο τμήμα και στε­ρε­ώ­νουμε όσο περισ­σεύει (αφού το διπλώ­σουμε προς τα μέσα) στο τμήμα που παρα­μέ­νει χρη­σι­μο­ποιώ­ντας πρι­τσί­νια, βίδες ή συγκόλ­ληση. Διπλώ­νουμε επί­σης προς τα μέσα και το χεί­λος της κάτω (ορι­ζό­ντιας) τομής ώστε να μην κιν­δυ­νεύει το κου­νέλι να κοπεί όταν πάει να φάει. Η ταΐ­στρα που κατα­σκευά­ζουμε κατ’ αυτό τον τρόπο πρέ­πει να στε­ρε­ω­θεί στον κλωβό (είτε εσω­τε­ρικά είτε εξω­τε­ρικά) με σύρμα για να μην ανα­πο­δο­γυ­ρί­σει ή πέσει (βλ. εικόνα 6).

Εικόνα 5. Τα βήματα για να κατα­σκευά­σουμε την ταΐ­στρα. Αρι­στερά φαί­νε­ται πώς κόβουμε το δοχείο. Δεξιά δεί­χνουμε τι κάνουμε μετά το κόψιμο για να ολο­κλη­ρω­θεί η ταΐστρα.

Εικόνα 6. Είτε εσω­τε­ρικά του κλω­βού είτε εξω­τε­ρικά, η ταΐ­στρα πρέ­πει να στε­ρε­ω­θεί στα πλαϊνά του κλω­βού για να μένει στα­θερά στη θέση της.
από αδιά­βροχο ύφα­σμα ή πλα­στικό. Αλλά ποτέ μην κλεί­νετε εντε­λώς ένα κλουβί. Πρέ­πει πάντοτε να υπάρ­χει κάποιος εξα­ε­ρι­σμός για να διώ­χνει την αμμω­νία που συγκε­ντρώ­νε­ται από τα ούρα του ζώου.
Πώς θα ποτί­ζο­νται τα κου­νέ­λια σας

Όπως και με την τροφή, αν έχετε δύο-τρεις κλω­βούς κου­νε­λιών μόνο, οι ποτί­στρες σας μπο­ρούν να είναι πολύ απλές – ένας κερα­μι­κός κεσές ή ένα εμα­γιέ μπωλ. Η λύση αυτή βέβαια επι­βάλ­λει καθη­με­ρινό καθά­ρι­σμα και ανα­νέ­ωση του νερού και δέσιμο του μπωλ με σύρμα στα πλευρά του κλω­βού ώστε να μην το ανα­πο­δο­γυ­ρί­ζουν τα κουνέλια.

Αλλά αν έχετε περισ­σό­τε­ρους κλω­βούς ή ψάχνετε για μια πιο νοι­κο­κυ­ρε­μένη λύση, μπο­ρείτε να υιο­θε­τή­σετε τη λύση της εικό­νας 12. Μια ανα­πο­δο­γυ­ρι­σμένη μπου­κάλα ανα­ψυ­κτι­κού κατα­λή­γει μέσα σε ένα μεγάλο σαρ­δε­λο­κούτι τρο­φο­δο­τώ­ντας το συνε­χώς με νερό. Πώς λει­τουρ­γεί αυτή η λύση; Όταν τα κου­νέ­λια πιουν αρκετό νερό, η στάθμη του στο σαρ­δε­λο­κούτι χαμη­λώ­νει και ο αέρας περ­νάει στη μπου­κάλα με μπουρ­μπου­λή­θρες. Έτσι, η πίεση του αέρα μέσα στη μπου­κάλα αυξά­νε­ται και κατε­βαί­νει λίγο νερό μέσα στο σαρ­δε­λο­κούτι. Κι αυτό επα­να­λαμ­βά­νε­ται συνεχώς.

Εικόνα 12. Η μπου­κάλα με το νερό τοπο­θε­τεί­ται εξω­τε­ρικά του κλω­βού υπό γωνία και το στό­μιό της περ­νάει από ένα άνοιγμα μέσα στον κλωβό όπου βυθί­ζε­ται στο σαρ­δε­λο­κούτι. Όταν αλλά­ζουμε το νερό, ανα­πο­δο­γυ­ρί­ζουμε τη μπου­κάλα έχο­ντας το δάχτυλό μας στο στό­μιό της και τη βάζουμε στη θέση της. Θα χυθεί λίγο νερό, αλλά μόλις γεμί­σει το σαρ­δε­λο­κούτι, η ποτί­στρα μας σταθεροποιείται.

Εικόνα 13. Μια πιο νοι­κο­κυ­ρε­μένη εκδοχή της μπου­κά­λας ποτίστρας.

Εικόνα 14.

Ένα απλό αυτό­ματο σύστημα ποτί­σμα­τος. Όταν τα κου­νέ­λια που εκτρέ­φετε είναι παρα­πάνω από λίγα, αξί­ζει να σκε­φθείτε την εγκα­τά­σταση ενός αυτό­μα­τους συστή­μα­τος ποτί­σμα­τος. Αν και υπάρ­χουν πολ­λοί τύποι, όλα τα συστή­ματα αυτό­μα­του ποτί­σμα­τος βασί­ζο­νται στην παροχή νερού υπό χαμηλή πίεση, ενώ η ποτί­στρα είναι κάποιο είδος βαλ­βί­δας που το κου­νέλι μαθαί­νει αμέ­σως να χρη­σι­μο­ποιεί (Εικόνα 14). Οι ποτί­στρες των αυτό­μα­των συστη­μά­των είναι στην πραγ­μα­τι­κό­τητα απλές βαλ­βί­δες, όπου η πίεση του νερού σπρώ­χνει προς τα έξω ένα έμβολο και έτσι δεν βγαί­νει νερό. Το νερό βγαί­νει όταν το κου­νέλι σπρώ­ξει με τη γλώσσα του το έμβολο προς τα μέσα.

Εικόνα 15.

Σε όλα αυτά τα συστή­ματα, η χαμηλή πίεση εξα­σφα­λί­ζε­ται από μια μικρή δεξα­μενή με φλο­τέρ, σαν αυτό που υπάρ­χει στο καζα­νάκι της τουα­λέ­τας. Η πίεση του νερού στις ποτίστρες-βαλβίδες εξαρ­τά­ται από το ύψος που έχουμε τοπο­θε­τή­σει τη δεξα­μενή μας. Πρέ­πει να προ­σέ­χουμε ώστε η πίεση από τη μια μεριά να είναι αρκετή για να μη στά­ζουν οι βαλ­βί­δες, ενώ από την άλλη δεν θα τόσο μεγάλη που να εμπο­δί­ζει το κου­νέλι να πιέ­σει το έμβολο (Εικόνα 15). Αν δεν έχετε σαφείς οδη­γίες από τον κατα­σκευα­στή του συστή­μα­τός σας ή αν φτιά­χνετε το σύστημά σας εκ των ενό­ντων, μπο­ρείτε να βρείτε το ιδα­νικό σημείο πίε­σης ανε­βά­ζο­ντας ή κατε­βά­ζο­ντας τη δεξα­μενή. Η εικόνα 16 παρου­σιά­ζει ένα διά­γραμμα αυτό­μα­του συστή­μα­τος ποτίσματος.

Εικόνα 16. Ένας τρό­πος να οργα­νώ­σετε το αυτό­ματο σύστημα ποτί­σμα­τος των κου­νε­λιών σας. Αν και το συγκε­κρι­μένο σχέ­διο τοπο­θε­τεί τις σωλή­νες τρο­φο­δό­τη­σης στο πίσω μέρος των κλω­βών, συνι­στούμε οι σωλή­νες (και οι βαλ­βί­δες) να τοπο­θε­τού­νται στο εμπρός μέρος για καλύ­τερο έλεγχο και συντή­ρηση του συστή­μα­τος και ευκο­λό­τε­ρες επι­σκευές όταν χρειάζεται.


2. Ταΐ­στρα από τενεκέ λαδιού. Η τρο­πο­ποί­ηση ενός τενεκέ λαδιού (χωράει 5 γαλό­νια ή 22,73 λίτρα και παλιά τον λέγαμε γκα­ζο­τε­νεκέ) μας επι­τρέ­πει να κατα­σκευά­σουμε μια μεγάλη διπλή ταΐ­στρα κατάλ­ληλη κυρίως για κλω­βούς πάχυν­σης κου­νε­λιών – εκεί δηλαδή που έχουμε αρκετά κου­νέ­λια τα οποία ταΐ­ζουμε συνε­χώς για να μεγα­λώ­σουν γρή­γορα. Όπως δεί­χνει η εικόνα 7, αφού κόψουμε το καπάκι του τενεκέ με ένα ανοι­χτήρι κον­σέρ­βας, με ένα κοπίδι κάνουμε στον τενεκέ δύο ανοίγ­ματα (ένα εμπρός και ένα πίσω) ύψους 10 περί­που εκα­το­στών και μέσα στον τενεκέ τοπο­θε­τούμε δύο δια­χω­ρι­στικά από ξύλο και κοντρα­πλακέ ή μοριο­σα­νίδα. Τα δια­χω­ρι­στικά επι­τρέ­πουν στην κατα­σκευή να λει­τουρ­γεί σαν ταΐ­στρα τύπου χοά­νης από την οποία μπο­ρούν να τρώνε ταυ­τό­χρονα τέσ­σερα κου­νέ­λια. Ένα καπάκι που φτιά­χνουμε από μοριο­σα­νίδα με μεταλ­λι­κές υπο­δο­χές στις τέσ­σε­ρες γωνίες του επι­τρέ­πει να ασφα­λί­ζε­ται η τροφή. Η ταΐ­στρα αυτή υπο­χρε­ω­τικά τοπο­θε­τεί­ται μέσα στον κλωβό. Η εικόνα 8 δίνει τις τεχνι­κές λεπτο­μέ­ρειες (δια­στά­σεις κλπ.) για την κατα­σκευή της.

Εικόνα 7.Φαίνεται προ­ο­πτικά ο κομ­μέ­νος τενε­κές, το καπάκι από μοριο­σα­νίδα, τα δύο δια­χω­ρι­στικά και ο τρό­πος που τοπο­θε­τού­νται μέσα στον τενεκέ. Τα δύο λυγι­σμένα καρ­φιά, που κρα­τούν τα δια­χω­ρι­στικά στη θέση τους, είναι απαραίτητα.

Εικόνα 8. Οι τεχνι­κές λεπτο­μέ­ρειες για την κατα­σκευή της ταΐ­στρας από τενεκέ. Δίνο­νται όλες οι δια­στά­σεις. Προ­σέξτε ότι η λαμα­ρίνα που αφαι­ρεί­ται από τα ανοίγ­ματα που κάνουμε στον τενεκέ αξιο­ποιεί­ται σαν επέν­δυση του εμπρό­σθιου μέρους της σανί­δας κάθε δια­χω­ρι­στι­κού ούτως ώστε να μη μπο­ρούν να την ροκα­νί­ζουν τα κουνέλια.

3. Ταΐ­στρα από λαμα­ρίνα και μοριο­σα­νίδα. Μια πολύ πρα­κτική ταΐ­στρα τύπου χοά­νης, που μοιά­ζει αρκετά στη μορφή και τη λει­τουρ­γία με τις μεταλ­λι­κές ταΐ­στρες του εμπο­ρίου, και η οποία μπο­ρεί να κατα­σκευα­στεί από δύο κομ­μά­τια μοριο­σα­νί­δας και δύο κομ­μά­τια λαμα­ρί­νας. Η εικόνα 9 δεί­χνει τα σχή­ματα (και τις δια­στά­σεις) που πρέ­πει να έχουν τα υλικά. Οι λαμα­ρί­νες στε­ρε­ώ­νο­νται στις μοριο­σα­νί­δες με καρ­φά­κια. Η εικόνα 10 παρου­σιά­ζει την ταΐ­στρα μετά τη συναρ­μο­λό­γησή της.

Εικόνα 9. Τα σχή­ματα και οι δια­στά­σεις των υλι­κών της ταΐ­στρας. Στη λαμα­ρίνα Α, οι δια­κε­κομ­μέ­νες γραμ­μές σημαί­νουν πως σ’ αυτά τα σημεία η λαμα­ρίνα πρέ­πει να διπλω­θεί 90 μοί­ρες προς τα μέσα για να ενι­σχυ­θεί εκεί η κατα­σκευή. Στη λαμα­ρίνα Β, οι δια­κε­κομ­μέ­νες γραμ­μές δεί­χνουν πού πρέ­πει να γίνουν τα τσα­κί­σματα ώστε η λαμα­ρίνα να αγκα­λιά­σει σωστά τα δύο κομ­μά­τια μοριο­σα­νί­δας. Προ­σέξτε τα δύο πρώτα τσα­κί­σματα στην κορυφή: Το δεύ­τερο σχη­μα­τί­ζει το χεί­λος της ταΐ­στρας, ενώ το πρώτο-πρώτο δεί­χνει πού πρέ­πει να διπλω­θεί προς τα μέσα η λαμα­ρίνα ούτως ώστε να γίνει εντε­λώς λείο το χεί­λος και να προ­στα­τεύ­ο­νται τα κου­νέ­λια από πληγές.

Εικόνα 10. Η ταΐ­στρα συναρ­μο­λο­γη­μένη. Το μεγάλο κομ­μάτι λαμα­ρί­νας (Β) ξεκι­νάει από το πίσω μέρος, δημιουρ­γεί τον πάτο της ταΐ­στρας και κατα­λή­γει μπρο­στά στο χεί­λος της ταΐ­στρας. Το μικρό­τερο κομ­μάτι λαμα­ρί­νας (Α) σχη­μα­τί­ζει το μπρο­στά μέρος της ταΐ­στρας. Τα εκτε­θει­μένα σημεία της μοριο­σα­νί­δας πρέ­πει να καλυ­φθούν να λωρί­δες λαμα­ρί­νας για να προ­στα­τευ­θούν από το ροκά­νι­σμα των κουνελιών.

4. Μια δια­φο­ρε­τική ταΐ­στρα από λαμα­ρίνα και μοριο­σα­νίδα. Η εικόνα 11 παρου­σιά­ζει μια δια­φο­ρε­τική ταΐ­στρα φτιαγ­μένη από τα ίδια υλικά με την προη­γού­μενη. Η ταΐ­στρα αυτή είναι μεγα­λύ­τερη, κατα­σκευά­ζε­ται ευκο­λό­τερα και έχει το πλε­ο­νέ­κτημα ότι ο πάτος της είναι από λεπτή σήτα για να πέφτει κάτω η σκόνη της τροφή και να μην ερε­θί­ζο­νται τα ρου­θού­νια των κουνελιών.

Εικόνα 11. Η ταΐ­στρα αυτή γίνε­ται από τρία κομ­μά­τια λαμα­ρί­νας και τρία κομ­μά­τια μοριο­σα­νί­δας – δύο για τα πλαϊνά και ένα λοξά μέσα στην ταΐ­στρα για να κυλάει προς τα εμπρός η τροφή. Η συναρ­μο­λό­γηση γίνε­ται και εδώ με καρ­φά­κια. Μ’ αυτό το σχέ­διο είναι πολύ πιο εύκολο να κόψουμε τη μοριο­σα­νίδα για τα πλαϊνά (κάθε­τες τομές). Προ­σέξτε ότι και εδώ τα εκτε­θει­μένα στα δόντια των κου­νε­λιών σημεία προ­στα­τεύ­ο­νται με λωρί­δες λαμαρίνας.


Μια ζεστή φωλιά για τις κου­νέ­λες σας

Εικόνα 17. Μια ευτυ­χής κονι­κλο­μαμά ποζά­ρει μέσα σε μια φωλιά ανοι­χτού τύπου.

Οι φωλιές είναι ένα απα­ραί­τητο εργα­λείο του κονι­κλώνα σας. Χωρίς αυτές, η κου­νέλα στον κλωβό δεν έχει τα μέσα να φτιά­ξει μια ικα­νο­ποι­η­τική φωλιά για τα νεο­γνά της (βλ. εικόνα 17). Η φωλιά ουσια­στικά απο­τε­λεί στοι­χείο του κλω­βού της κονι­κλο­μη­τέ­ρας και γι’ αυτό πρέ­πει να λάβετε υπ’ όψη την ανά­γκη μιας φωλιάς όταν σχε­διά­ζετε ή αγο­ρά­ζετε τους κλω­βούς σας. Μπο­ρείτε, λόγου χάρη, να επι­λέ­ξετε τη λύση μιας υπο­δα­πέ­διας φωλιάς, όπου η κου­νέλα κατε­βαί­νει στη φωλιά από μια τρύπα στο δάπεδο του κλω­βού. Αλλά μια τέτοια λύση είναι πολύ­πλοκη και δημιουρ­γεί προ­βλή­ματα στον καθα­ρι­σμό του κλω­βού. Είναι πολύ καλύ­τερο να επι­λέ­ξετε τη λύση της κινη­τής φωλιάς, η οποία αφαι­ρεί­ται για καθα­ρι­σμό και φύλαξη όταν η κου­νέλα δεν τη χρειά­ζε­ται. Βεβαίως, η τοπο­θέ­τηση και η αφαί­ρεση της φωλιάς από τον κλωβό επι­βάλ­λει να είναι αρκετά μεγάλη πόρτα ώστε να μπο­ρεί να περ­νάει. Προ­τεί­νουμε εδώ δύο τύπους χει­ρο­ποί­η­της φωλιάς που μπο­ρείτε να κατα­σκευά­σετε εύκολα.

1. Φωλιά κλει­στού τύπου. Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα, ένα ξύλινο κουτί με μικρό άνοιγμα από το οποίο χωράει να περνά η κου­νέλα. Για πολύ ψυχρές περιο­χές είναι η καλύ­τερη λύση. Η εικόνα 18 δεί­χνει προ­ο­πτικά αυτή τη φωλιά που μπο­ρεί να κατα­σκευα­στεί από παλιές σανί­δες ή μοριο­σα­νίδα. Η εικόνα 19 σας δίνει τις τεχνι­κές λεπτομέρειες.

Εικόνα 18. Φωλιά κλει­στού τύπου. Το πλε­ο­νέ­κτημά της είναι πως έχει δια­στά­σεις μικρό­τε­ρες της φωλιάς ανοι­χτού τύπου.

Εικόνα 19. Δια­στά­σεις και τρό­πος κατα­σκευής φωλιάς κλει­στού τύπου.

2. Φωλιά ανοι­χτού τύπου. Κατά τη γνώμη μου, η γενικά καλύ­τερη λύση. Γίνε­ται κι αυτή από σανί­δες ή μοριο­σα­νίδα και έχει αρκετά μεγάλο άνοιγμα που επι­τρέ­πει να βλέ­πουμε τα νεο­γνά όταν η μητέρα βγαί­νει για να φάει. Επί­σης καθα­ρί­ζε­ται εύκολα – πράγμα πολύ σημα­ντικό. Η εικόνα 20 δεί­χνει αυτή τη φωλιά και τις δια­στά­σεις της.

Εικόνα 20. Φωλιά κλει­στού τύπου. Προ­ο­πτικό σχέ­διο και διαστάσεις.

Η διατροφή των κουνελιών

Το κου­νέλι είναι ένα εκπλη­κτικό ζώο τόσο από την πλευρά της ανα­πα­ρα­γω­γι­κής του από­δο­σης όσο και από την πλευρά της ποιό­τη­τας του κρέ­α­τος που μας προ­σφέ­ρει. Γι’ αυτό πρέ­πει να δίνουμε στην δια­τροφή των κου­νε­λιών μας όλη την προ­σοχή και επι­μέ­λεια που τους αξίζει.
Για να δούμε την ανα­πα­ρα­γω­γική υπε­ροχή του κου­νε­λιού, ας συγκρί­νουμε μια γου­ρούνα, μια αγε­λάδα ελεύ­θε­ρης βοσκής και μια κου­νέλα. Οι τυπι­κές ανα­πα­ρα­γω­γι­κές απο­δό­σεις αυτών των τριών ζώων παρου­σιά­ζο­νται παρα­κάτω στον πίνακα 1.
Μια γου­ρούνα με βάρος 200 περί­που κιλά προ­σφέ­ρει κατά μέσο όρο δύο γέν­νες τον χρόνο και 16 συνο­λικά γου­ρου­νά­κια. Σε ηλι­κία απο­γα­λα­κτι­σμού, τα 16 αυτά ζώα ζυγί­ζουν γύρω στα 200 κιλά. Με άλλα λόγια, μια γου­ρούνα μας προ­σφέ­ρει κάθε χρόνο το 100% του βάρους της σε και­νούρ­για ζώα. Από την άλλη πλευρά, μια αγε­λάδα 500 περί­που κιλών μας προ­σφέ­ρει ένα μοσχάρι τον χρόνο που όταν φτά­σει το ένα έτος ζυγί­ζει περί­που 200 κιλά – δηλαδή η ανα­πα­ρα­γω­γική από­δοση της αγε­λά­δας είναι το 40% του βάρους της.
Μια κου­νέλα όμως με βάρος 5,5 κιλά προ­σφέ­ρει κατά μέσο όρο 4 γέν­νες τον χρόνο και συνο­λικά 30 κου­νε­λά­κια που τη στιγμή του απο­γα­λα­κτι­σμού τους ζυγί­ζουν γύρω στα 60 κιλά. Δηλαδή, η ανα­πα­ρα­γω­γική από­δοση μιας κου­νέ­λας είναι 1.100% του σωμα­τι­κού της βάρους!
Πίνα­κας 1. Σύγκριση της ανα­πα­ρα­γω­γι­κής από­δο­σης τριών ειδών ζώων
ΖώοΓέν­νεςΝεο­γνάΕνή­λικο βάροςΑπό­δοση
Κου­νέλα (5,5 κιλά)43060 κιλά1.100%
Γου­ρούνα (200 κιλά)216200 κιλά100%
Αγε­λάδα (500 κιλά)-1200 κιλά40%
Αλλά η ασυ­να­γώ­νι­στη ανα­πα­ρα­γω­γική ικα­νό­τητα του κου­νε­λιού συνο­δεύ­ε­ται και από την υψηλή ποιό­τητα του κρέ­α­τός του. Το κου­νε­λί­σιο κρέας είναι λευκό, με λεπτή υφή και φίνα γεύση. Περιέ­χει λιγό­τερη πρω­τε­ΐνη από το χοι­ρινό και το κοτό­πουλο, αλλά περισ­σό­τερη από το μοσχάρι ή το αρνί. Τα εξαι­ρε­τικά αυτά χαρα­κτη­ρι­στικά του κου­νε­λιού επι­βάλ­λουν να δώσουμε ιδιαί­τερη προ­σοχή στη δια­τροφή του.
Χορ­το­νομή και pellets

Τα κου­νέ­λια προ­τι­μούν τους μικρό­τε­ρους κόκ­κους αριστερά.
Μπο­ρείτε να δια­τρέ­φετε τα κου­νέ­λια σας είτε με σανό και φρέ­σκα χορ­τά­ρια και λαχα­νικά που μαζεύ­ετε από τον κήπο σας και τα χωρά­φια ή με βιο­μη­χα­νικά παρα­σκευα­σμέ­νους κόκ­κους (pellets). Και οι δύο μέθο­δοι, εάν εφαρ­μό­ζο­νται σωστά, προ­σφέ­ρουν στα κου­νέ­λια επαρκή θρε­πτικά στοι­χεία για την αντι­με­τώ­πιση των δια­τρο­φι­κών τους ανα­γκών για συντή­ρηση, ανά­πτυξη, ανα­πα­ρα­γωγή και γαλα­κτο­φο­ρία. Πάντως, το καθη­με­ρινό πρό­βλημα θα είναι αφ’ ενός η μετ’ εμπο­δίων επι­τό­πια προ­μή­θεια χορ­το­νο­μής αφ’ ετέ­ρου το κόστος αγο­ράς των κόκ­κων. Η ιδα­νική λύση είναι ο συν­δυα­σμός χορ­το­νο­μής και συμπυ­κνω­μέ­νης τρο­φής σε κόκ­κους σε ένα οικο­νο­μικό σύστημα δια­τρο­φής που προ­σφέ­ρει πολυ­το­κία και υψηλή γαλα­κτο­φο­ρία στις κονι­κλο­μη­τέ­ρες και ταχύ­τατη ανά­πτυξη στα νεαρά κου­νέ­λια που εκτρέ­φο­νται για το κρέας τους.

Χοντρο­κομ­μέ­νος σανός και ψιλο­κομ­μέ­νος σανός. Προ­σέξτε πόσο μικρά είναι τα σωμα­τί­δια του ψιλο­κομ­μέ­νου σανού.
Οι βιο­μη­χα­νικά παρα­σκευα­σμέ­νες τρο­φές είναι ένας συν­δυα­σμός δια­φο­ρε­τι­κών συστα­τι­κών που ανα­μει­γνύ­ο­νται και καλύ­πτουν τις καθη­με­ρι­νές δια­τρο­φι­κές απαι­τή­σεις των κου­νε­λιών. Για να γίνει πιο οικο­νο­μική η εκτροφή, δεν τις χρη­σι­μο­ποιούμε μόνες τους, αλλά σε συν­δυα­σμό με τον σανό και το χορ­τάρι που μπο­ρούμε μόνοι μας να εξα­σφα­λί­σουμε τοπικά (παρα­δείγ­μα­τος χάρη, τρι­φύλλι, φύλλα μου­ριάς κ.ά.). Η τοπική αυτή χορ­το­νομή είναι πολύ καλή τροφή και καλύ­πτει τις δια­τρο­φι­κές ανά­γκες στις κου­νέ­λες που δεν κυο­φο­ρούν ή θηλά­ζουν, στους κού­νε­λους και στα ζώα που προ­ο­ρί­ζο­νται να αντι­κα­τα­στή­σουν γηραιό­τερα ζώα. Προ­ϋ­πό­θεση βέβαια είναι να βρί­σκε­ται σε σωστό σημείο ωρί­μαν­σης και να χορη­γεί­ται σε σωστούς συν­δυα­σμούς. Δυστυ­χώς, η τοπική χορ­το­νομή δεν είναι αρκετά θρε­πτική για να καλύ­ψει τις ανά­γκες σε πρω­τε­ΐ­νες, ενέρ­γεια και βιτα­μί­νες στις κου­νέ­λες που κυο­φο­ρούν ή θηλά­ζουν. Τα ζώα αυτά χρειά­ζο­νται περισ­σό­τερα θρε­πτικά στοι­χεία από αυτά που βρί­σκο­νται ακόμα και στους καλύ­τε­ρους συν­δυα­σμούς σανού και φρέ­σκων χορ­τα­ριών. Πρέ­πει να συμπλη­ρώ­νουμε την τροφή τους με συγκε­κρι­μέ­νες ποσό­τη­τες τρο­φής σε κόκκους.
Τρο­φές
Εμπο­ρικά παρα­σκευα­σμέ­νοι κόκ­κοι. Η κατάλ­ληλη τροφή για έγκυες και θηλά­ζου­σες κου­νέ­λες. Αν δεν μπο­ρείτε να βρείτε κόκ­κους (π.χ. κου­νε­λίνη) στην περιοχή σας, τότε αγο­ρά­στε ένα γενι­κής χρή­σεως μείγμα τρο­φής για ζώα και ταΐ­στε μ’ αυτό τις έγκυες και θηλά­ζου­σες κου­νέ­λες σας.
Χορ­το­νομή. Όταν μαζεύ­ετε χορ­το­νομή για τα κου­νέ­λια σας, δεν απαι­τεί­ται περισ­σό­τε­ρος χρό­νος για να δια­λέ­ξετε τα καλύ­τερα χορ­τά­ρια και λαχα­νικά – γι’ αυτό δια­λέξτε τα καλύ­τερα. Ψάξτε για νεαρά και τρυ­φερά χορ­τά­ρια και λαχα­νικά που βρί­σκο­νται στο στά­διο ανά­πτυ­ξης, όταν δηλαδή τα φυτά αυτά είναι πιο θρεπτικά.
Οι ίνες, αν και δεν προ­σφέ­ρουν πολλά θρε­πτικά συστα­τικά, είναι πολύ σημα­ντι­κές στη δια­τροφή των κου­νε­λιών. Διευ­κο­λύ­νουν τη διέ­λευση των τρο­φών από το γαστρε­ντε­ρικό σύστημα των κου­νε­λιών και είναι απα­ραί­τη­τες για τη σωστή λει­τουρ­γία του τυφλού εντέ­ρου. Η βασική πηγή ινών για τα περισ­σό­τερα κου­νέ­λια είναι το τρι­φύλλι. Όσο περισ­σό­τερο αυξά­νε­ται το ποσο­στό ινών σε ένα μείγμα τρο­φής, τόσο μειώ­νο­νται τα ενερ­γειακά επί­πεδα και το αντί­στροφο. Ρόλο παί­ζει επί­σης το μήκος των ινών που χορη­γού­νται στα κου­νέ­λια – δηλαδή αν είναι μακριές ή ψιλο­κομ­μέ­νες. Οι ψιλο­κομ­μέ­νες ίνες μπο­ρούν να δια­κό­ψουν τον δια­χω­ρι­σμό των δια­λυ­τών και μη δια­λυ­τών σωμα­τι­δίων στο πεπτικό σύστημα των κου­νε­λιών και αυτό να οδη­γή­σει σε από­φραξη του τυφλού εντέ­ρου με ένα υλικό που μοιά­ζει με λάσπη. Συμπέ­ρα­σμα: Όταν δίνετε τρι­φύλλι ή άλλο σανό στα κου­νέ­λια σας, μην το ψιλο­κό­βετε πολύ.
Αλάτι. Είναι καλό να αφή­νετε λίγο αλάτι μέσα σε κάθε κλουβί κου­νε­λιών. Το αλάτι είναι πολύ σημα­ντικό τρό­φιμο και χωρίς επαρ­κείς ποσό­τη­τες αλα­τιού στη δια­τροφή τους τα νεαρά κου­νέ­λια δεν μεγα­λώ­νουν σωστά, οι θηλά­ζου­σες κου­νέ­λες δεν παρά­γουν αρκετό γάλα για τα νεο­γνά τους και οι κού­νε­λοι δεν είναι πολύ καλοί στην αναπαραγωγή.
Νερό. Πάντοτε πρέ­πει να βάζετε καθαρό, φρέ­σκο νερό μπρο­στά στα κου­νέ­λια σας. Χωρίς νερό, οι θηλά­ζου­σες κου­νέ­λες δεν παρά­γουν αρκετό γάλα και τα νεαρά ζώα σε ανά­πτυξη δεν τρώνε αρκετή τροφή ώστε να μεγα­λώ­νουν όσο γρή­γορα θα έπρεπε.
Πώς να ταΐ­ζετε τα ζώα σας

Θηλά­ζου­σες κου­νέ­λες και νεο­γνά. Μετά τον τοκετό, αρχί­στε να δίνετε καθη­με­ρινά στην κου­νέλα 115 με 170 γραμ­μά­ρια τρο­φής σε κόκ­κους (pellets) και βαθ­μιαία αυξή­στε την ποσό­τητα έως ότου μέσα σε μια εβδο­μάδα η κου­νέλα θα τρώει όσα pellets θέλει. Κανο­νικά, οι κου­νέ­λες μέχρι να γίνουν τριών εβδο­μά­δων τα κου­νε­λά­κια τρώνε 230 μέχρι 450 γραμ­μά­ρια τη μέρα. Η ποσό­τητα που τρώει καθη­με­ρινά η κου­νέλα εξαρ­τά­ται από το μέγε­θός της (αν ανή­κει δηλαδή σε μεσαία ή μεγάλη ράτσα κου­νε­λιών) και τον αριθμό των νεο­γνών της. Μετά από τις τρεις εβδο­μά­δες, η κου­νέλα και τα μικρά της κατα­να­λώ­νουν καθη­με­ρινά μέχρι 1.350 γραμ­μά­ρια pellets). Αν όμως παράλ­ληλα δίνουμε στην κου­νέλα φρέ­σκια, τρυ­φερή χορ­το­νομή, η καθη­με­ρινή κατα­νά­λωση τρο­φής σε κόκ­κους θα είναι περί­που η μισή, και συγκε­κρι­μένα 115 με 230 γραμ­μά­ρια τις πρώ­τες τρεις εβδο­μά­δες και 680 γραμ­μά­ρια μετά την τρίτη εβδο­μάδα. Αμέ­σως μετά τον απο­γα­λα­κτι­σμό, η τροφή σε κόκ­κους πρέ­πει να μειω­θεί σε 55 με 85 γραμ­μά­ρια καθη­με­ρινά κι αυτό να συνε­χι­στεί μέχρι να λήξει η γαλακτοφορία.
Ώρι­μοι αρσε­νι­κοί και κου­νέ­λες σε ανά­παυση. Τα ζώα αυτά πρέ­πει καθη­με­ρινά να έχουν ελεύ­θερη πρό­σβαση σε φρέ­σκια χορ­το­νομή. Εάν όμως τα χορ­τά­ρια και τα λαχα­νικά που τους χορη­γού­νται είναι κακής ποιό­τη­τας και ξηρά, τότε πρέ­πει να έχουν ένα συμπλή­ρωμα 30 με 60 γραμ­μα­ρίων τρο­φής σε κόκ­κους καθη­με­ρινά παράλ­ληλα με τη χορ­το­νομή τους. Για να συνε­φέ­ρουμε πολύ παρα­γω­γι­κές κου­νέ­λες (δηλαδή κου­νέ­λες πολύ­το­κες και με νεο­γνά μεγά­λου βάρους), ίσως είναι ανα­γκαίο να τους χορη­γούμε πάνω από 30 με 60 γραμ­μά­ρια pellets. Σ’ αυτές τις περι­πτώ­σεις, ο μόνος κρι­τής είναι τα μάτια και τα χέρια σας. Παρα­κο­λου­θήτε τακτικά την κου­νέλα και σηκώ­νετέ την κάθε τόσο για να δείτε αν κερ­δί­ζει το βάρος που έχασε όταν θήλαζε τα μικρά της.
Έγκυες κου­νέ­λες. Οι έγκυες κου­νέ­λες δεν πρέ­πει να παχαί­νουν πολύ. Μην τους δίνετε περισ­σό­τερα από 80 με 115 γραμ­μά­ρια τρο­φής σε κόκ­κους τη μέρα. Αν όμως η χορ­το­νομή που τους χορη­γείτε είναι καλής ποιό­τη­τας, τότε η ποσό­τητα των pellets που τρώνε μπο­ρεί να μειω­θεί σε 45 με 60 γραμ­μά­ρια τη μέρα.
Κου­νέ­λια σε ανά­πτυξη. Τα κου­νέ­λια που βρί­σκο­νται στην ανά­πτυξη πρέ­πει να έχουν όσα pellets και όση χορ­το­νομή θέλουν. Όπως και στην περί­πτωση της θηλά­ζου­σας κου­νέ­λας, αν η χορ­το­νομή είναι κακής ποιό­τη­τας, τότε πρέ­πει να τους δίνουμε περισ­σό­τερα pellets. Το καλύ­τερο πρό­γραμμα δια­τρο­φής γι’ αυτά τα ζώα είναι να έχουν συνε­χώς μπρο­στά τους τροφή σε κόκ­κους. Μόνο με χορ­το­νομή δεν μπο­ρείτε να έχετε αρκετά γρή­γορα έτοιμα για κατα­νά­λωση κουνέλια.
Νεα­ροί κού­νε­λοι και νεα­ρές κου­νέ­λες. Είναι ζώα αντι­κα­τά­στα­σης και πρέ­πει να έχουν πλήρη δια­τροφή σε pellets και χορ­το­νομή μέχρι να γίνουν τρεισήμισι-τεσσάρων μηνών. Όταν φτά­σουν σ’ αυτή την ηλι­κία, πρέ­πει να δια­τρέ­φο­νται έτσι ώστε να γίνουν σωστά ανα­πα­ρα­γω­γικά ζώα. Και πάλι αφή­στε τα μάτια και τα χέρια σας να κρί­νουν. Πρέ­πει να θυμό­σα­στε ότι τα ανα­πα­ρα­γω­γικά σας ζώα πρέ­πει να είναι εύσαρκα αλλά όχι πολύ παχιά. Όσο θα μπο­ρείτε να νιώ­θετε στα δάχτυλά σας τα πλευρά τους, τα ζώα σας θα είναι σε καλή κατάσταση.

Μερι­κές προ­τά­σεις δια­τρο­φής για τα κου­νέ­λια σας
Σανός
  • Άχυρο δια­θέ­σιμο συνε­χώς για υγιή έντερα και κανο­νικά δόντια.
  • Το τρι­φύλλι είναι καλό για τα κου­νε­λά­κια και τα αδύ­νατα ή ηλι­κιω­μένα κουνέλια.
  • Μην απο­θη­κεύ­ετε τον σανό σε σφρα­γι­σμένα δοχεία και ελέγ­ξτε για μού­χλα ή έντομα πριν τον δώσετε στα ζώα.
Νερό
  • Οι άνθρω­ποι πολ­λές φορές ξεχνάνε πόσο σημα­ντικό είναι το νερό. Τα κου­νέ­λια σας πρέ­πει να έχουν πάντοτε μπρο­στά τους καθαρό νερό.
  • Βάλτε το νερό σε πήλινο πιάτο ή μπολ ή σε ανα­πο­δο­γυ­ρι­σμένη μπου­κάλα που δεν έχει βουλώσει.
  • Μερικά κου­νέ­λια προ­τι­μούν να πίνουν νερό από ένα βαρύ πήλινο μπολ.
Τροφή σε κόκκους
  • Βλέπε παρα­πάνω.
Λαχα­νικά
  • Μια κούπα περί­που πλυ­μένα λαχα­νικά τη μέρα,
  • Συνη­θί­στε σιγά σιγά τα κου­νέ­λια σας στα λαχα­νικά για να μειώ­σετε την πιθα­νό­τητα διάρροιας.
Κου­νε­λο­κε­ρά­σματα
  • Φρούτα σε πολύ μικρές ποσό­τη­τες (περί­που μια κου­τα­λιά της σούπας).
  • Απο­φεύ­γετε τα κρά­κερς, τα cereals και τα γλυ­κί­σματα επειδή παχαί­νουν και προ­κα­λούν εντε­ρι­κές διαταραχές.
Μερικά λαχα­νικά και φρούτα ασφαλή για τα κουνέλια
  • Άνη­θος
  • Αντίδι
  • Αχλάδι
  • Βασι­λι­κός
  • Βατό­μουρα
  • Δυό­σμος
  • Καρότο
  • Κατι­φές
  • Λάχανο
  • Μαϊ­ντα­νός
  • Μάραθο
  • Μαρούλι
  • Μήλο (χωρίς κουκούτσια)
  • Μπα­νάνα
  • Μπρό­κολο
  • Μαν­τζου­ράνα
  • Νερο­κάρ­δαμο
  • Πεπόνι
  • Ραδίκι
  • Ροδά­κινο
  • Σέλινο (κοντο­κομ­μένα κομμάτια)
  • Σινάπι
  • Σπα­νάκι
  • Στα­φύλι
  • Τρι­φύλλι
  • Φρά­ουλα
  • Φύλ­λωμα παντζαριού
  • Φύλ­λωμα ραπανιού



Οι ποικιλίες των κουνελιών

Τα κου­νέ­λια είναι ένα είδος με πολ­λές χαρα­κτη­ρι­στι­κές ποι­κι­λίες, που έχουν ανα­πτυ­χθεί από γενιές εκτρο­φέων με συγκε­κρι­μέ­νους στό­χους: Για κρέας, για γούνα, για μαλλί, για συντρο­φιά. Όταν μια ποι­κι­λία στα­θε­ρο­ποιεί­ται, τότε μπο­ρεί να ανα­γνω­ρι­στεί από τους επί­ση­μους φορείς των εκτρο­φέων μέσα από τυπι­κές διαδικασίες.
Παρου­σιά­ζουμε εδώ ένα κατά­λογο των σημα­ντι­κό­τε­ρων ποι­κι­λιών κου­νε­λιών που ανα­γνω­ρί­ζο­νται από τις ενώ­σεις Αμε­ρι­κα­νών και Βρε­τα­νών εκτρο­φέων. Κάντε κλικ πάνω στις εικό­νες για να τις δείτε μεγαλύτερες.
Αmerican
Αμερικής

Βάρος ενη­λί­κων: 4,1–5,44 κιλά.
Χρώμα: Λευκό ή μπλε.
Πρό­κει­ται για μια παλιά αμε­ρι­κα­νική ποι­κι­λία που εκτρέ­φε­ται για το κρέας της. Σήμερα βρί­σκε­ται υπό εξαφάνιση.
American Sable
Αμε­ρι­κής Σκουρόχρωμο

Βάρος ενη­λί­κων: 3,2–3,4 κιλά.
Χρώμα: Βαθύ καφέ-λαδί, πολύ σκούρο στο πρό­σωπο και τα άκρα, ανοι­χτό­τερο στο υπό­λοιπο σώμα.
Εκτρέ­φε­ται για το κρέας του.
English Angora
Αγγλικό Ανγκορά

Βάρος ενη­λί­κων: 1,0–3,4 κιλά.
Χρώ­ματα: Πολλά. Πάντως όλα τα χρώ­ματα του μαλ­λιού είναι πολύ παλ.
Βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό: Το φίνο, απαλό μαλλί του που φτά­νει σε μήκος τα 12,5 εκα­το­στά. Όλα τα σημεία του σώμα­τος του κου­νε­λιού καλύ­πτο­νται από μαλλί, εκτός από το πρό­σωπο.
Εκτρέ­φε­ται για το μαλλί του.
French Angora
Γαλ­λικό Ανγκορά

Βάρος ενη­λί­κων: 3,4–4,77 κιλά.
Χρώ­ματα: Πολλά. Τα χρώ­ματα του μαλ­λιού είναι πολύ παλ.
Βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό: Το μαλλί έχει μήκος 10 περί­που εκα­το­στά και δεν καλύ­πτει το κεφάλι και τα αυτιά.
Εκτρέ­φε­ται για το μαλλί του.
Giant Angora
Ανγκορά Γίγας

Βάρος ενη­λί­κων: 4,31 κιλά και άνω (δεν υπάρ­χει ανώ­τατο βάρος).
Χρώμα: Λευκό με κόκ­κινα μάτια (αλμπίνο).
Βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό: Γιγά­ντιο μέγε­θος, φου­ντωτό με τού­φες μαλ­λιού στα αυτιά.
Εκτρέ­φε­ται για το μαλλί του.
Angora Satin
Σατι­νέ­νιο Ανγκορά

Βάρος ενη­λί­κων: 2,95–4,31 κιλά.
Χρώ­ματα: Πολλά. Τα χρώ­ματα του μαλ­λιού είναι πολύ παλ.
Βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό: Το μαλλί είναι φίνο, απαλό και λαμπερό. Η λάμψη είναι εμφα­νής σε ολό­κληρο το σώμα, ακόμα και στο κεφάλι και τα αυτιά, τα οποία δεν είναι πολύ μαλ­λιαρά.
Εκτρέ­φε­ται για το μαλλί του.
Argente Bleu
Ασημί μπλε

Βάρος ενη­λί­κων: 2,70 κιλά.
Χρώμα: Ασημί με ομοιό­μορφα δια­νε­μη­μέ­νες σκού­ρες μπλε τρί­χες. Μπλε μάτια.
Βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό: Γούνα πολύ πυκνή, μετα­ξέ­νια και γυα­λι­στερή, κολ­λη­μένη στο σώμα, με μήκος τρι­χών 1,90 έως 2,54 εκα­το­στά.
Εκτρέ­φε­ται για τη γούνα του.
Belgian Hare
Βελ­γι­κός Λαγός

Βάρος ενη­λί­κων: 2,72–4,31 κιλά.
Χρώμα: Πλού­σιο, λαμπερό, βαθύ κόκ­κινο με καφετί ή καστα­νές σκιές.
Βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό: Λεπτό καμπυ­λωτό σώμα, μοιά­ζει με λαγό.
Blanc de Hotot
Λευκό του Οτότ

Βάρος ενη­λί­κων: 3,63–4,99 κιλά.
Χρώμα: Εντε­λώς λευκό του χιο­νιού, εκτός από ένα μαύρο στε­φάνι πάχους 3 χιλιο­στών γύρω από τα μάτια. Τα μάτια είναι καφέ.
Βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό: Το μαύρο στε­φάνι γύρω από τα μάτια.
Εκτρέ­φε­ται για το κρέας του.
Dwarf Hotot
Νάνος Οτότ

Βάρος ενη­λί­κων: 1,36 κιλά το ανώ­τατο.
Χρώμα: Καθαρό λευκό, εκτός από ένα μαύρο στε­φάνι πάχους 2 χιλιο­στών γύρω από τα μάτια. Τα μάτια είναι καφέ.
Βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό: Το στε­φάνι γύρω από τα μάτια.
British Giant
Γίγας Βρετανίας

Ελά­χι­στο βάρος ενη­λί­κων: Κού­νε­λοι 5,67 κιλά, κου­νέ­λες 6,12 κιλά.
Χρώ­ματα: Καφέ-γκρι με ιρι­δι­σμούς, επί­σης λευκό, σκούρο γκρι ή μπλε.
Βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά: Παχιά και πολύ πυκνή γούνα με τρί­χες 1,9 έως 2,54 εκα­το­στά, πλατύ κεφάλι, όρθια αυτιά.
Εκτρέ­φε­ται για τη γούνα του.
Californian
Καλιφόρνιας

Βάρος ενη­λί­κων: Κού­νε­λοι 3,4–4,4 κιλά, κου­νέ­λες 3,4–4,76 κιλά.
Χρώ­ματα: Το σώμα είναι εντε­λώς λευκό με σοκο­λα­τιά, μπλε ή σκούρα μωβ σημά­δια στη μύτη, τα αυτιά, τα πόδια και την ουρά.
Βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό: Πυκνή γούνα με διά­σπαρ­τες παχιές μακριές τρί­χες. Η γούνα είναι τόσο πυκνή που αν την ανα­ση­κώ­σουμε με το χέρι προς οια­δή­ποτε κατεύ­θυνση, επι­στρέ­φει αμέ­σως στη θέση της.
Εκτρέ­φε­ται για τη γούνα και το κρέας του.
Champagne d’Argent
Σαμπάνι ντ’ Αρζάν

Βάρος ενη­λί­κων: 4,0–5,44 κιλά.
Χρώμα: Γαλα­ζωπό λευκό με διά­σπαρ­τες μακριές κατά­μαυ­ρες τρί­χες που δημιουρ­γούν την εντύ­πωση μαυ­ρι­σμέ­νου αση­μιού.
Βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό: Το χρώμα του.
Checkered Giant
Κηλι­δω­τός Γίγας

Βάρος ενη­λί­κων: 5,44 κιλά του­λά­χι­στον (δεν υπάρ­χει ανώ­τατο βάρος).
Χρώ­ματα: Λευκό με μαύ­ρες ή μπλε κηλί­δες και ρίγα στη ράχη.
Βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά: Το μεγάλο μέγε­θος, οι κηλί­δες και το καμπυ­λωτό σώμα.


Chinchilla Giganta
Γιγά­ντιο τσιντσιλά

Βάρος ενη­λί­κων: Κού­νε­λοι 3,85–5,44 κιλά, κου­νέ­λες 4,07–5,44 κιλά.
Χρώ­ματα: Υπό­στρωμα βαθύ σκούρο γκρι­ζο­μπλέ που ακο­λου­θεί­ται από ένα υπό­λευκο στρώμα. Το στρώμα αυτό τελειώ­νει σε εναλ­λασ­σό­με­νες γκρι­ζο­μπλέ και αση­μέ­νιες άκρες ανα­μειγ­μέ­νες με μακρύ­τε­ρες τρί­χες με μαύ­ρες άκρες. Τα μάτια είναι μπλε, γκρι ή καφέ.
Βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά: Το μέγε­θος, τα χρώ­ματα και η πυκνή και μετα­ξέ­νια γούνα με τρί­χες μήκους του­λά­χι­στον 3,175 εκα­το­στά.
Εκτρέ­φε­ται για τη γούνα του.
Cinnamon
Κανέλλα

Βάρος ενη­λί­κων: 3,85–4,99 κιλά.
Χρώμα: Της σκου­ριάς ή κανελί με ομοιό­μορφα γκρίζα σημα­δά­κια στη ράχη.
Βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό: Το χρώμα του.
Εκτρέ­φε­ται για το κρέας του.
Crème d’Argent
Κρεμ ντ’ Αρζάν

Βάρος ενη­λί­κων: 3,63–4,99 κιλά.
Χρώμα: Κρε­μώ­δες λευκό με φωτεινό πορ­το­καλί τόνο λόγω του πορ­το­καλί υπο­στρώ­μα­τος.
Χαρα­κτη­ρι­στικό: Το χρώμα του.
Εκτρέ­φε­ται για τη γούνα και το κρέας του.


Dutch
Ολλανδίας

Βάρος ενη­λί­κων: 2,04–2,26 κιλά.
Χρώ­ματα: Διά­φορα χρώ­ματα στο χαρα­κτη­ρι­στικό μοτίβο του κου­νε­λιού Ολλαν­δίας που κοντρα­στά­ρουν με λευκό.
Βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά: Το χρω­μα­τικό μοτίβο και τα δυνατά και κοντά αυτιά με στρογ­γυ­λε­μέ­νες άκρες.
Κου­νέλι συντροφιάς.
English
Αγγλίας

Βάρος ενη­λί­κων: 2,72–3,63 κιλά.
Χρώ­ματα: Μαύ­ρες, μπλε, σοκο­λατί και γκρί­ζες κηλί­δες σε λευκή βάση.
Βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά: Ο λεκές-πεταλούδα στη μούρη, οι κύκλοι στα μάτια, τα χρω­μα­τι­στά αυτιά, το ψαρο­κό­καλο από τη βάση των αυτιών μέχρι την άκρη της ουράς.
Κου­νέλι συντροφιάς.
Flemish Giant
Γίγας Φλαμανδίας

Βάρος ενη­λί­κων: 5,9 κιλά και άνω (δεν υπάρ­χει όριο).
Χρώ­ματα: Μαύρο, μπλε, καστα­νο­γκρίζο, ανοι­χτό γκρι, σκούρο γκρι, λευκό.
Βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό: Το μεγάλο αλλά καλο­ζυ­γι­σμένο μέγε­θός του.
Florida White
Λευκό Φλώριδας

Βάρος ενη­λί­κων: 1,8–2,72 κιλά.
Χρώμα: Καθαρό λευκό. Ροζ μάτια.
Βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά: Το χρώμα του και το μικρό του μέγεθος.
Harlequin
Αρλεκίνος

Βάρος ενη­λί­κων: 2,72–3,62 κιλά.
Χρώ­ματα: Πολλά χρώ­ματα από μαύρο μέχρι μωβ.
Βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά: Ο τρό­πος κατα­νο­μής των χρω­μά­των. Το κεφάλι χωρί­ζε­ται σε δύο χρώ­ματα και τα αυτιά έχουν δια­φο­ρε­τικά και αντι­θε­τικά προς το κεφάλι χρώ­ματα. Τα μπρο­στινά πόδια έχουν δια­φο­ρε­τικό χρώμα και τα πίσω πόδια έχουν αντί­θετα χρώ­ματα προς τα μπρο­στινά.
Κου­νέλι συντροφιάς.
Havana
Αβάνας

Βάρος ενη­λί­κων: 2,0–2,95 κιλά.
Χρώ­ματα: Μαύρο, μπλε, σοκο­λατί.
Βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά: Μικρο­με­σαίο μέγε­θος, ζωηρά χρώματα.
Himalayan
Ιμαλα
ΐων
Βάρος ενη­λί­κων: 1,14–2,0 κιλά.
Χρώ­ματα: Καθαρό λευκό με μαύρα, μπλε, σοκο­λα­τιά ή μωβ σημά­δια στη μύτη, τα αυτιά, τα πόδια και την ουρά.
Βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό: Το κυλιν­δρικό σχήμα του σώματος.
Jersey Wooly
Χνου­δωτό του Τζέρσεϋ

Βάρος ενη­λί­κων: 1,36–1,56 κιλά.
Χρώ­ματα: Διά­φορα χρώ­ματα και μοτίβα.
Βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά: Το μικρό του μέγε­θος και η πλού­σια γυα­λι­στερή γούνα του.
Κου­νέλι συντροφιάς.
Lilac
Λιλά

Βάρος ενη­λί­κων: 2,5–3,4 κιλά.
Χρώμα: Γκρι-μωβ.
Βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό: Το χρώμα του.
American Fuzzy Lop
Αμε­ρι­κα­νι­κός Αυτιάς

Βάρος ενη­λί­κων: 1,6–1,7 κιλά.
Χρώ­ματα: Γκρι-μπεζ περιο­χές σε λευκό φόντο.
Χαρα­κτη­ρι­στικό: Ένα κου­νέλι με πεσμένα αυτιά που μοιά­ζει με το Mini Lop (βλ. παρα­κάτω), αλλά είναι μικρό­τερο και έχει γούνα με πάχος 5 εκα­το­στά τουλάχιστον.
Cashmere Lop
Αυτιάς του Κασμίρ

Βάρος ενη­λί­κων: 1,8–2,15 κιλά.
Χρώ­ματα: Διά­φορα χρώ­ματα και μοτίβα.
Βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά: Πυκνή και μετα­ξέ­νια γούνα, μικρό αλλά συμπα­γές σώμα.
Mini Cashmere Lop
Μίνι Αυτιάς του Κασμίρ

Βάρος ενη­λί­κων: 1,6 κιλά μάξι­μουμ.
Χρώ­ματα: Διά­φορα χρώ­ματα και μοτίβα.
Βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό: Ακρι­βώς σαν τον Αυτιά του Κασμίρ (βλ. προη­γού­μενο), αλλά με μικρό­τερο βάρος.
Dwarf Lop
Αυτιάς Νάνος

Βάρος ενη­λί­κων: 1,9–2,38 κιλά.
Χρώ­ματα: Διά­φορα χρώ­ματα και μοτίβα.
Βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό: Πυκνή γούνα με άφθο­νες τρίχες-φύλακες.
English Lop
Αυτιάς Αγγλία
ς
Βάρος ενη­λί­κων: Άνω των 4,1 κιλών (δεν υπάρ­χει ανώ­τατο όριο).
Χρώ­ματα: Γκρι-μπεζ.
Βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό: Τα τερά­στια πεσμένα αυτιά του.
French Lop
Αυτιάς Γαλλίας

Βάρος ενη­λί­κων: Του­λά­χι­στον 4,5 κιλά.
Χρώ­ματα: Διά­φορα χρώ­ματα και μοτίβα.
Βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά: Ένα μεγα­λό­σωμο, στι­βαρό κου­νέλι με πυκνή γούνα.
Holland Lop
Αυτιάς Ολλανδίας

Βάρος ενη­λί­κων: Μάξι­μουμ 1,8 κιλά.
Χρώμα: Γκρι-μπεζ, καφετί, γκρι ή λευκό.
Βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά: Το μικρό μέγε­θος και τα πεσμένα αυτιά.
Mini Lop
Μίνι Αυτιάς

Βάρος ενη­λί­κων: 2,0–2,95 κιλά.
Χρώ­ματα: Γκρι-μπεζ, καφετί, γκρι ή λευκό.
Βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά: Πεσμένα αυτιά, μικρό αλλά γερο­δε­μένο σώμα.
Netherland Dwarf
Νάνος Ολλανδίας

Βάρος ενη­λί­κων: Η μικρό­τερη απ’ όλες τις ποι­κι­λίες κου­νε­λιών – με ιδα­νικό βάρος 0,91 κιλά.
Χρώ­ματα: Διά­φορα χρώ­ματα και μοτίβα.
Βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά: Το μικρό μέγε­θος και τα μικρά αυτιά (5 εκατοστά).
New Zealand
Νέας Ζηλανδίας

Βάρος ενη­λί­κων: 4,1–5,44 κιλά.
Χρώ­ματα: Λευκό, μαύρο ή κόκ­κινο.
Βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό: Ταχύ­τατη ανά­πτυξη, καλή αξιο­ποί­ηση τρο­φής.
Το κατ’ εξο­χήν κου­νέλι παρα­γω­γής κρέατος.
Palomino
Παλομίνο

Βάρος ενη­λί­κων: 4,1–4,99 κιλά.
Χρώμα: Χρυ­σαφί.
Βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό: Το χρώμα του.
Polish
Πολωνίας

Βάρος ενη­λί­κων: Μάξι­μουμ 1,13 κιλά.
Χρώ­ματα: Διά­φορα χρώ­ματα και μοτίβα.
Βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό: Κοντή και φίνα γούνα με ωραία λάμψη, που όταν τη χαϊ­δεύ­ουν ανά­ποδα επι­στρέ­φει γρή­γορα στην αρχική της θέση.
Rex
Ρεξ

Βάρος ενη­λί­κων: 2,72–3,62 κιλά.
Χρώ­ματα: Διά­φορα χρή­ματα και μοτίβα.
Βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό: Η γούνα του, η κοντύ­τερη απ’ όλες τις ποι­κι­λίες κου­νε­λιών, είναι πλού­σια, γυα­λι­στερή, εξαι­ρε­τικά πυκνή και έχει φίνα υφή.
Εκτρέ­φε­ται για τη γούνα του.
Mini Rex
Μίνι Ρεξ

Βάρος ενη­λί­κων: 1,7–2,0 κιλά.
Χρώ­ματα: Διά­φορα χρώ­ματα και μοτίβα.
Βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά: Ακρι­βώς όπως το Ρεξ. Η μόνη δια­φορά είναι το μικρό­τερο βάρος του.
Rhinelander
Ρηνανίας

Βάρος ενη­λί­κων: 2,95–4,50 κιλά.
Χρώ­ματα: Λευκό με ομοιό­μορφα κατα­νε­μη­μένα μαύρα και πορ­το­κα­λιά σημά­δια στη μύτη, γύρω από τα μάτια, στα μάγουλα, στα αυτιά, στη ράχη και στην ουρά.
Βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά: Η τρι­χρω­μία του και η κατα­νομή των σημα­διών του.
Satin
Σατέν

Βάρος ενη­λί­κων: 2,72–3,62 κιλά.
Χρώ­ματα: Διά­φορα χρώ­ματα και μοτίβα.
Βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά: Πυκνή γούνα με έξοχη σατι­νέ­νια υφή, που ξανα­γυ­ρί­ζει στη θέση της αν τη χαϊ­δέ­ψουμε ανά­ποδα.
Εκτρέ­φε­ται για τη γούνα του.
Mini Satin
Μίνι Σατέν

Βάρος ενη­λί­κων: 1,47–2,15 κιλά.
Χρώμα: Λευκό με ρου­μπινί μάτια. Πρό­σφατα γίνο­νται δεκτά και άλλα χρώ­ματα (τσιν­τσιλά, ιρι­δί­ζο­ντα, κόκ­κινα και σια­μέ­ζικα).
Βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό: Η σατι­νέ­νια γούνα του.
Silver
Ασημί

Βάρος ενη­λί­κων: 1,8–3,2 κιλά.
Χρώ­ματα: Μαύρο, καφέ, καστα­νό­γκριζο.
Χαρα­κτη­ρι­στικά: Ασημί τόνοι σε ολό­κληρο το σώμα του κου­νε­λιού. Θεω­ρεί­ται σπά­νια ποικιλία.
Silver FoxΑση­μέ­νια Αλεπού
Βάρος ενη­λί­κων: 2,5–3,2 κιλά.
Χρώ­ματα: Μαύρο, μπλε, σοκο­λατί ή μωβ.
Βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό: Πυκνή γούνα με έξοχη, μετα­ξέ­νια υφή.
Εκτρέ­φε­ται για τη γούνα του.
Silver Marten
Ασημί Μάρτεν

Βάρος ενη­λί­κων: 2,72–4,31 κιλά.
Χρώ­ματα: Μαύρο, μπλε, σοκο­λατί, σκούρο καφέ, σε ντε­γκρα­ντέ μοτίβα.
Βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά: Μαύ­ροι και αση­μέ­νιοι τόνοι, μακριές ασημί τρίχες-φύλακες ομοιό­μορφα κατα­νε­μη­μέ­νες στα πλευρά του κου­νε­λιού.
Εκτρέ­φε­ται για το κρέας του.
Swiss Fox
Ελβε­τική Αλεπού

Βάρος ενη­λί­κων: 2,5–4,0 κιλά.
Χρώ­ματα: Διά­φορα χρώ­ματα και μοτίβα.
Βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό: Η πλού­σια γούνα του που φτά­νει τα 5 έως 6 εκα­το­στά πάχος.
Εκτρέ­φε­ται για τη γούνα του.
Tan
Ταν

Βάρος ενη­λί­κων: Του­λά­χι­στον 2,04 κιλά.
Χρώ­ματα: Μαύρο και καφέ, μπλε και καφέ, σοκο­λατί και καφέ και μωβ και καφέ.
Χαρα­κτη­ρι­στικά: Οι συν­δυα­σμοί με καφέ και η κοντή, λαμπερή και μετα­ξέ­νια γούνα του.

 




Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου